ΚΥΡΙΑΚΗ Η' ΑΠΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ. Η ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ

 

'' Τη αυτή ημέρα, Κυριακή ογδόη από του Πάσχα,
την αγίαν Πενκτηκοστήν εορτάζομεν.'' 

 Μετά την Ανάληψη του Σωτήρος η Υπεραγία Θεοτόκος, οι ένδεκα Απόστολοι και άλλοι Παθητές Του, οι θεοφιλείς γυναίκες της συνοδείας, οι αδελφοί Του (τέκνα του Μνήστορος Ιωσήφ), συνολικά 120 άτομα, επέστρεψαν από το Όρος των Ελαιών στα Ιεροσόλυμα και συγλεντρώθηκαν στο υπερώο (το επάνω δηλαδή πάτωμα του σπιτιού, όπου τακτικά συγκεντρώνονταν οι πιστοί) και ''ήσαν προσκαρτερούντες ομοθυμαδόν τη προσευχή και τη δεήσει''. Εκεί στο υπερώο έγινε η αντικατάσταση του Ιούδα με την εκλογή του απ. Ματθία, ο οποίος '' έλαχε του κλήρου της διακονίας αυτής'' (Πραξ. 1, 12-17).
 Την 13η Μαϊου του έτους 33μ.Χ., ημέρα Κυριακή, την ημέρα της Πεντηκοστής, και ώρα 9η πρωϊνή, ''εγένετο άφνω εκ του ουρανού ήχος ώσπερ φερομένης πνοής βιαίας και επλήρωσεν όλον τον οίκον ου ήσαν καθήμενοι. Και ώφθησαν αυτοίς διαμεριζόμεναι γλώσσαι ωσεί πυρός, εκάθισε τε εφ' ένα έκαστον αυτών και επλήσθησαν άπαντες Πνεύματος Αγίου και ήρξαντο λαλείν ετέραις γλώσσαις καθώς το Πνεύμα εδίδου αυτοίς αποφθέγγεσθαι'' (Πραξ. 2, 1-5). Τότε τα πλήθη των προσκυνητών που είχαν συρρεύσει για την εορτή της Πεντηκοστής, ''Πάρθοι και Μήδοι και Ελαμίται και οι κατοικούντες την Μεσοποταμίαν, Ιουδαίαν τε και Καππαδοκίαν, Πόντον και την Ασίαν, Φρυγίαν τε και Παμφυλίαν, Αίγυπτον και τα μέρη της Λιβύης της κατά Κυρήνην και οι επιδημούντες Ρωμαίοι, Ιουδαίοι τε και προσήλυτοι, Κρήτες και Άραβες'' (Πραξ. 2, 9-10), άκουσαν τους Αποστόλους να κηρύττουν στις μητρικές τους διαλέκτους και θαύμαζαν λέγοντες: ''Ούκ ιδού πάντες ούτοι εισίν οι λαλούντες Γαλιλαίοι και πως ημείς ακούομεν έκαστος τη ιδία διαλέκτω ημών, εν η εγεννήθημεν;'' (Πραξ. 2, 7-8).
 Η Πεντηκοστή θεωρείται η γενέθλια ημέρα της Εκκλησίας. Το κήρυγμα του απ. Πέτρου και η ένταξη στην Εκκλησία 3.000 ψυχών, αποτέλεσαν την ιστορική Της αρχή. Αποτελεί την τελείωση των υποσχέσεων του Ιησού, για την επιδημία του Παρακλήτου Πνεύματος, την μεθέορτη και τελευταία εορτή του Μυστηρίου της Ενσάρκου Οικονομίας του Θεού Λόγου. Κατά την ημέρα της Πεντηκοστής, ''οι πρώην ιδιώται και αγράμματοι αλιείς, σοφισθέντες δια μιάς υπό του Αγίου Πνεύματος, εθεολόγησαν τρανώς τα ουράνια δόγματα και εγένετο κήρυκες της αληθείας και του κόσμου παντός οι διδάσκαλοι''.
 Προσωπική Πεντηκοστή για κάθε πιστό είναι η συμμετοχή του στα Μυστήρια της Εκκλησίας. Στο εισαγωγικό στο Σώμα της Εκκλησίας Μυστήριο του Βαπτίσματος, στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, αλλά και στο Μυστήριο της Ιερωσύνης.

