ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΗΣ ΜΑΤΘΑΙΟΣ (+1950)
Μακάριος εκείνος όστις θέλει φυλάξη και κρατήση έως τέλους την αμώμητον και αγίαν ημών Ορθόδοξον Πίστιν, την Πίστιν της Μιάς του Χριστού και Μητρός ημών Αγίας Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, και υπομείνει τας διαφόρους θλίψεις, φυλακάς ή και εξορίας και λοιπάς κακώσεις. Ο τοιούτος θέλει στεφανωθή και συναριθμηθή μετά των Ομολογητών και Μαρτύρων. ( Βρεσθένης Ματθαίος νουθετική επιστολή 1936) ΟΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΟΥ.
Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
Σάββατο 25 Απριλίου 2026
Η ΖΩΝΤΑΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
Όλγα Πιστοπούλου
Η Ζωντανή Παρουσία του Χριστού μέσα στη Θεία Λειτουργία
Ο Χριστός δεν είναι μακριά ούτε απών αλλά παρών και ζωντανός ανάμεσά μας και όποιος Τον προσεγγίζει με πίστη και ταπείνωση Τον συναντά αληθινά
Η Μαγδαληνή στάθηκε μπροστά Του και μέσα στην συγκλονιστική αναγνώριση της θείας παρουσίας Του Τον αποκάλεσε Διδάσκαλο και η ψυχή της έσπευσε να Τον αγγίξει με αγάπη και λαχτάρα. Η αιμορροούσα γυναίκα, μέσα στο πλήθος που συνέθλιβε τον Χριστό, δεν αρκέστηκε να Τον δει αλλά με βαθιά πίστη άγγιξε το άκρο του ιματίου Του και έλαβε την ίαση. Ο Θωμάς, ζητώντας βεβαίωση, άγγιξε τις ίδιες τις πληγές και αναφώνησε με συντριβή και φως Ο Κύριός μου και ο Θεός μου.
Αυτή η ίδια εμπειρία δεν ανήκει στο παρελθόν αλλά ανανεώνεται σε κάθε Θεία Λειτουργία. Εκεί ο Χριστός στέκεται μυστικά αλλά αληθινά ανάμεσά μας και καλεί τον καθένα προσωπικά. Δεν είναι μία ανάμνηση ούτε μία συμβολική παρουσία αλλά ζωντανή και ενεργός. Όπως τότε ειπώθηκε προς την θλιμμένη ψυχή που έκλαιγε για τον Λάζαρο ο Διδάσκαλος είναι εδώ και σε φωνάζει, έτσι και σήμερα ο Χριστός προσκαλεί κάθε καρδιά να Τον συναντήσει.
Όταν ο άνθρωπος το αισθανθεί αυτό, τότε τα μάτια του λάμπουν, η καρδιά του θερμαίνεται και η ψυχή του γεμίζει από άρρητη χαρά. Δεν είναι πλέον μία τυπική συμμετοχή αλλά βίωμα ζωντανό, όπου ο ουρανός και η γη ενώνονται μέσα στην καρδιά του πιστού. Τότε όλα γεμίζουν φως, όλα δοξολογούν και όλα μεταμορφώνονται μέσα στην παρουσία Του.
Ας μάθουμε να στεκόμαστε με πίστη, με φόβο Θεού και με αγάπη μέσα στο μυστήριο της Θείας Λειτουργίας, ώστε να μην αναζητούμε τον Χριστό μακριά ενώ βρίσκεται μπροστά μας, αλλά να Τον αναγνωρίζουμε όπως οι Άγιοι και να ζούμε την χαρά της ζωντανής Του παρουσίας.
Ας γίνει η καρδιά μας τόπος συνάντησης με τον Χριστό, εκεί όπου η πίστη γίνεται αφή και η προσευχή γίνεται ζωή.
Σε κάθε Θεία Λειτουργία, Εκείνος στέκεται σιωπηλά και σε καλεί με το όνομά σου.
#ορθοδοξία #θείαλειτουργία #Χριστός #πίστη #πνευματικήζωή #εκκλησία #προσευχή #faith #orthodox #divineliturgy #Christ #spirituallife #prayer #church #filoiesfigmenou
ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΣΧΗΜΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ (ΤΣΕΡΝΟΒ) ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑΚΟΜΒΩΝ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
Σύντομη βιογραφία του μοναχού Επιφανίου (Τσερνόφ)
«Μακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καί διώξωσι καί εἴπωσι πᾶν πονηρόν ῥῆμα καθ᾿ὑμῶν ψευδόμενοι ἕνεκεν ἐμοῦ. χαίρετε καί ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθός ὑμῶν πολύς ἐν τοῖς οὐρανοῖς»
(Ματθ. ε΄, 11-12)
Ο πατήρ Επιφάνιος έλεγε στα κοντινά του πνευματικά παιδιά ότι δεν είναι αυτός που ισχυριζόταν ότι ήταν. Προφανώς, αναφερόταν στην πρώιμη περίοδο της ζωής του, όταν υιοθέτησε το όνομα Αλέξανδρος ΑντρέεβιτςΤσερνόφ. Πιθανότατα, αυτό το όνομα το πήρε στα χρόνια της ρωσικής αναταραχής, ώστε να κρύψει την καταγωγή του και να μπορέσει πιο εύκολα να χαθεί ανάμεσα στη μάζα των λευκών Ρώσων μεταναστών στο εξωτερικό.
Αλλά ήδη από την εποχή της παραμονής του στη Βουλγαρία, η βιογραφία του πατρός Επιφανίου μπορεί να ανιχνευθεί, αν και όχι πολύ λεπτομερώς, επειδή η ζωή του διαδραματιζόταν μπροστά στα μάτια αυτοπτών μαρτύρων. Αυτοί οι αυτόπτες μάρτυρες άφησαν πίσω τους τις αναμνήσεις τους για τον Γέροντα.
Η Μαρία ΒασίλιεβναΟρλόβα-Σμιρνόβα (αποβιώσασα το 1998), της οποίας τη μοναχική κουρά τέλεσε ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Κηρύκος, και η οποία έλαβε το όνομα Μαριάμ μοναχή, είπε για τον πατέρα Επιφάνιο:
«Είναι υιός της αιωνιότητας. Και τα γεγονότα της επίγειας βιογραφίας δεν έχουν για αυτόν καμία σημασία».
Αυτά τα λόγια τα είπε ως απάντηση στην αναφορά ότι το πρώτο μέρος της βιογραφίας του πατρός Επιφανίου προκαλεί ερωτήματα. Με αυτά τα λόγια η μητέρα Μαριάμ εξέφρασε την πνευματική αλήθεια ότι μόνο η ζωή της ψυχής, η αποκατάσταση των χαρισματικών της ιδιοτήτων κατά την ένωσή της με το Άγιο Πνεύμα, έχουν σημασία για την αιωνιότητα, για την αιώνια ζωή εν Χριστώ, για τη ζωή στη Βασιλεία των Ουρανών. Και τα γεγονότα της επίγειας βιογραφίας δεν έχουν αυτή τη σημασία.
Μόνο η εκδήλωση των χαρισματικών ενεργειών του Αγίου Πνεύματος στην ανθρώπινη ψυχή, τόσο κατά την επίγεια ζωή της όσο και μετά από αυτή, μπορούν να μιλούν για το κατά πόσον αυτή η ψυχή, και αντιστοίχως ο άνθρωπος στο σώμα του οποίου βρισκόταν, είναι ευάρεστος στον Θεό.
Για τη διόρθωση όλων των σφαλμάτων που διέπραξε ο άνθρωπος κατά τη ζωή του, ο Κύριος χάρισε στους ανθρώπους τη μετάνοια.
Ο πατήρ Επιφάνιος έλεγε: «Όλοι οι άγιοιείναι αμαρτωλοί άνθρωποι, αλλά είναι άνθρωποι που αναγνωρίζουν την αμαρτία τους και μετανοούν γι’ αυτήν».
Η εξωτερική ζωή κάθε ανθρώπου είναι αντανάκλαση της εσωτερικής του ζωής, η οποία είναι κρυμμένη από τα ξένα μάτια. Για αυτή την εσωτερική ζωή μπορεί και πρέπει κανείς να κρίνει από τα εξωτερικά έργα. «ἀπὸτῶνκαρπῶναὐτῶνἐπιγνώσεσθεαὐτούς» (Ματθ. 7, 16).
Εάν κοιτάξει κανείς τη ζωή του πατρός Επιφανίου, τη δραστηριότητά του, μπορεί να βγάλει το συμπέρασμα ότι η κύρια μέριμνα της εσωτερικής του ζωής ήταν η μέριμνα για την ένωση με τον Χριστό και για την παραμονή μέσα σε Αυτόν.
Ο ζήλος για τον Θεό εξηγεί την καταδίκη του για διάφορουςψευδο-κληρικούς, αιρετικούς και αντικανονικών ρευμάτων μέσα στην Ορθοδοξία του 20ού αιώνα.
Συχνά έλεγε ότι η χάρη του Θεού δεν υπομένει ούτε την ελάχιστη πονηρία και δεν παραμένει εκεί όπου αυτή η πονηρία υπάρχει.
«ἐμίσησαἐκκλησίανπονηρευομένων» (Ψαλμ. 25, 5), έλεγε επαναλαμβάνοντας τον άγιο βασιλιά Δαβίδ — όχι από υπερηφάνεια, όπως ισχυρίζονται οι πονηρευόμενοι, αλλά από ζήλο για τον Χριστό Ιησού, τον Κύριό μας.
Και δεδομένου ότι ο 20ός αιώνας είναι ελάχιστα κατώτερος στην ανομία του από τον 21ο, δεν είναι περίεργο που οι αντίπαλοι των δραστηριοτήτων του Πατέρα Επιφανίου και οι συκοφάντες του αφθονούσαν σε όλες τις εκκλησιαστικές δικαιοδοσίες και σχολές.
Αλλά δεν έχει νόημα να στρέφει κανείς την προσοχή του σε αυτούς. Ίσως κάποιος από αυτούς να μετανοήσει ειλικρινά και με τις προσευχές του μοναχού Επιφανίου να βρει ακόμη κατά την επίγεια ζωή την εν Θεώ ζωή, όπως χάρισε ο Κύριος στον ίδιο τον πατέρα Επιφάνιο.
Βασιζόμενοι στα ανωτέρω, θα παραθέσουμε τη βιογραφία του μοναχού Επιφανίου με βάση το βιογραφικό του Γέροντος, που συντάχθηκε από τον αείμνηστο πατέρα Ανδρέα (Σίντνεβ) και το δοκίμιο της Άννας Ιλίνσκαγια, η οποία είχε συναντηθεί αρκετές φορές με τον πατέρα Επιφάνιο.
Θα παραθέσουμε επίσης ορισμένες αναμνήσεις ανθρώπων που τον γνώρισαν προσωπικά.