''ΑΓΙΟΛΟΓΙΟΝ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ'' 

ΠΕΜΠΤΗ ΤΗΣ ΣΤ' ΑΠΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ - ΤΗΣ ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ

 

 Ο Κύριος παρέμεινε στην γή σαράντα ημέρες μετά την Ανάστασή Του. Η παραμονή Του αυτή είχε προσωρινό χαρακτήρα. Έπρεπε να στηρίξει τους Μαθητές Του, διότι μετά το Πάθος του είχαν διασκορπισθεί και αποθαρρυνθεί. Οι Μαθητές που έπρεπε να είναι οι στύλοι της Εκκλησίας, οι ''κρίνοντες τας δώδεκα φυλάς του Ισραήλ'' (Λουκ. 22, 30), είχαν καταληφθεί από την αμφιβολία (''ημείς ηλπίζαμεν, ότι αυτός εστίν ο μέλλων λυτρούσθαι τον Ισραήλ'' Λουκ. 24, 21).
 Οι εμφανίσεις Του μετά την Ανάσταση, μετέτρεψαν τους δειλούς ψαράδες σε θεοκήρυκες Αποστόλους και αποκατέστησαν την κλονισμένη πίστη τους. Κατά την διάρκεια των εμφανίσεων αυτών ο Κύριος συνέχισε την διδασκαλία Του για την Βασιλεία του Θεού και την προσωπική Του ταυτότητα. ''Αναβαίνω προς τον πατέρα μου - είπε στην Μαγδαληνή - και πατέρα ''μου'' και ''υμών'', δείχνει ότι ''ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού εκ φύσεως, ενώ ημείς εγίναμεν υιοί του Θεού υιοθετηθέντες κατά χάριν''.
 Έδωσε ακόμη στους Μαθητές την εξουσία του δεσμείν και λύειν (''λάβετε Πνεύμα Άγιον. Αν τινων αφήτε τας αμαρτίας, αφίενται αυτοίς. Αν τινων κρατήται, κεκράτηνται'' Ιω. 20, 22 - 23) και τους απέστειλε στο κήρυγμα του Ευαγγελίου Του (''βαπτίζοντες εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος''. Ματθ. 28, 19).
 Η Ανάληψη είναι η τελευταία πράξη της αποστολής του Χριστού στην γη και αντιπροσωπεύει την εσχατολογική αποκατάσταση και δόξα του ανθρώπου, δηλαδή ''την ενθρόνισίν του εις τα δεξιά του Πατρός, εις την υπάρχουσαν Θείαν Βασιλείαν. Ο Άνθρωπος Χριστός και εν δυνάμει ολόκληρος η ανθρωπότης εν Αυτώ, έγιναν δεκτοί εντός της ζωής της Αγίας Τριάδος. Χωρίς την Ανάληψιν δεν θα είχαμε την επιφοίτησιν του Αγίου Πνεύματος. Ο Χριστός έπρεπε να ενώση τον άνθρωπον τελείως με τον Θεόν εις την Ουράνιον Βασιλείαν, πρίν κάθε άνθρωπος λάβη αυτήν την ένωσιν δια προσωπικού τρόπου από το Άγιον Πνεύμα. ''Συμφέρει υμίν ίνα εγώ απέλθω. Εάν γαρ μή απέλθω, ο Παράκλητος ούκ ελεύσεται προς υμάς. Εάν δε πορευθώ, πέμψω αυτόν προς υμάς'' (Ιω. 16, 7).
 Η Εορτή της Αναλήψεως κλείνει  τυπικά την περίοδο του Πεντηκοσταρίου. Δεν ψάλλεται πλέον το ''Χριστός Ανέστη'' στις Ακολουθίες, η πασχάλιος χαρά όμως της Εκκλησίας παραμένει, αφού κάθε Θεία Λειτουργία είναι ανάμνηση του Πάθους και της Αναστάσεως του Χριστού. 

''ΑΓΙΟΛΟΓΙΟΝ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ''

ΤΕΤΑΡΤΗ ΤΗΣ Δ' ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ - Η ΜΕΣΟΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ

 

 Το περιεχόμενο της Εορτής αφορά στην διδασκαλία του Κυρίου στον Ναό (περιγράφεται από τον Ευαγγελιστή Ιωάννη 7,14-30). Διότι, ''μεσούσης της εορτής (της Σκηνοπηγίας) ανέβη ο Ιησούς εις το Ιερόν και εδίδασκε''. Δίδασκε εκεί δημόσια στον ιερό περίβολο του Ναού και όλοι εθαύμαζαν, ''πως ούτος γράμματα οίδε μή μεμαθηκώς''.
 Σ' αυτούς που απορούσαν ο Κύριος αποκρίθηκε, ότι η διδασκαλία την οποία δίδασκε δεν ήταν δική Του, ''αλλά του πέμψαντος''. Αυτόν. Όποιος πράττει το θέλημα του Θεού, θα πληροφορηθεί για τη διδασκαλία Του, εάν λαλεί ''αφ' εαυτού'' ή ''εκ του Θεού''. Διότι, ''ο αφ' εαυτού λαλών'' ζητάει την δόξαν του, ενώ ο ίδιος ζητούσε την δόξαν του ''πέμψαντος'' Θεού Πατέρα.
 Η διδασκαλία αυτή του Κυρίου έγινε μετά την θεραπεία του Παραλύτου, τον οποίο ''εζήτουν οι Ιουδαίοι αποκτείναι''. Γι' αυτό εκφράζει το παράπονό του στον λαό λέγοντας, ''ουδείς εξ υμών ποιεί τον Νόμον. Τί με ζητείτε αποκτείναι;'' Το θαύμα της θεραπείας του Παραλύτου κρίνεται σαν παράβαση του νόμου του Μωϋσέως, σαν κατάλυση του Σαββάτου. Η πρώτη αντίδραση των Ιουδαίων είναι προσβλητική για τον Ιησού: ''Δαιμόνιον έχεις''.
 Οι Ιουδαίοι θαύμαζαν, αλλά δεν πίστευαν. Έμεναν κατάπληκτοι εμπρός στην σοφία Του, αλλά δεν άλλαζαν την γνώμη τους γι' Αυτόν. Έβλεπαν τον θεραπευτή του Παραλύτου και όμως στηλίτευαν την θεραπεία του. Είχαν εμπρός τους Εκείνον ο Οποίος μπορούσε να τους ελευθερώσει από την αιχμαλωσία κι όμως δεν τον αποδέχθηκαν. Γι' αυτό σε άλλο σημείο του Ευαγγελίου Του λέγει: ''Ποσάκις ηθέλησα επισυναγαγείν τα τέκνα σου, ον τρόπον επισυνάγει όρνις τα νοσσία εαυτής υπό τας πτέρυγας, και ούκ ηθελήσατε'' (Ματθ. 23,37).
 Στο ερώτημα, ''πως ούτος γράμματα οίδε μή μεμαθηκώς;'' ο Ιερός Χρυσόστομος απαντά: ''Πως ο Αδάμ, ενώ δεν έμαθε γράμματα, έδωσεν εις τα διάφορα ζώα το κατάλληλον δια το καθένα όνομα; Τον δούλον δεν ερωτάς και τον Δεσπότην ανακρίνεις; Ο Χριστός είναι πράγματι ο Αμνός, ο οποίος ανήλθε εις το Ιερόν και δια τον Οποίον ο Ιωάννης εφώναξε την αλήθειαν. Επειδή ήταν (ο Ιωάννης) φωνή του Θεού, εγκωμίασε τον Λόγον του Θεού. Επειδή ήτο λύχνος, εγνώρισε την λάμψιν του Ηλίου. Ως Πρόδρομος προανήγγειλεν Εκείνον ο οποίος θα ήρχετο. Επειδή ο ίδιος ήτο αυγή, την Ανατολήν εκήρυξεν. Ως στρατιώτης έκαμε γνωστόν το Όνομα τους Βασιλέως '' ίδε ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου'' ο Ίδιος δε είπε: ''Μή κρίνεται κατ' όψιν, αλλά την δικαίαν κρίσιν κρίνατε'' (Ιω. 1,29)''.