Μεγαλόσχημος μοναχός Επιφάνιος (Τσερνόφ)
1909–1994
Κατάκόσμον, Αλεξάντρ ΑντρέεβιτςΤσερνόφ. Γεννήθηκε στο χωριό Μπελο-Καλίτβενσκαγια της περιοχής Ροστόβ, σε οικογένεια Κοζάκων, στις 27 Αυγούστου/9 Σεπτεμβρίου 1909. Βαπτίστηκε προς τιμήν του ευσεβούς πρίγκιπα Αλεξάνδρου Νέφσκυ. Ο πατέρας του, Κοζάκος συνταγματάρχης, υπηρετούσε στην αυτοκρατορική αυλή και σκοτώθηκε μετά το μπολσεβίκικοπραξικόπημα. Το αγόρι στάλθηκε στο Σώμα Δοκίμων Κοζάκων του Ντον του Νοβοτσερκάσκ με κρατικά έξοδα.
Το 1919 φεύγει από τη Ρωσία μαζί με τον Λευκό Στρατό. Μετά από μερικά χρόνια περιπλανήσεων εγκαθίσταται στη Βουλγαρία και σπουδάζει στο ρωσικό γυμνάσιο της Βάρνας. Από αυτό το σημείο και μετά, η βιογραφία του πατέρα Επιφάνιου γίνεται πιο ξεκάθαρα ανιχνεύσιμη. Είναι πολύ πιθανό ότι τα προηγούμενα χρόνια πράγματι τα έζησε όπως περιγράφονται, αλλά κάποια στιγμή το όνομα και η ηλικία του άλλαξαν. Δυστυχώς τώρα αυτό είναι αδύνατο να εξακριβωθεί. Γι’ αυτό θα δεχθούμε αυτή την περίοδο της ζωής όπως περιγράφεται.
Το 1927 ο Αλεξάντρ Αντρέεβιτς γνωρίζεται με τον πνευματικό Πατέρα της Βασιλικής Οικογένειας, τον Αρχιεπίσκοπο Πολτάβας και ΠερεγιασλάβΘεοφάνη (Μπιστρόβ) και γίνεται κελλιώτης του μετά τη μετακόμισή του στη Σόφια. Εδώ τελειώνει τη Φιλολογική και τη Θεολογική Σχολή. Ακριβώς η συνάντηση με τον εξέχοντα αυτόν Άγιο Ιεράρχη Θεοφάνη καθόρισε την περαιτέρω πνευματική πορεία του πατρός Επιφανίου. Κληρονόμησε από τον πνευματικό του καθοδηγητή την αταλάντευτη στάση στα θέματα της Πίστεως, την αφοσίωση στην Ορθόδοξη διδασκαλία, και δέχθηκε ως ανώτατη αυθεντία, για την εξέταση κάθε πνευματικού ή ακόμη και καθημερινού ζητήματος, την Αγία Γραφή και την πνευματική παρακαταθήκη των Αγίων Πατέρων. Όλα αυτά έγιναν η πέτρα πάνω στην οποία χτίστηκε η ζωή του πατρός Επιφανίου.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’30 ο Αρχιεπίσκοπος Θεοφάνης πηγαίνει στη Γαλλία και ο Αλεξάντρ Αντρέεβιτς παραμένει στη Βουλγαρία.
Το 1944 συλλαμβάνεται από Σοβιετικούς αξιωματούχους και μεταφέρεται στη Μόσχα. Καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκισης. Φυλακίστηκε στο Λεφόρτοβο, την Μπουτίρκα και το Κάρλαγκ το 1945, στο Πέχλαγκ το 1948, στο Στέπλαγκ το 1950 και στο στρατόπεδο Σπάσκι το 1955. Εδώ, στο στρατόπεδο, έρχεται κοντά με τους κατακομβίτες και γράφει την πρώτη του επιστολή προς τα διωκόμενα τέκνα της Εκκλησίας του Χριστού.
Η Κατακομβική Εκκλησία είναι η κοινότητα των Ρώσων χριστιανών που δεν δέχθηκαν την δόλια δραστηριότητα της ηγεσίας της Ρωσικής Εκκλησίας, που είχε επικεφαλής τον Μητροπολίτη Σέργιο (Στραγκορόντσκι), μετά τη δημοσίευση της Διακήρυξής του στις 29 Ιουλίου 1927.
Τότε δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες χιλιάδες χριστιανοί είχαν ήδη συλληφθεί από τις ασεβείς αρχές και βρίσκονταν σε εξορίες και φυλακές. Πολλοί είχαν σκοτωθεί. Και εκείνη την εποχή, ο Μητροπολίτης Σέργιος εξέδωσε ένα μήνυμα στο οποίο, μιλώντας για τη νομιμοποίηση της εκκλησιαστικής δραστηριότητας στην ΕΣΣΔ, ένα ουσιαστικά ασεβές κράτος, έγραψε:
«Ας προσφέρουμε τις ευχαριστήριες προσευχές μας στον Κύριο, που τόσο ευνόησε την αγία μας Εκκλησία. Ας εκφράσουμε δημοσίως την ευγνωμοσύνη μας και προς τη Σοβιετική κυβέρνηση για τέτοια φροντίδα προς τις πνευματικές ανάγκες του ορθόδοξου πληθυσμού…».
Σύμφωνα με τον Μητροπολίτη Σέργιο, οι χριστιανοί πρέπει να ευχαριστούν την αθεϊστική κυβέρνηση για τους διωγμούς που άσκησε επάνω τους. Επιπλέον, σε αυτή τη φράση της Διακήρυξης κρύβεται και βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος, αφού υπονοείται ότι η «νομιμοποίηση» της Εκκλησίας υπό αυτές τις συνθήκες γίνεται με την ευλογία του Θεού. Με αυτή τη φράση ο Μητροπολίτης Σέργιος με δόλιο τρόπο προσπαθεί να κάνει τον Θεό συμμέτοχο στο ιουδαϊκό του έργο.
Ακόμη πιο έντονα η δολιότητα του Μητροπολίτη Σέργιου φαίνεται στην ακόλουθη φράση της Διακήρυξης:
«Θέλουμε να είμαστε ορθόδοξοι και ταυτόχρονα να θεωρούμε την Σοβιετική Ένωση πατρίδα μας, της οποίας οι χαρές και οι επιτυχίες είναι δικές μας χαρές και δικές μας επιτυχίες, και οι αποτυχίες, δικές μας αποτυχίες».
Εδώ πρόκειται για προσπάθεια συμφιλίωσης του Χριστού με τον Βελίαρ, αντίθετα προς τα λόγια του Αγίου Αποστόλου Παύλου:«Μὴγίνεσθεἑτεροζυγοῦντεςἀπίστοις·τίςγὰρμετοχὴδικαιοσύνῃκαὶἀνομίᾳ; τίςδὲκοινωνίαφωτὶπρὸςσκότος; τίς δὲσυμφώνησιςΧριστῷπρὸςΒελίαλ; ἢτίςμερὶςπιστῷμετὰἀπίστου;» (Β’ Κορ. 6:14-15)
Με τη Διακήρυξή του ο Μητροπολίτης Σέργιος καλεί τους χριστιανούς να αντιμετωπίζουν τις επιτυχίες και αποτυχίες του κράτους - που κυβερνάται από εχθρούς του Θεού - με τον ίδιο τρόπο όπως και οι άθεοι. Σαφώς, μια τέτοια ενότητα στην αξιολόγηση ορισμένων γεγονότων δεν μπορεί να είναι η ίδια τόσο για τους πιστούς όσο και για τους άπιστους. Αλλά ο Μητροπολίτης Σέργιος, ενάντια στο προφανές, καλεί το ποίμνιό του σε αυτή την «ενότητα».
Αυτές οι ενέργειες του Μητροπολίτη Σέργιου δεν είναι τίποτε άλλο παρά εισαγωγή του πνεύματος του αντιχρίστου στον ορθόδοξο χώρο, το οποίο περιορίζει την πνευματική ελευθερία των πιστών. Και όσοι αποδέχθηκαν αυτές τις δόλιες απόψεις του Μητροπολίτη Σέργιου αποκόπτονται από τη χάρη του Θεού, η οποία, όπως ήδη ειπώθηκε, δεν κατοικεί σε δόλιες ψυχές.
Ο Αλέξανδρος Αντρέεβιτς υιοθέτησε αυτές τις απόψεις για τα γεγονότα στο εκκλησιαστικό περιβάλλον της ΕΣΣΔ μέσω των αλληλεπιδράσεών του με κρατούμενους στις κατακόμβες στα στρατόπεδα. Και αυτές οι αντιλήψεις έπεσαν σε ήδη προετοιμασμένο έδαφος, αφού ο πνευματικός του πατέρας, ο Αρχιεπίσκοπος Θεοφάνης, δεν αναγνώριζε ούτε τον Μητροπολίτη Σέργιο ούτε τη Διακήρυξή του και δεν θεωρούσε ότι έχει υποχρέωση να τις υπακούσει.
Η στρατοπεδική ζωή του Αλεξάντρ Αντρέεβιτς ήταν πολύ βαριά. Στο στρατόπεδο, προφανώς από ιδιαίτερη Πρόνοια του Θεού, δίνει όρκο σιωπής, μιμούμενος αρρώστια. Η διοίκηση του στρατοπέδου προσπαθούσε να τον αναγκάσει να μιλήσει. Τον έβαζαν σε απομόνωση, σε ψυχιατρείο, όπου του έκαναν ένεση στη σπονδυλική στήλη, η οποία παρέλυσε τα πόδια του. Αλλά ούτε έτσι κατάφεραν να τον αναγκάσουν να μιλήσει. Τελικά πίστεψαν στην ασθένειά του.
Το 1955 απολύθηκε με διάγνωση «αλαλίας» (απώλεια ομιλίας) και «παραπληγίας των κάτω άκρων». Μεταφέρθηκε έξω από το στρατόπεδο με φορείο, ανίκανος να κινηθεί ανεξάρτητα. Από αυτή την ημέρα όλη η ζωή του συνδέθηκε με τους χριστιανούς των κατακομβών. Τη σοβιετική υπηκοότητα δεν θέλησε να την πάρει, και άρχισε μια ζωή περιπλάνησης, γεμάτη διώξεις από τα τιμωρητικά όργανα.
Στο στρατόπεδο, του έδωσαν διευθύνσεις έμπιστων ανθρώπων. Στο χωριό Καβκάσκαγια τον δέχτηκαν δύο μοναχές, οι οποίες τον φρόντιζαν. Στον Καύκασο έλαβε μοναχική κουρά με το όνομα Αντώνιος, προς τιμήν του Οσίου Αντωνίου του Μεγάλου.