''ΑΓΙΟΛΟΓΙΟΝ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ''

ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ

 

 '' Τη Αγία και Μεγάλη Τρίτη, της των Δέκα Παρθένων παραβολής της εκ του Ιερού Ευαγγελίου μνείαν ποιούμεθα''.
 Η μνεία της Παραβολής των Δέκα Παρθένων (Ματθ. 25, 1-12), έχει σκοπό την παρακίνηση των πιστών σε εγρήγορση και ετοιμασία για την υπάντηση του Νυμφίου Χριστού. Γράφει σχετικά ο Ιερός Χρυσόστομος, ο άριστος αυτός παιδαγωγός και διδάσκαλος της Εκκλησίας:
 '' Θέλων ο Κύριος να δείξη αφ' ενός μεν ότι η παρθενία είναι μέγα πράγμα, αλλά έχει και μέγαν κόπον, αφ' ετέρου δε να δείξη και της ελεημοσύνης το μεγαλείον και ότι αύτη δεν κατορθούται άνευ κόπου, έφερεν εις το μέσον την παραβολήν ταύτην, λέγων ότι η Βασιλεία των Ουρανών παρομοιάζει με δέκα Παρθένους...
 Ο Χριστός επωνόμασεν τας Παρθένους εκείνας αι οποίαι δεν είχον την ελεημοσύνην μωράς και άφρονας... Διότι, δεν μας ωφελεί να κάμνωμεν νηστείας και αγρυπνίας, παρθενίας και προσευχάς και άλλας μεγάλας αρετάς, να πικραίνωμεν δε και να βαρύνωμεν τας καρδίας των ανθρώπων, να έχωμεν έχθραν κατά του ομοπίστου μας, να είμεθα πλεονέκται και άρπαγες και να κρατώμεν τον κόπον των πτωχών. Όσα καλά και αν κάμνη ο άνθρωπος, αν έχη έχθραν ή αν κρατή τον κόπον του πτωχού, όλα τα έχασε, διότι λέγει και ο Προφήτης Δαβίδ, ότι ο πτωχός εκέκραξε και ο στεναγμός του έφθασεν εις την ακοήν του Κυρίου (Ψαλμ. λγ' 7)...
 Αι φρόνιμοι Παρθένοι ενεθυμήθησαν και εγέμισαν τα αγγεία των έλαιον. Ποία αγγεία; Τας κοιλίας των πτωχών, την ένδυσιν των γυμνών, την παραμυθίαν των ορφανών. Ενεθυμήθησαν, ότι '' η πίστις χωρίς των έργων νεκρά εστί'' (Ιακ. 2, 26). Δια τούτο έκαμαν μεσίτας προς τον Κύριον τους πτωχούς. Οι πεινώντες ετρέφοντο και αι λαμπάδες των λύχνων ήσαν αναμμέναι. Οι πτωχοί ηυχαρίστουν και ο Νυμφίος ήρχετο. Η ελεημοσύνη εσπείρετο και ο Νυμφίος ευπρεπίζετο...
 Κατά το παράδειγμα των φρονίμων Παρθένων αγοράσατε οι ράθυμοι το έλαιον και μάλιστα τώρα γρήγορα, πρίν έλθει ο Νυμφίος και αι θύραι κλεισθούν. Θέλετε ίσως ερωτήσει, ποίοι είναι εκείνοι οι οποίοι πωλούν το έλαιον;... Είναι οι πτωχοί που κάθονται στις θύρες των εκκλησιών. Οι πτωχοί που οπουδήποτε ζητούν ελεημοσύνη εις το όνομα του Χριστού. Οι ασθενείς. Οι αδύνατοι από δυστυχίαν. Αι χήραι. Τα ορφανά. Αυτοί είναι αι λογικαί χελιδόνες που έφεραν εις τους ανθρώπους την σωτηρίαν. Αυτοί είναι οι καλοί μεσίται των ελεημόνων''.

 Αλλ' ω Νυμφίε Χριστέ, μετά των φρονίμων ημάς συναρίθμησον Παρθένων και
τη εκλεκτή Σου σύνταξον ποίμνη και ελέησον ημάς. ΑΜΗΝ

ΑΓΙΟΛΟΓΙΟΝ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ

 

 

 Η πρίν από το Άγιο Πάσχα εβδομάδα ονομάσθηκε Μεγάλη Εβδομάδα, από των πρώτων ήδη χριστιανικών αιώνων. ''Μεγάλην δε καλούμεν την εβδομάδα - διδάσκει ο Ιερός Χρυσόστομος - ούκ επειδή πλέον έχει το μήκος των ωρών. Και γαρ εισί έτεραι πολλώ μείζους ώρας έχουσαι. Ουδέ επειδή πλείους ημέρας έχει. Και γαρ ο αυτός αριθμός και ταύτη και ταις άλλαις πάσαις. Τίνος ουν ένεκεν μεγάλην ταύτην καλούμεν; Επειδή μεγάλα τινά και απόρρητα τυγχάνει τα υπάρξαντα ημίν εν αυτή αγαθά.
 Εν γαρ ταύτη ο χρόνιος ελύθη πόλεμος, θάνατος εσβέσθη, κατάρα ανηρέθη, του διαβόλου η τυραννίς κατελύθη, τα σκεύη αυτού διηρπάγη, Θεού καταλλαγή προς ανθρώπους γέγονεν, ουρανός βάσιμος γέγονεν, άνθρωποι τοις Αγγέλοις συνεμίγησαν, τα διεστώτα συνήφθη, ο φραγμός περιηρέθη, το κλείθρον ανηρέθη, ο της ειρήνης Θεός ειρηνοποίησε τα άνω και τα επί της γης. Διά τούτο τοίνυν Μεγάλην Εβδομάδα καλούμεν, επειδή τοσούτον πλήθος δωρεών ημίν εν αυτή κεχάρισται ο Δεσπότης'' (Ε.Π.Μιγνίου, τ. 53, σελ.273).
 Κατά τις τρείς πρώτες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδος, ψάλλεται στους Ναούς η ιδιαιτέρως κατανυκτική Ακολουθία του Νιμφίου, κατά την οποία τονίζεται αφ' ενός η αγαπητική σχέση Νυμφίου - Χριστού με την ψυχή κάθε μέλους της Εκκλησίας Του και εφ' ετέρου η ανάγκη προετοιμασίας του πιστού για την ένωσή του με τον Θεό.
 Την Μεγάλη Δευτέρα, η Εκκλησία ''μνείαν ποιείται του μακαρίου Ιωσήφ του Παγκάλου και της υπό του Κυρίου καταρασθείσης και ξυρανθείσης συκής''. Ο Ιωσήφ, ενδέκατος γιός του Πατριάρχη Ιακώβ και της Ραχήλ, πωλήθηκε από τους αδελφούς του σε αλλοφύλους και κατέληξε δούλος του Πετεφρή, αρχιευνούχου του Φαραώ. Όταν η σύζυγος του κυρίου του, ''επιθυμούσα του κάλλους του'', προσπάθησε να τον παρασύρει στην πορνεία, αυτός όχι μόνον δεν ενέδωσε, αλλά έφυγε και άφησε στα χέρια της τα ενδύματά του. Τελικά η σωφροσύνη του νέου επιβραβεύτηκε από τον Θεό, αφού ο Ιωσήφ αναδείχθηκε ''κύριος πάσης γης Αιγύπτου'' και έφθασε να βοηθήσει τους αδελφούς και τον λαό του.
 Το περιστατικό της συκής, μνημονεύεται στα Ιερά Ευαγγέλια (Ματθ. 21,18-19 και Μάρκ. 11,12-14). ''Εννοεί δε ενταύθα η συκή την συναγωγήν των Ιουδαίων, εις την οποίαν ελθών ο Σωτήρ και μή ευρών εις αυτήν τον πρέποντα καρπόν, ειμή μόνον την σκιάν του νόμου, απέσυρε και ταύτην την σκιάν απ' αυτής και παντάπασιν αργήν την κατέστησεν''.
 Αυτά τα παραδείγματα, προβάλονται από την Εκκλησία στην αρχή της Μεγάλης Εβδομάδος, σαν πρότυπα ηθικής διδασκαλίας.

Ταις του Παγκάλου πρεσβείαις Χριστέ ο Θεός,
ελέησον ημάς. ΑΜΗΝ.

ΑΓΙΟΛΟΓΙΟΝ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