Ύστερα, λόγω απειλής νέας σύλληψης, τον μετέφεραν κρυφά στηΓκουντάουτα, και κατόπιν στο Τσιμκέντ. Μετακινούνταν έρποντας με τη βοήθεια μικρών σκαμνιών,επικοινωνώντας με τους ανθρώπους μέσω ξύλινης πλακέτας με σκαλισμένο το αλφάβητο.
Η επισκοπή της Κατακομβικής Εκκλησίας, στην οποία είχε προσκολληθεί, ποιμαινόταν από τον Επίσκοπο Πέτρο (Λαδύγκιν). Το 1957 ο Επίσκοπος Πέτρος εκοιμήθη εν Κυρίω, και ο πατήρ Επιφάνιος γίνεται ο ουσιαστικός πνευματικός καθοδηγητής πλήθους κατακομβικών χριστιανών, που προηγουμένως βρίσκονταν υπό το ωμοφόριο του Εεπισκόπου Πέτρου.
Ως άνθρωπος με θεολογική μόρφωση, τον προσέγγισαν με πολλά ερωτήματα σχετικά με την ίδια την ύπαρξη της Εκκλησίας των Κατακομβών εν μέσω εκτεταμένων διωγμών. Ο πατήρ Επιφάνιος αποδείχθηκε ακριβώς ο άνθρωπος που χρειάζονταν απεγνωσμένα οι χριστιανοί των κατακομβών. Παρά τη σωματική του αδυναμία, το πνεύμα του πατρός Επιφανίου φλεγόταν προς τον Κύριο.
Οι επιστολές του, αντιγραμμένες με άνθρακα, διαδίδονταν στις κοινότητες σε πλήθος αντιγράφων. Εκείνα τα χρόνια βγαίνουν από την πένα του πολλά έργα που καταδικάζουν την αίρεση του ανακαινισμού και του σεργιανισμού, εξηγούν τις παρακαταθήκες των Αγίων Πατέρων, ιδιαιτέρως του αγωνιστή κατά της εικονομαχικής αιρέσεως, του οσίου Θεοδώρου του Στουδίτη, τόσο συγγενικού ως προς τις συνθήκες της εποχής των διωγμών προς τους κατακομβικούς χριστιανούς.
Φαινόταν πως προς αυτούς ακριβώς απευθύνονται τα λόγια του αγίου ομολογητή:
«Χαίρετε, όσοι μένετε στα βουνά και στα σπήλαια, καθώς και όσοι κρύβεστε στις πόλεις και στους απόκρυφους τόπους».
Επίσης ο γέροντας γράφει δίστιχα σε συγκεκριμένο μέτρο πάνω σε θέματα της Αγίας Γραφής, της πνευματικοηθικής ζωής και της κατάστασης στην Εκκλησία, καθώς και ενάντια στην Κόκκινη ψευδοεκκλησία του Πατριαρχείου Μόσχας.
Το σημαντικότερο έργο σχετικά με την αποκάλυψη της πνευματικής αποστασίας του Πατριαρχείου Μόσχας από την Ορθοδοξία είναι το έργο «Περί σεργιανισμού», όπου ο πατήρ Επιφάνιος δείχνει ότι οι οπαδοί του Μητροπολίτη Σέργιου (Στραγκορόντσκι) βρίσκονται σε πνευματική κατάσταση την οποία η Αγία Γραφή αποκαλεί «βδέλυγμα τῆςἐρημώσεωςἐντόπῳἁγίῳ» (Ματθ. 24:15).
Ο γέροντας αγωνιζόταν επίσης εναντίον ορισμένων αιρέσεων και κανονικών πλανών που είχαν διεισδύσει στο κατακομβικό περιβάλλον. Ιδιαίτερα έγραψε σειρά έργων κατά της πλάνης των «ονοματολατρών».
Ο πατήρ Επιφάνιος άρχισε να οργανώνει εκείνες τις διάσπαρτες κοινότητες που είχαν χάσει την επαφή με τους αληθινούς επισκόπους. Ανησυχούσε ιδιαίτερα με αγωνία για το ποίμνιό του, το οποίο μπορούσε να απειληθεί από τους πολλούς τότε εμφανισθέντες στον χώρο της Αληθινής Ορθόδοξης Εκκλησίας ψευδεπισκόπους και στρατολογημένους πράκτορες της KGB (έγραφε πολλά και μάζευε καταγγελτικά στοιχεία εναντίον του ψευδεπισκόπου Αντωνίου Γκαλύνσκυ, εναντίον του τυχοδιώκτη ΛαζάρΖουρμπένκο κ.ά.).
Τον θεράπευσε με βότανα ένας θαυμαστός άνθρωπος, γιατρός των κατακομβών, ο Ιβάν ΓεγκόροβιτςΟρέχωφ. Σιγά-σιγά άρχισε να περπατά, πρώτα με πατερίτσες, μετά με μπαστούνι.
Διαβατήριο δεν είχε: την υπηκοότητα του θεομάχου κράτους δεν την επιθυμούσε. Οι ενορίες της διωκόμενης Εκκλησίας ήταν μικρές, 10-15 ατόμων, αλλά τέτοιες ενορίες υπήρχαν πάρα πολλές σε όλη τη χώρα, γι’ αυτό και αναγκαζόταν να ταξιδεύει συχνά. Αμπχαζία, Καζακστάν, Κιργιστάν, Ουράλια, Κεντρική Ρωσία - αυτό είναι μόνο ένα μικρό μέρος του πλήρους χάρτη των περιπλανήσεών του.
Το έργο της σιωπής συνεχίστηκε περίπου δεκατέσσερα χρόνια. Στα μέσα της δεκαετίας του ’60 ο πατήρ Επιφάνιος μίλησε. Σε αυτή την περίοδο ανήκει η «Διάλεξη περί Αντιχρίστου», όπου με βάση την Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση αποκαλύπτεται ο αληθινός χαρακτήρας των ιστορικών γεγονότων που συμβαίνουν σήμερα. Στα χρόνια που κανείς δεν σκεφτόταν το τέλος του κόσμου, ο πατήρ Επιφάνιος μίλησε γι’ αυτό ως ζήτημα που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.
Το 1974 γράφει το βιβλίο «Το Μεγάλο Γιατί ή Το Στρατηγικό Σχέδιο σε δράση», όπου παρουσιάζεται η ύπαρξη ενός παγκόσμιου μυστικού «στρατηγικού σχεδίου», διαμορφωμένου από τον Ιουδαϊσμό και μεθοδικά εφαρμοζόμενου με κοινές προσπάθειες με τον Ιουδαιο-Τεκτονισμό σε παγκόσμια κλίμακα και επί πολλούς αιώνες, με τελικό σκοπό την ανήκουστη, πλήρη υποδούλωση όλης της ανθρωπότητας υπό μία υπέρτατη εξουσία τυράννου - «βασιλιά-δεσπότη σιωνιστικού αίματος», ως ενσαρκωτή των εθνικών ιδανικών του εβραϊκού λαού.
Το 1975 συνελήφθη για αυτό το βιβλίο. Για τη δικαστική συνεδρίαση έγραψε το «Ο Τελευταίος Λόγος του Κατηγορουμένου» - έναν εμπνευσμένο λόγο όπου υπερασπίζεται τον κοσμοθεωρητικό του προσανατολισμό, εξηγεί τις φιλοσοφικές και πολιτικές του αντιλήψεις και αποκαλύπτει την ουσία της κομμουνιστικής ιδεολογίας ως σατανικής, θεοαποστατικής.
Η δίκη διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών. Όταν δόθηκε ο λόγος στον πατέρα Επιφάνιο, οι λίγοι Ρώσοι που ήταν παρόντες, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτών, κλήθηκαν να φύγουν. Και στη θέση τους, έφεραν Ασιάτες για να τους αντικαταστήσουν.
Την ποινή του την εξέτισε στην Πότμα της Μορδοβίας, σε στρατόπεδο για αλλοδαπούς. Όταν έφθασε στο πόστο του, τον ρώτησαν:
«Για τι πράγμαέρχεσαι εδώ;»
«Για όργωμα• ένας οργώνει 30 εκατοστά, κι εγώ πήρα 70».
Έτσι του έδωσαν το παρατσούκλι «ο οργωτής».
«Πρέπει να ξυριστείς, εδώ με γενειάδες δεν κάθονται», του είπαν. «Και αυτοί;» - έγνεψε προς τα πορτρέτα του Μαρξ και του Ένγκελς.
Στο τέλος της ποινής ήθελαν να τον στείλουν σε κλειστό γηροκομείο, αλλά παλιοί φίλοι του κανόνισαν την κηδεμονία του και αφέθηκε ελεύθερος. Το 1978 ο πατήρ Επιφάνιος μπόρεσε να ταξιδέψει στο εξωτερικό, στην Ελβετία, κατόπιν προσκλήσεως της «ανιψιάς» του.
Η επιστροφή στην Ευρώπη του έφερε απογοήτευση. Ερχόμενος σε επικοινωνία με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία της Διασποράς, με την οποία ήταν συνδεδεμένος μέχρι τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, ο πατήρ Επιφάνιος, μετά από προσωπικές συναντήσεις με ορισμένους επισκόπους και κληρικούς της ΡΟΕΔ, σύντομα πείστηκε ότι το πνεύμα της αποστασίας είχε διεισδύσει βαθιά στο περιβάλλον της. Να τι έγραφε ο πατήρ Επιφάνιος σχετικά με αυτό:
«…Τι συμβαίνει τώρα στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία της Διασποράς; Μα μερικοί ιεράρχες εκφράζονται χωρίς περιστροφές υπέρ της φιλομπολσεβικικής εκκλησίας;! Καλούν σε ενότητα με αυτήν ως με τη μητέρα τους;! Μα είναι δυνατόν να είναι για αυτούς μητέρα;! Αυτό θα ήταν τερατώδες!… Κύριε, φώτισέ τους, φώτισέ τους!…
Για την μαρτυρική και ομολογητική Εκκλησία των Κατακομβών αυτοί πλέον, παίρνοντας παράδειγμα από τη «μητέρα» τους, τη φιλομπολσεβικικήψευδοεκκλησία, που έχει αποστατήσει από την αλήθεια του Θεού και ψεύδεται, - αυτοί πλέον δεν μιλούν. Και αν τυχόν μιλήσουν, μιλούν μόνο ως εξής: “Μα υπάρχει ακόμη η Κατακομβική Εκκλησία;”
«…Σήμερα η αληθινή Εκκλησία του Χριστού στη ρωσική γη είναι Εκκλησία κρυφή, αφανής, Εκκλησία της ερήμου και των σπηλαίων, Εκκλησία των Κατακομβών!…Εκείνη δε που στο βασίλειο του αντιχρίστου υπάρχει φανερά και ονομάζεται ψευδώς και δολίως ‘Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία’ και ‘Πατριαρχείο Μόσχας’, αυτή δεν είναι Εκκλησία του Χριστού, αλλά ο σύγχρονος αντιχρίστος αντίποδας της αληθινής Εκκλησίας», - θεωρούσε εκείνος, και κατέληγε:
«Ο λαός που πηγαίνει σε μια τέτοια ψευδοεκκλησία, - είτε εν γνώσει είτε εν αγνοία, - δεν μπορεί να λάβει εκεί τη χάρη, διότι δεν υπάρχει εκεί χάρη! Σύμφωνα με τους Κανόνες της Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, δεν μπορεί να υπάρχει χάρη σε τέτοια ψευδοεκκλησία».
Μια τέτοια ομολογία πίστεως είχε προ πολλού απορριφθεί από τη Ρωσική Εκκλησία της Διασποράς, η οποία όλο και πιο συχνά άρχισε να διακηρύσσει το εντελώς αντίθετο. Όλα αυτά και πολλά άλλα συνετέλεσαν στο να απορρίψει ο πατήρ Επιφάνιος με αποστροφή τους αποστάτες της Διασποράς, εφόσον δεν μπορούσε να συμφωνήσει με την ομολογία τους.
Ιδιαιτέρως σημαντική, υπό αυτή την έννοια, ήταν η συνάντηση και η συνομιλία του με τον Αρχιεπίσκοπο Δυτικής Ευρώπης και Γενεύης Αντώνιο Μαρτοσέβιτς, ο οποίος του δήλωσε ευθέως ότι αναγνωρίζει ως έγκυρα τα μυστήρια του Σεργιανιστικού Πατριαρχείου Μόσχας. Μετά από αυτή τη συνομιλία, για τον πατέρα Επιφάνιο, όλα με τη ΡΟΕΔ είχαν τελειώσει.
Ως απάντηση στους αποστάτες της ΡΟΕΔ γράφει στο εξωτερικό το έργο του περί της Κατακομβικής Εκκλησίας. Το 1980, μαζί με τον Άγγλο Βλαδίμηρο Μος, στο σπίτι του οποίου ζούσε για κάποιο διάστημα, προσχωρεί στην Εκκλησία των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών της Ελλάδος, της οποίας προΐστατο ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ανδρέας, της λεγομένης «Ματθαιϊκής Συνόδου».
Ο πατήρ Επιφάνιος έβλεπε ότι ακριβώς η Εκκλησία των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών της Ελλάδος θα βοηθούσε στην αποκατάσταση της αποστολικής διαδοχής της Ρωσικής Εκκλησίας, η οποία είχε χαθεί στη Ρωσία κατά τον καιρό των ανήκουστων διωγμών και αναταραχών.
Στην Ελλάδα λαμβάνει το Μεγάλο και Αγγελικό Σχήμα από τον Μητροπολίτη Επιφάνιο τον Κύπριο, με το όνομα Επιφάνιος.
Είναι αυτονόητο ότι από πλευράς ΡΟΕΔ υπήρξε αντίδραση. Η Γραμματεία της ΡΟΕΔ, με επικεφαλής τον Επίσκοπο Γεώργιο Γκράμπε, έσπευσε να διαδώσει διάφορες συκοφαντικές πληροφορίες για τον πατέρα Επιφάνιο. Εναντίον του συκοφαντούσαν και άλλοι.
Συλλογιζόμενοςτα γεγονότα που συνέβησαν με τη ΡΟΕΔ, ο πατήρ Επιφάνιος στρέφεται στο πρόσωπο και στη μοίρα του πνευματικού του πατέρα, του Αρχιεπισκόπου Θεοφάνη Πολτάβας, του οποίου τις απόψεις θεωρούσε πολύ σημαντικές για την αναγέννηση της Ρωσικής Εκκλησίας.
Ταξιδεύει στη Γαλλία, βρίσκει το αρχείο του Αρχιεπισκόπου Θεοφάνη και με βάση αυτό το υλικό, το 1983, γράφει και εκδίδει στη Γαλλία έργο αφιερωμένο στον Άγιο Θεοφάνη Πολτάβας, τονίζοντας ιδιαίτερα το θέμα της πνευματικής αντιστάσεως του Αγίου Θεοφάνη στις μη ορθόδοξες και αιρετικές απόψεις στη θεολογία του Μητροπολίτη Αντωνίου Χραποβίτσκι.
Όπως είναι γνωστό, ο Επίσκοπος Θεοφάνης στράφηκε εναντίον της μη ορθόδοξης ερμηνείας του Δόγματος της Εξιλεώσεως από τον Μητροπολίτη Αντώνιο, αποτέλεσμα της οποίας υπήρξε η ουσιαστική εκδίωξη του Αρχιεπισκόπου Θεοφάνη Πολτάβας από τη Σύνοδο της Εκκλησίας της Διασποράς, με επικεφαλήτο Μητροπολίτη Αντώνιο. Ο Επίσκοπος Θεοφάνης αποσύρθηκε σε έγκλειστη ζωή και πλέον δεν είχε ευχαριστιακή κοινωνία με τους αρχιερείς της Διασποράς.
Ο πατέρας Επιφάνιος είδε τη ρίζα της πτώσεως της ΡΟΕΔ ακριβώς στην αίρεση του «Αντωνιανισμού», στη μοντερνιστική, μη ορθόδοξη θεολογία του Μητροπολίτη Αντωνίου Χραποβίτσκι.
Από τον πατέρα Επιφάνιο γράφτηκε σειρά επιστολών προς τους κατακομβικούς χριστιανούς της Ρωσίας, στις οποίες κατηγορηματικά τους προειδοποιεί, ως ΓΟΧ Ρωσίας, να μην εισέλθουν σε ευχαριστιακή κοινωνία και σε δικαιοδοτική υποταγή στην αποστατημένη ιεραρχία της ΡΟΕΔ.
Ακριβώς χάρη στον πατέρα Επιφάνιο, πλήθος Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών της Ρωσίας κρατήθηκαν και σώθηκαν από την αποστατικήΡΟΕΔ.
Έτσι, η προσέλευση του πατρός Επιφανίου στην Εκκλησία των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών της Ελλάδος οφειλόταν πρωτίστως στο ότι θεωρούσε τη Ρωσική Εκκλησία στερημένη αποστολικής διαδοχής στην ιεραρχία της, τόσο μέσα στην ίδια τη Ρωσία, συνεπεία ανήκουστων διωγμών και καταπιέσεων, όσο και εκτός αυτής - στη ΡΟΕΔ- συνεπεία της πτώσεως της τελευταίας στην αίρεση του Αντωνιανισμού.
Ο πατήρ Επιφάνιος αναγνώρισε τον Σύνοδο του μακαριστού Ομολογητού Ματθαίου Βρεσθένης της Εκκλησίας ΓΟΧ Ελλάδος, ως τη μοναδική ιεραρχία που είχε αναμφίβολη Αποστολική Διαδοχή, τόσο από την προ της μεταρρυθμίσεως Ελληνική Νεοελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία, όσο και από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, καθώς και Γνήσια Ορθόδοξη Ομολογία Πίστεως.
Τις λεγόμενες ελληνικές «φλωρινικές» δικαιοδοσίες ο πατήρ Επιφάνιος τις απέρριψε κατηγορηματικά.
Πρώτον, αυτές οι δικαιοδοσίες, έχοντας «διαδοχή» από την παράνομη «χειροτονία» που πραγματοποίησε ο επίσκοπος της ΡΟΕΔ Σεραφείμ του Σικάγο το 1960, δεν έχουν καμία σχέση με την Ελληνική Εκκλησία και αποτελούν παρακλάδι της ίδιας αποστατικήςΡΟΕΔ.
Δεύτερον, οι ίδιες οι περιστάσεις σχηματισμού του φλωρινικού σχίσματος, αιτία του οποίου υπήρξε η κακοδοξία του Μητροπολίτη Χρυσοστόμου Φλωρίνης, μαρτυρούν σαφώς ότι οι φλωρινικές δικαιοδοσίες αποτελούν «σχισματοαίρεση», από την οποία οι ΓΟΧ Ρωσίας πρέπει να προφυλαχθούν σταθερά.
Τέλος, χάρη στις πολιτικές μεταβολές στη Ρωσία, σχετικά με τις οποίες ο πατήρ Επιφάνιος σε καμία περίπτωση δεν είχε αμφιβολία, άνοιξε η δυνατότητα να επιστρέψει στη Ρωσία.
Το 1990-91 ο πατήρ Επιφάνιος ταξιδεύει στη Ρωσία μαζί με τον Έλληνα Μητροπολίτη Χρυσόστομο, εντάσσοντας υπό το ωμοφόριο της Ελληνικής Εκκλησίας ΓΟΧ πολλές κοινότητες κατακομβικών χριστιανών. Τα τελευταία χρόνια του γέροντα ήταν πράγματι σκοτισμένα από ανησυχίες, που συνδέονταν με τα προβλήματα μέσα στην Εκκλησία ΓΟΧ στην Ελλάδα και με το σχίσμα που ερχόταν μέσα σε αυτήν, στο οποίο ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος Μητρόπουλος έπαιξε σημαντικό ρόλο. Αλλά αυτό το σχίσμα συνέβη ήδη μετά την κοίμηση του πατρός Επιφανίου, η οποία επήλθε στις 2/15 Νοεμβρίου 1994.
Πέρασαν 28 χρόνια από την κοίμηση του πατρός Επιφανίου. Στο διαδίκτυο έχουν δημοσιευθεί τα έργα του, μπορούν να βρεθούν και κάποια βίντεο με τον ίδιο. Αν αφήσει κανείς στην άκρη τα σχόλια φανερών υβριστών, η πλειονότητα των σχολιαστών γράφει για τη βαθιά εντύπωση που αφήνει το κείμενο των έργων του, τα λόγια που είπε, ακόμη και η εξωτερική εμφάνιση του Γέροντα. Μερικοί άνθρωποι εκτός Εκκλησίας μιλούν για έναν «μαγνητισμό» που διέθετε ο πατήρ Επιφάνιος, χωρίς να κατανοούν ότι πρόκειται για την ενέργεια της Θείας Χάριτος, που του χαρίστηκε από τον Θεό για τον βαρύ ασκητικό του βίο, για τη σταθερότητά του στην αλήθεια.
Βλέποντας το βίντεο της συνέντευξης του πατρός Επιφανίου, τραβηγμένο τον Δεκέμβριο του 1990, στο οποίο ο Γέροντας, απαντώντας σε ερωτήσεις, μιλούσε για τον Αντίχριστο και για τη μοίρα της Ρωσίας, πολλοί απορούν πώς μπορούσε τότε να γνωρίζει τόσα πολλά για τη διαδικασία που σήμερα ονομάζουμε ψηφιοποίηση. Η απάντηση είναι απλή. Όπως ειπώθηκε παραπάνω, ο πατήρ Επιφάνιος παρακολουθούσε προσεκτικά εκείνα τα γεγονότα που μαρτυρούσαν την προετοιμασία της έλευσης του «υιού της απωλείας».
Η Αγία Γραφή μάς μιλά για τις εξής προϋποθέσεις και σημεία της εμφάνισης του Αντίχριστου:
— Την αποστασία, δηλαδή την απομάκρυνση της ανθρωπότητας από την αληθινή πίστη στον Ιησού Χριστό.
— Τη δυνατότητα επιβολής του χαράγματος του Αντιχρίστου στο δεξί χέρι ή στο μέτωπο, ως εργαλείο υποταγής όλων των ανθρώπων στη γη στον Αντίχριστο.
Παρακολουθώντας τα φαινόμενα που οδηγούν στη δημιουργία και διάδοση και των δύο αυτών συνθηκών, μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι η εμφάνιση του «υιού της απωλείας» πλησιάζει. Οι αποστατικές διαδικασίες του 20ού αιώνα κατέλαβαν όλον τον χριστιανικό κόσμο.Στη Ρωσία, η εξουσία των αθέων, με την κρατική αθεϊστική ιδεολογία της, κατέστρεψε σε μαζικό επίπεδο την πίστη.Στη Δύση, η υιοθέτηση των λεγομένων «οικουμενικών ανθρωπιστικών αξιών», όπου την πρώτη θέση κατέχει η ανθρώπινη αυτονόμηση και η νομιμοποίηση της αμαρτίας ως ισότιμης της αρετής, κατέστρεψε την πίστη ακόμη πιο βαθιά από την απροκάλυπτη αθεϊστική προπαγάνδα.Για τους ανθρώπους του κόσμου όλα αυτά τα αποστατικά φαινόμενα πέρασαν απαρατήρητα.Αλλά για έναν πιστό, πολύ περισσότερο για έναν τόσο πνευματικό άνθρωπο όπως ο πατήρ Επιφάνιος, όλα αυτά ήταν φανερά σημάδια ότι ο Αντίχριστος πλησιάζει. Ακόμα περισσότερο από τότε που, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Τύπος ανέφερε σχέδια για την καταγραφή όλων σε μια ενιαία βάση δεδομένων. Σύντομα εμφανίστηκε στις Βρυξέλλες ένας υπερ-υπολογιστής με το συμβολικό όνομα «θηρίο».
Με το πνεύμα του ο πατήρ Επιφάνιος διαισθανόταν τα επιχειρήματα που θα χρησιμοποιούσαν οι εκπρόσωποι του Αντίχριστου, ο οποίος δεν είχε εμφανιστεί ακόμη στον κόσμο, προκειμένου να προετοιμάσουν τους ανθρώπους να συμφωνήσουν και να αποδεχτούν το χάραγμά του. Έλεγε ότι θα τους πείσουν με την ευκολία ενός τέτοιου συστήματος, όπου δεν θα χρειάζεται να έχεις μετρητά, τα οποία δεν θα μπορείς να χάσεις ούτε να σου τα κλέψουν.Αλλά ο πατήρ Επιφάνιος έλεγε ότι η κλοπή θα είναι ακόμη μεγαλύτερη, κάτι που πράγματι βλέπουμε παντού σήμερα, όταν μας αφαιρούνται άγνωστες χρεώσεις από λογαριασμούς, επιβάλλονται αδικαιολόγητες χρεώσεις για διάφορες τραπεζικές συναλλαγές κλπ.Και πόσα τεράστια κλεμμένα ποσά δεν μεταφέρονται σε υπεράκτιους (offshore) λογαριασμούς μέσω ψηφιακών συναλλαγών!
Αλλά αυτό που ανησυχούσε πραγματικά τον Γέροντα δεν ήταν η κλοπή χρημάτων μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος.Ήταν το ότι, στο τελευταίο στάδιο της ψηφιοποίησης, θα προτείνουν στους ανθρώπους να δεχθούν το καταστροφικό για την ψυχή αντίχριστο χάραγμα (Απ. 13:16), μέσω του οποίου ο άνθρωπος θα συνδεθεί με το αντίχριστο σύστημα διαβίωσης και έτσι θα αποσυνδεθεί από το θεοχαρίτωτο σύστημα και την αιώνια ζωή. Δεν θα μπορεί πλέον να δεχθεί τη Θεία Χάρη και άρα θα στερηθεί την κοινωνία με τον Θεό στην παρούσα και στη μέλλουσα ζωή μετά θάνατον.Η προειδοποίηση για την αποδοχή των αντίχριστων χαραγμάτων και για την τρομερή τιμωρία γι’ αυτό έχει δοθεί από Τον Ίδιο Το Θεό στην Αποκάλυψη του Ιωάννη:
«Καὶ ἄλλος ἄγγελος τρίτος ἠκολούθησεν αὐτοῖς λέγων ἐν φωνῇ μεγάλη· εἴ τις προσκυνεῖ τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ λαμβάνει τὸ χάραγμα ἐπὶτοῦ μετώπου αὐτοῦ ἢ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς πίεται ἐκ τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ κεκερασμένου ἀκράτου ἐν τῷ ποτηρίῳ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ, καὶ βασανισθήσεται ἐν πυρὶ καὶ θείω ἐνώπιον τῶν ἁγίων ἀγγέλων καὶ ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου. Καὶ ὁ καπνὸς τοῦ βασανισμοῦ αὐτῶν εἰς αἰῶνας αἰώνων ἀναβαίνει, καὶ οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας καὶ νυκτὸς οἱ προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ τις λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ.» (Αποκ. 14:9-11).
Αγαπώντας χριστιανικά τους ανθρώπους - δηλαδή επιθυμώντας τη σωτηρία τους και μη θέλοντας την απώλεια των ψυχών τους - ο πατήρ Επιφάνιος επίμονα, όπου ήταν δυνατόν, έθιγε το θέμα της επικείμενης έλευσης του Αντίχριστου.Τους χριστιανούς στο μελλοντικό αυτό αντίκρισμα με τον Αντίχριστο τους δίδασκε να μην ελπίζουν στον εαυτό τους, αλλά να παραδίδουν πλήρως τον εαυτό τους στο θέλημα του Θεού και να ελπίζουν μόνο στη βοήθειά Του και στη μεσιτεία της Θεοτόκου.
«Δεν μπορεί κανείς αυτοβούλως να πηγαίνει για θυσία. Πρέπει να πηγαίνει για θυσία τότε, όταν το απαιτεί ο Θεός», έλεγε, προειδοποιώντας για αυτοβουλία, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε πτώση λόγω έλλειψης ή ανεπάρκειας πνευματικών δυνάμεων κατά τον διωγμό των χριστιανών.
Τα ευαγγελικά λόγια «τότε οἱ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ φευγέτωσαν ἐπὶ τὰ ὄρη» (Ματθ. 24:16) ο Γέροντας τα ερμήνευε κατά τον Όσιο Βαρσανούφιο τον Μέγα:
«Με την ονομασία “όρη” πρέπει να εννοούμε την Παναγία Θεοτόκο Μαρία και τους λοιπούς Αγίους που θα ζουν εκείνες τις ημέρες και οι οποίοι τηρούν ακλόνητα τη σφραγίδα του Υιού του Θεού• διότι Αυτός σώζει πολλούς χάριν αυτών» (Απόκριση 152).
Τέτοιος Άγιος, που τηρούσε ακλόνητα τη σφραγίδα του Υιού του Θεού, ήταν ο πατήρ Επιφάνιος. Και για τις προσευχές του ο Κύριος έσωσε και σώζει πολλούς που, όσο τους επιτρέπουν οι δυνάμεις και ο ζήλος τους, αγωνίζονται για τη σωτηρία.Ο πατήρ Επιφάνιος αποθάρρυνε τους ανθρώπους από το να κάνουν μεγάλα σχέδια ζωής, ονομάζοντας τον υπολειπόμενο χρόνο «απλή επιβίωση».Ωστόσο, συμβούλευε να υπάρχουν κάποια εφεδρικά μέρη κατοικίας, ώστε σε περίπτωση διωγμών να μπορεί κανείς να μετακινηθεί εκεί χωρίς περιττές δυσκολίες.Αν και ο ίδιος σε όλη τη ζωή του υπέμενε μεγάλους ασκητικούς κόπους – νήστευε πολύ, προσευχόταν, υπέμενε με υπομονή αρρώστιες, τήρησε σιωπή επί 14 χρόνια – τους δικούς του πάντοτε συμβούλευε να ακολουθούν τη μετριοπαθή «βασιλικήοδό», ώστε να μην πέσουν σε πειρασμούς που ξεπερνούσαν τις δυνατότητες τους. Πάντα ζητούσε ζήλο στο έργο της σωτηρίας, αλλά ζήλο βασισμένο στη σύνεση.
Στα θέματα της πίστεως ήταν αυστηρός και ανένδοτος.Έχοντας το χάρισμα της διακρίσεως του καλού και του κακού, της διακρίσεως των πνευμάτων, της διακρίσεως των λογισμών, και στηριζόμενος στην Αγία Γραφή και στην Ιερά Παράδοση, ο πατήρ Επιφάνιος προσδιόριζε εύκολα τα πλανεμένα, είτε ενός ανθρώπου είτε ολόκληρων θρησκευτικών ρευμάτων.Όλη του τη ζωή αγωνιζόταν για την καθαρότητα της πίστεως, για την ακριβή τήρηση των εκκλησιαστικών κανόνων.Και αναγνωρίζοντας «τα σημεία των καιρών», πριν από το τέλος της επίγειας ζωής του είπε:
«Αφού ο Αντίχριστος είναι κοντά, πρέπει να αφήσουμε όλες τις δικαιοδοτικές διαμάχες και να επικεντρωθούμε στη σωτηρία της ψυχής».
Αυτά τα λόγια απευθύνονταν σε μία γυναίκα που τον ρώτησε για κάποια κατακομβική ιεραρχία.
Ένα από τα κύρια θέματα των συζητήσεων του πατρός Επιφανίου ήταν το θέμα της μετανοίας - τόσο της προσωπικής, όσο και της πανεθνικής ρωσικής μετανοίας - χωρίς την οποία δεν μπορεί ούτε ο άνθρωπος να σωθεί, ούτε η χώρα να αναγεννηθεί και να γίνει αρεστή στον Θεό.Όταν λίγο μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ τον ρώτησαν για την αναγέννηση της Ρωσίας, ο Γέροντας απάντησε:
«Χρειάζεται μετάνοια, και μάλιστα όχι μόνο της εξουσίας αλλά και του λαού, του καθενός μας, επειδή αποστραφήκαμε τον Θεό, επιτρέποντας τον Εμφύλιο Πόλεμο και άλλες αιματοχυσίες…»
Όταν ρωτήθηκε αν μια νέα κυβέρνηση είχε έρθει στην εξουσία το 1991, απάντησε:
«Όχι. Αφού δεν υπάρχει μετάνοια, σημαίνει ότι αυτή η κυβέρνηση συνεχίζει το μπολσεβίκικο καθεστώς».
Λίγο πριν από την κοίμησή του ο πατήρ Επιφάνιος έλεγε:
«Αν ο λαός μετανοούσε, ο Κύριος θα άλλαζε τα πάντα αμέσως.Αλλάδεν υπάρχει μετάνοια στο λαό».
Προς το τέλος της ζωής του, ο Πατέρας Επιφάνιος παρέμεινε σκεπτικός σχετικά με την πιθανότητα μιας αναγέννησης της Ορθόδοξης Ρωσίας, για χάρη της οποίας είχε πραγματοποιήσει τόσες ενέργειες.«Η αποστολή μου τελείωσε», είπε λίγες ημέρες πριν από την κοίμησή του. Το κήρυγμα του Γέροντα δεν ακούστηκε από τους ανθρώπους του κόσμου τούτου.
Ο μοναχός Επιφάνιος αξιώθηκε από τον Κύριο πολλών πνευματικών χαρισμάτων: του χαρίσματος της διορατικότητας, της διακρίσεως, της αδιάλειπτης προσευχής, του χαρίσματος της δακρυρροούσης μετανοίας και άλλων χαρισμάτων της Χάριτος.Ήταν αφόρητο για έναν αμαρτωλό άνθρωπο να βλέπει το πώς ο Γέροντας πλησίαζε στο Άγιο Ποτήριο, τρέμοντας από το κλάμα και λουόμενος στα δάκρυα.Με το ίδιο χάρισμα δακρύων είχε προικιστεί και ο ήδη προαναφερθείς ιατρός Ιβάν ΓιεγκόροβιτςΟρέχοφ, ο οποίος είχε σηκώσει όρθιο τον πατέρα Επιφάνιο μετά τη φυλάκιση.Ο πατήρ Επιφάνιος χάριζεο ίδιος θεραπείες και ανακούφιση σε αρρώστους ανθρώπους. Το έκανε αυτό διακριτικά, ώστε να μη σκέφτονται οι άνθρωποι ότι ήταν από τις δικές του προσευχές που δίνονταν οι θεραπείες.
Όταν στη δούλη του Θεού Ν. ανέβηκε υψηλός πυρετός, ο Γέροντας της είπε να τυλιχθεί σε ένα βρεγμένο σεντόνι. Μετά από λίγες ώρες ήταν καλά.
Σε μια άλλη έδωσε μηλαράκια και την ευλόγησε να τα αγιάσει στον τάφο του Γέροντα Θεοδοσίου του Καυκάσιου. Εκείνη έπασχε από εσωτερική αρρώστια, δεν μπορούσε να φάει τίποτε, αλλά, προς έκπληξή της, τα μήλα τη βοήθησαν.Όμως όταν άρχισε να αγιάζει τα φρούτα μόνη της, χωρίς την ευλογία του Γέροντα, αυτό δεν της έφερε ανακούφιση.
Ο δούλος του Θεού Μπόρις διηγείτο ότι όταν εκείνος με έναν άλλο άνδρα πήγαιναν με τη μοτοσυκλέτα στο θερισμό, η μοτοσυκλέτα αναποδογύρισε και ο Μπόρις χτύπησε σοβαρά το δάκτυλό του.Όταν γύρισαν, στο κατώφλι τους συνάντησε ο πατήρ Επιφάνιος και αμέσως του είπε να τρίψει δυνατά το χτυπημένο δάκτυλο.Όταν έχτιζαν ένα σπίτι στο οικόπεδο, ο Μπόρις σκόνταψε και άρχισε να πέφτει με την πλάτη από ύψος τριών μέτρων. Αλλά δεν έπαθε τίποτα.Έλεγε ότι λίγο πριν αγγίξει το έδαφος, κάποια χέρια τον άρπαξαν και τον εναπόθεσαν στο χώμα.Όταν έτρεξε στον πατέρα Επιφάνιο να του πει τι συνέβη, εκείνος τον υποδέχθηκε με χαμόγελο και δεν είπε τίποτα.
Μια γυναίκα ήρθε στον πατέρα Επιφάνιο και τον βρήκε με μια μυγοσκοτώστρα να χτυπάει κουνούπια. Σκέφτηκε μέσα της: «Όμως ο Όσιος Σεραφείμ δεν χτυπούσε κουνούπια». Μετά από μερικά χρόνια, ξαναήρθε στον Γέροντα, και εκείνος πάλι με τη μυγοσκοτώστρα χτυπούσε κουνούπια και έλεγε: «Ε, εμείς δεν είμαστε ο Όσιος Σεραφείμ».
Πολύ συχνά, όταν ερχόντουσαν με κάποια ερώτηση στον Γέροντα, οι άνθρωποι δεν προλάβαιναν καν να εκφωνήσουν αυτήν την ερώτηση, και ήδη λάμβαναν την αναγκαία απάντηση. Ο Γέροντας συνεχίζει να βοηθά τα πνευματικά του παιδιά και μετά την κοίμησή του.
Αναμφισβήτητο είναι και το προφητικό χάρισμα του πατέρα Επιφάνιου. Ακόμη το 1958, ο πατέρας Επιφάνιος προέβλεπε ότι η Ρωσία, η Ουκρανία, η Γεωργία και άλλες δημοκρατίες θα χωριστούν. Το 1992 έστειλε τρεις φορές τηλεγραφήματα από την Αγγλία στα πνευματικά του παιδιά στην πόλη Γκάλι, ώστε να εγκαταλείψουν την Αμπχαζία. Μόνο αφού έλαβαν το τρίτο τηλεγράφημα με το κείμενο «Φύγετε αμέσως από την Αμπχαζία», υπάκουσαν. Βρέθηκε γρήγορα αγοραστής για το σπίτι και τον πλούσιο μανταρινόκηπο, βρέθηκεφορτηγό για τη μεταφορά των υπαρχόντων τους και έφυγαν βιαστικά. Κυριολεκτικά μετά από λίγες ημέρες, στηνΥπερκαυκασία άρχισε ο πόλεμος, και η πόλη ήταν από τις πρώτες που ενεπλάκησαν στη σύγκρουση Αμπχαζίας-Γεωργίας.
Επίσης έγραφε σε ένα από τα σημειώματά του για έναν μελλοντικό μεγάλο Ρωσοκαυκάσιο πόλεμο, ο οποίος και άρχισε περίπου ένα χρόνο μετά, στην Τσετσενία.
Το 1991, μιλώντας στη Μόσχα σε σύναξη της Εταιρείας Ορθοδόξων Αδελφοτήτων, όπου είχε προσκληθεί, άρχισε να μιλά για την καταστροφή της Ορθοδοξίας, του σλαβικού κόσμου και για τον ερχομό του αντιχρίστου. Είπε ότι πρώτοι θα υποβληθούν σε δοκιμασίες οι Σέρβοι, μετά οι καθολικοί θα αρχίσουν να γιορτάζουν το Πάσχα μαζί με τους Ιουδαίους, μετά θα γίνει πόλεμος με την Ουκρανία για την Κριμαία, και μετά ο διαμελισμός της Ρωσίας… Δεν τον άκουσαν ούτε κι αυτή τη φορά.
«Δεν μπορούμε να υποθέσουμε ούτε το ένα εκατοστό των δοκιμασιών που του έτυχαν. Η Ρωσία, την οποία χάσαμε, αιμορραγούσε στην καρδιά του περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον. Να χάσει τελείως το παρελθόν, την ίδια τη μνήμη του, χωρίς ελπίδα να γίνει κατανοητός και ακουσμένος• να καταφέρει να μη σπάσει, να βρει στη ζωή νέα σημεία στήριξης, άλλες σφαίρες αγαθής δραστηριότητας• να περάσει μέσα από την κοιλάδα ως απόκληρος, αγνώριστος, πολεμούμενος από χιλιάδες και μυριάδες «βεελζεβούληδες», να προσεύχεται όλη σου τη ζωή για το ρωσικό λαό, καθέναν από τους οποίους αγαπούσε ως πνευματικό του τέκνο.Ιδού το κατόρθωμα της ζωής του μυστηριώδους Γέροντα. Τίποτα, ούτε τα δεσμωτήρια ούτε οι βασανιστικές δοκιμασίες, δεν μπόρεσαν να μειώσουν την υψίστη πνευματική του αποστολή. Περισσότερο απ’ όλα στον κόσμο επιθυμούσε να δει τη Ρωσία ορθόδοξη, μετανοημένη, πεσμένη στα πόδια του Επουρανίου Πατέρα». Έτσι πολύ εύστοχα γράφει η Άννα Ιλίνσκαγια, συνοψίζοντας την επίγεια διαδρομή του μοναχού Επιφανίου.
Διά των πρεσβειών του πατέρα Επιφανίου, Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού, ελέησον ημάς τους αμαρτωλούς!
ΠΟΛΛΟΙ ΕΞΟΜΟΛΟΓΟΥΝΤΑΙ ΛΙΓΟΙ ΟΜΩΣ ΜΕΤΑΝΟΟΥΝ
Πολλοί εξομολογούνται, λίγοι όμως μετανοούν!
Πριν πάμε να εξομολογηθούμε, θα πρέπει να ρίξουμε δάκρυα μετανοίας και να πονέσουμε μέσα μας, για τα αμαρτήματα που έχουμε διαπράξει και να έχουμε διάθεση, να μην ξανακάνουμε αυτές τις αμαρτίες. Άμα δεν πάμε με τέτοια προετοιμασία στην εξομολόγηση, τότε θα εξομολογηθούμε τα αμαρτήματα μας και θα τα ξανακάνουμε.
Η συγχωρητική ευχή που μας διαβάζει ο πνευματικός, εφόσον είπαμε τις αμαρτίες μας έχει διπλή σημασία: Αφενός μας συγχωρεί τις αμαρτίες όλες και αφετέρου μας δίνει Χάρη, στο να μην επαναλάβουμε τις ίδιες αμαρτίες.
Όταν με επίγνωση και σκόπιμα δεν πω μια αμαρτία στην εξομολόγηση, τότε βλασφημώ το Άγιο Πνεύμα και αυτή η αμαρτία, δεν έχει συγχώρεση ούτε στον νυν, ούτε στον μέλλοντα αιώνα και δεν θα σωθώ.
Εάν πεθάνουμε εν μετανοία και δεν προλάβουμε να εξομολογηθούμε, διότι οι συγκυρίες ήταν τέτοιες που δεν μπορούσαμε να εξομολογηθούμε, θα σωθούμε. Αντίθετα εάν πεθάνω δίχως διάθεση μετάνοιας, εξομολογημένος όμως, κολάστηκα!
Οι περισσότεροι, δεν θυμούνται πολλές από τις αμαρτίες που έχουν κάνει στη ζωή τους, για να τις εξομολογηθούν, διότι δεν έμαθαν να κάνουν αυτοκριτική και να εργάζονται πάνω στον εαυτόν τους.
Φαντάζεστε ο Θεός να ζητούσε, για να μας συγχωρέσει τις αμαρτίες μας, να σκάβαμε 10 στρέμματα ή να κόβαμε το μισό δαχτυλάκι μας! Και όμως ο Θεός, δεν ζητάει τίποτα από αυτά. Το μόνο που ζητάει είναι, να πάμε να εξομολογηθούμε τις αμαρτίες μας. Έκανε ο Θεός να συγχωρούνται οι αμαρτίες μας με έναν εύκολο τρόπο, ώστε να είναι προσιτός για όλους και να οικονομούνται όλοι. Εάν μερικοί δεν σώζονται, ούτε αυτό το απλό δεν θέλουν να πουν. Πιο απλό τρόπο σωτηρίας από αυτόν δεν μπορεί να υπάρξει. Γι΄αυτό πάντα λέω ότι, το να σωθεί κανείς, είναι πάρα πολύ εύκολο.
Είναι αποκάλυψη της Εκκλησίας μας, ότι ο εξομολογούμενος άνθρωπος έχει στοιχεία ταπείνωσης, ενώ ο εν γνώση μη εξομολογούμενος άνθρωπος, δεν έχει στοιχειώδη ταπείνωση.
Εξομολόγηση χωρίς μετάνοια είναι πολύ εύκολο πράγμα. Όμως έτσι καπηλεύεται κανείς αγρίως την Θεία Μακροθυμία και ξανακάνει την ίδια αμαρτία. Ο σκοπός όμως της μετάνοιας, είναι να μην ξανακάνει κανείς την ίδια αμαρτία. Εξομολόγηση χωρίς μετάνοια μοιάζει με αυτό που έκανε ο Ιούδας που μεταμελήθη. Είναι προτιμότερο να μετανοήσει κανείς και να μην επαναλάβει την αμαρτία, παρά να εξομολογείται χωρίς να μετανοεί, επαναλαμβάνοντας την αμαρτία.
(Γέροντας Εφραίμ Σκήτης Αγίου Ανδρέα)
ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ ΔΙΑΚΗΡΥΧΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΦΩΤΙΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝ/ΛΕΩΣ
ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ ΑΓΙΟΥ ΦΩΤΙΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝ/ΛΕΩΣ
ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΣ ΕΠΙ ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟΝ ΓΝΗΣΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ, ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΑΙ ΑΓΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ ΤΟΥ ΚΑΥΚΑΣΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟΝ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ 19400, ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣ, Τ.Θ. 54, ΤΗΛ. 210 6020176, 210. 6021467
ΤΕΥΧΟΣ 143 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007
ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ
ΑΓΙΟΥ ΦΩΤΙΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝ/ΛΕΩΣ
Εἰς τήν σειράν τῆς «Ἐνημερώσεως» καί πρός ἐνημέρωσιν τῶν ὀρθοδόξων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νά ἐντρυφήσουν εἰς τό θέμα: "ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ", θά δημοσιεύσωμεν ΚΕΙΜΕΝΑ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ" πού διετυπώθησαν ὑπό τῶν ἁγίων Πατέρων, ὅταν ὑπῆρχε ἀνάγκη νά ἀντιμετωπισθοῦν αἱ κακοδοξίαι τῶν αἱρετικῶν καί νά διακηρυχθῇ ἡ ὀρθόδοξος Πϊστις, ὅπως τήν διεκήρυξεν καί ὠμολόγησεν ἡ Μία, ῾Αγία, Καθολική καί ᾿Αποστολική ᾿Εκκλησία.
"᾿Επεί δέ πασῶν ἀρίστη κοινωνία ἡ κοινωνία τῆς πίστεως καί τῆς ἀληθοῦς ἀγάπης τοῦτο δή τό αἰτιώτατον, ὡς ἄν τόν πρός τήν ὑμετέραν ὁσιότητα καθαρόν τε καί ἀδιάσπαστον δεσμόν ἐργασώμεθα, χρῆναι καί τά τῆς ἡμῶν καί ὑμῶν πίστεως ὡς ἐν βραχέσι στηλογραφῆσαι διεγνώκαμεν, ἐντεῦθεν τάς τε ὑμετέρας εὐχάς θερμότερον ἐπισπώμενοι καί τήν ἡμετέραν πρός ὑμᾶς διάθεσιν ἀναπτύσσοντες.
- Πιστεύω τοιγαροῦν εἰς ἕνα Θεόν, τέλειον, τελειοποιόν Πατέρα, υἱόν καί πνεῦμα ἅγιον οὐ κατατέμνων τῇ τῶν ὑποστάσεων ἑτερότητι καί τήν φύσιν (ἐκτεμνέσθω γάρ ἡ τοῦ ᾿Αρείου κατατομή), ἀλλά τῇ ταυτότητι τῆς φύσεως τήν τῶν ὑποστάσεων διαφοράν δοξάζων (συναναιρείσθω γάρ παραπλησίως καί ἡ τοῦ Σαβελλίου συναίρεσις), τριάδα παναγίαν, παντουργόν, παντοδύναμον, συνάναρχον μέν αὐτήν ἑαυτῇ, ὡς χρονικῆς ἁπάσης ἀρχῆς ὑπεράναρχον, ἀρχῆς δέ καί αἰτίου λόγον ἐν αὐτῇ τοῦ πατρός ἀναπληροῦντος· οὕτω γάρ καί τῆς χρονικῆς ἐννοίας ὁμοτίμως ἡ τριάς ὑπεριδρυθήσεται καί τῆς αὐτῆς οὐσίας τῷ πατρί, ἐξ οὗπερ ὁ μέν ἀρρεύστως καί ἀρρήτως γεγένηται, τό δέ ἐκπεπόρευται, θεολογικῶς ὑμνολογηθήσεται· τριάδα παναγίαν, ὑπερούσιον οὐσίαν, τό μέν, ὅτι πάσης οὐσίας θεοπρεπῶς ὑπεραναβέβηκε, τό δέ, ὅτι πᾶσι τοῖς οὖσιν αὐτόθεν ἡ μετοχή τοῦ εἶναι·· ὑπεράγαθον ἀγαθότητα, τό μέν ὅτι πηγή ἀγαθότητος, τό δέ, ὅτι τοῖς ἀγαθοῖς ἐκεῖθεν τό ἀγαθύνεσθαι. Τοῦτο ἡμῖν, ὡς ἐν βραχέσιν, ἡ τῆς καθ᾿ ἡμᾶς θεολογίας ἀδιάβλητος μυσταγωγία.
- Τόν δέ υἱόν καί λόγον τοῦ Θεοῦ καί Πατρός ἐπ᾿ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ἐκ τῆς ἀειπαρθένου καί ὑπερενδόξου δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου προελθεῖν μετά σαρκός ἐμψυχωμένης ψυχῇ νοερᾷ τε καί λογικῇ, τουτέστιν τέλειον ἄνθρωπον ἀνειληφέναι καί ἀληθείᾳ, ἀλλά μή κατά φαντασίαν, οὐ προσωπικῶς, οὐδέ τινα τῶν καθ᾿ ἕκαστα ἰδικῷ καί ἀφωρισμένῳ χαρακτῆρι περιοριζόμενον, ἀλλ᾿ ὅλον τόν ἄνθρωπον, ὅν καί ἐν τῇ αὑτοῦ ἀτομώσαντά τε ὑποστάσει καί ὑποστήσαντα σῶσαι τό ἀνθρώπινον γένος, σεσωσμένας τε ἐπί τοῦ αὐτοῦ καί ἑνόςΧριστοῦ τάς φύσεις θεότητος καί ἀνθρωπότητος, ἡνωμένας μέν τῇ καθ᾿ ὑπόστασιν ἑνώσει, ἀλλ᾿ οὐ πεφυρμένας τῇ κατ᾿ οὐσίαν ἀλλοιώσει· μίαν μέν ὑπόστασιν Χριστοῦ, δύο δέ φύσεις καί ἑκατέρᾳ αὐτῶν τό ἴδιον ἀπονέμω θέλημα· δύο γάρ θελήματα ἐπί Χριστοῦ ἀμείωτα, ὅτι καί δύο ἐνέργειαι· τόν αὐτόν παθητόν καί ἀπαθῆ, φθαρτόν καί ἄφθαρτον, τά μέν οἰκειούμενος τῇ θεότητι, τά δέ προσάπτων τῇ ἀνθρωπότητι· σταυρωθέντα τε ἑκουσίως ὑπέρ ἡμῶν καί πρόξενον ἡμῖν τῆς τοῦ θανάτου καταλύσεως τόν τίμιον σταυρόν καί προσκυνητόν παρασχόμενον· ταφέντα τε τόν αὐτόν καί νεκροῖς συναριθμηθέντα καί τριήμερον κατά τήν αὑτοῦ θεόφθεγκτον φωνήν ἐκ τῶν νεκρῶν ἀναστάντα καί τοῖς μαθηταῖς ὀφθέντα καί τῷ συμφαγεῖν αὐτοῖς καί συμπιεῖν πᾶσαν ἀμφιβολίαν καί φαντασίας ὑπόληψιν τέλεον αὐτόν ἀπεσκευακότα· εἶτα καί ἀναληφθέντα μετά τοῦ προσλήμματος, ἤγουν μετά τῆς ἐμψυχωμένης ψυχῇ νοερᾷ τε καί λογικῇ οἰκείας αὐτοῦ σαρκός· καί πάλιν ὡσαύτως ἐρχόμενον εἰς τό κρῖναι ζῶντας καί νεκρούς. Οὕτω γάρ φησί τό ἱερόν λόγιον: "᾿Ελεύσεται ὅν τρόπον ἐθεάσασθε αὐτόν πορευόμενον εἰς τόν οὐρανόν"
- Οὕτω φρονῶν καί διομολογῶν ἀπαρατρέπτως τήν ἐν τῇ Καθολικῇ καί ᾿Αποστολικῇ ᾿Εκκλησίᾳ ἐφιδρυμένην τε καί κηρυσσομένην πίστιν τάς ἁγίας καί οἰκουμενικάς ἑπτά συνόδους ἀποδέχομαι: Τήν μέν πρώτην, ἅτε δή ῎Αρειον καί τούς ὁμοφρονοῦντας αὐτῷ ἅμᾳ τῇ βδελυκτῇ αὐτῶν κτισματολατρείᾳ διαρρήξασάν τε καί καθελοῦσαν· τήν δέ δευτέραν, ὡς τόν φρενοβλαβῆ Μακεδόνιον τῆς ἐκκλησιαστικῆς χοροστασίας ἐξοστρακίσασάν τε καί ἐκτεμοῦσαν ᾿Αρείῳ παραπλησίαν τήν μανίαν ἐκμεμηνότα· ἐν κτίσμασι γάρ καί οὗτος τό πανάγιον καί παντουργόν τιθείς πνεῦμα κτισματολατρεῖν οὐκ ἠσχύνετο· ἀλλά γε δή καί τήν τρίτην καθαιρέτιν οὖσαν τοῦ δυσσεβοῦς Νεστορίου καί τῆς αὐτῷ καινοποιηθείσης θεοστυγοῦς δεισιδαιμονίας· οὗτος γάρ τόν ἀδιαιρέτως καί καθ᾿ ὑπόστασιν ἑνωθέντα τῷ θεῷ λόγῳ ὁλικόν ἄνθρωπον τολμηρῶς καί ἀφρόνως τῆς θεϊκῆς τοῦ λόγου διασπῶν ὑποστάσεως ἰδιοϋπόστατον αὐτόν ἐστρατολόγει τε καί ἐφαντάζετο· δι᾿ ὅ καί ψιλόν ἄνθρωπον τόν σαρκί ἐπιφανέντα Υἱόν καί Λόγον τοῦ Θεοῦ ὀνειρώξας ἀκολούθως ὁ τρισάθλιος καλεῖν τήν Παναγίαν Θεοτόκον κυρίως ἀπηρνήσατο· τήν δέ τετάρτην, ὡς τόν δυστυχῆ Εὐτυχῆ καί Διόσκορον τόν ἀλάστορα καταρράξασαν καί ἀναθεματίσασαν μετά τῆς φαντασιώδους αὐτῶν φρενοβλαβείας καί πάσης αὐτῶν τῆς συμμορίας· τήν γάρ τοῦ Κυρίου σάρκα μή εἶναι ἡμῖν ὁμοούσιον ἐληρώδουν, ἀλλ᾿ ἐκ δύο μέν φύσεων τήν ἕνωσιν γενέσθαι, εἰς μίαν δέ μετά τήν ἕνωσιν συναναλωθῆναι μηδετέρας ἀποσώζουσαν τά ἰδιώματα μήτε τῆς θεϊκῆς μήτε μήν τῆς ἀνθρωπίνης· καί τήν πέμπτην δέ, ὡς ἐκτεμοῦσαν τε καί ἀποτεφρώσασαν τέλεον τά ἐπ᾿ ὀλέθρῳ τῶν γεγεννηκότων ἀναριπιζόμενα μιαρά δόγματά τε καί κυήματα τοῦ δυσσεβοῦς Νεστορίου τοῦ τῆς βασιλίδος ἀθέως ἱεραρχήσαντος καί Θεοδώρου τοῦ Μοψουεστίας ἀθεώτερον ἐπισκοπήσαντος, αὐτούς τε καί πάντας τούς τήν αὐτήν αὐτοῖς ματαιοφροσύνην ἐκνοσήσαντας· οὐ μήν, ἀλλά γε δή καί ὡς διασπάσασάν τε καί ἐκθερίσασαν ᾿Ωριγένην, Δίδυμον, Εὐάγριον ἑλληνόφρονι λογισμῷ καί ἀσυνέτῳ γνώμη εἰς ἔσχατον βυθόν ἀθεότητος ἐμπεπτωκότας· βαθμούς γάρ καί ὑποβάσεις θεότητος ἀναπλάσαντες καί ψυχῶν προϋπάρξεις καί τῆς πρός τό θεῖον αὐτῶν νεύσεως ἀπορροίας τε καί ἀποπτώσεις ἐν ἑαυτοῖς ὑποστήσαντες, εἰς διάφορά τε καί πολυειδῆ σώματα μεταγγίζοντες ταύτας καί μεταβάλλοντες καί τέλος κολάσεων καί δαιμόνων ἀποκατάστασιν, τό δή λεγόμενον, ἀπό κοιλίας ἐρευγόμενοι ἀθυροστόμως ἐμυθολόγησαν καί ἐρραψώδησαν· ἀλλά καί τήν ἕκτην ὡς ἀπορρίψασάν τε καί κατασπάσασαν τούς ἀμφί ᾿Ονώριον καί Σέργιον καί Μακάριον τούς τερατολόγουςκαί παράφρονας, ἅμα δ᾿ αὐτοῖς καί τούς τήν αὐτῶν δυσσέβειαν ἀκρατῶς ἐναπομαξαμένους μετά τῆς ἐκφύλου καί ἀλλοκότου αὐτῶν πλασματολογίας· ἕν γάρ θέλημα καί μίαν ἐνέργειαν τῷ ἐκ δύο ἀπαρατρέπτων φύσεων πεφυκότι Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν κακῶς οἱ δείλαιοι ἐπεγράφοντο· ἔτι δέ καί τήν ἐν Νικαίᾳ τό δεύτερον ἱεράν καί μεγάλην Σύνοδον τούς εἰκονομάχους καί διά τοῦτο χριστομάχους καί ἁγιοκατηγόρους ἀποσκυβαλίσασάν τε καί καταβαλοῦσαν, σύν αὐτοῖς δέ καί τήν βδελυκτήν καί μανιχαϊκήν αὐτῶν αἵρεσιν· τό γάρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ὁμοούσιον ἡμῖν ἅγιον σῶμα γράφειν εἰκονικῶς ἐμυσάττοντο, τό ἄγραπτον καί ἀπερίγραπτον αὐτοῦ καταβακχεύοντες καί διά τοῦτο μή εἶναι ἡμῖν ὁμοούσιον μανικῶς συμπεραίνοντες. Ταύτας οὖν τάς ἁγίας καί Οἰκουμενικάς ἑπτά Συνόδους ἀποδέχομαι ἀναθεματίζων μέν οὕς ἀνεθεμάτισαν, κατασπαζόμενος δέ καί μεγαλύνων οὕς ἐπευφήμησαν.
- Αὕτη μου ἡ τῆς πίστεως καί τῶν εἰς ταύτην ἀνηκόντων καί περί αὐτήν ὑφισταμένων ΟΜΟΛΟΓΙΑ καί ἐν ταύτῃ ἡ ἐλπίς, οὐκ ἐμοί δέ μόνον, ἀλλά καί πᾶσιν ὅσοις εὐσεβεῖν μεμελέτηται καί τῆς καθαρᾶς καί ἀκιβδήλου δόξης τῶν χριστιανῶν θεῖος ἔρως προσπέφυκεν ἔχεσθαι. Ταύτην οὖν ἡμῶν ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΟΝ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΟΜΟΛΟΓΙΑΝ ὑποστήσαντες καί τῇ ὑμῶν πανιέρῳ ῾Ιερότητι τά καθ᾿ ἡμᾶς ὡς ἐν πίνακι διαχαράττοντες τοῖς λόγοις ἀνιστορήσαντες, ἅπερ δή πολλάκις ἠτησάμεθα, τῶν ὑμετέρων ἐπιδεόμεθα προσευχῶν, Θεόν μέν ἵλεων καί εὐμενῆ ἐφ᾿ οἷς πράττομεν καί διεπραξάμεθα, ἡμᾶς ἐφευρεῖν, πᾶσαν δέ σκανδάλων ρίζαν καί πέτραν προσκόμματος ἐκποδών γεγενημένα τῆς ἐκκλησιαστικῆς εὐταξίας καθορᾶν..." .
Παραθέτομεν καί τήν σύμφωνον μέ αὐτήν τήν ῾Ομολογίαν διδασκαλίαν τοῦ ἁγίου Φωτίου ἔχουσαν οὕτω: "...Τί δ᾿ οὖν ὁ πλάστης καί κηδεμών; ἄρα παρεῖδεν εἰς τέλος τό πλάσμα ταλαιπωρούμενον...; Οὐ μέ οὖν. Πῶς γάρ ὅπερ φιλοτιμούμενος ἔπλασεν, ἠνέσχετ᾿ ἄν ἠδέως ὁρᾶν συλαγωγούμενον καί πλανώμενον; Διό πρός ἑαυτήν μέν ἡ τῆς Τριάδος ἑνότης, εἰ θέμις εἰπεῖν, ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΑΣΑ, θέμις δέ τοῦτο λέγειν ἐπί τῆς ἀναπλάσεως, ὅτι τό "ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾿ εἰκόνα ἡμετέραν καί καθ᾿ ὁμοίωσιν" ἐπί τῆς πλάσεως εἴρηται· τῷ ἐνιαίῳ τῆς γνώμης βουλήματι, τήν ἀνάπλασιν τοῦ συντριβέντος διετίθετο πλάσματος".
Ἐπ’ αὐτῆς τῆς Ὁμολογίας τοῦ Ἀγίου Φωτίου ἐρείδεται καί ἡ ἡμετέρα Ὁμολογία Πίστεως τοῦ 2004 τήν ὁποίαν οἱ Νικολαῖται κατεδίκασαν καί ἀπέρριψαν, διότι κατ’ αὐτούς μέ αὐτήν τήν Ὁμολογίαν περιπίπτομεν εἰς Τριαδολογικήν καί Ἐκκλησιολογικήν αἵρεσιν. Ἐπ’ αὐτῆς ἐρείδεται καί ἡ ἐν συνεχεία ὑπό τῆς Μητροπολιτικῆς Συνόδου διατυπωθεῖσα καί ὁμολογηθεῖσα ἐν ἔτει 2006, τήν ὁποίαν ἐπίσης κατεδίκασαν. Ἀπομένει τώρα εἰς τούς Νικολαίτας νά καταδικάσουν καί τόν ἅγιον Φώτιον, διότι «καινοτομεῖ» ὡς χρησιμοποιῶν «ἀμάρτυρα» καί «μή παραδεδομένα», καί διά τοῦτο περιπεσόντα ... εἰς Τριαδολογικήν καί Ἐκκλησιολογικήν αἵρεσιν.....
kirykos.livejournal.com
kirykos.livejournal.com
Λόγος Αγιου Θεοφανους του Εγκλείστου περί του διατί ο χριστιανισμός δεν πρέπει να αλλάζει με τους καιρούς
ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΓΟΧ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ, ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΧΑΡΝΩΝ ΔΙΟΡΘΟΔΟΞΟΝ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΝ ΚΕΝΤΡΟΝ ΓΟΧ
«ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΟΔΗΓΗΤΡΙΑ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ»
ΑΠ. 265 ΜΑΙΟΣ 2021
Λόγος
Αγιου Θεοφανους του Εγκλείστου
περί του διατί ο χριστιανισμός δεν πρέπει
να αλλάζει με τους καιρούς
Έφθασε στ' αυτιά μου ότι, καθώς φαίνεται, θεωρείτε τα κηρύγματά μου πολύ αυστηρά και πιστεύετε ότι σήμερα κανένας δεν θα έπρεπε να σκέπτεται έτσι, κανένας δεν θα έπρεπε να ζη έτσι και επομένως κανένας δεν θα έπρεπε μα διδάσκη έτσι. Οι καιροί έχουν αλλάξει!
Πόσο χάρηκα που το άκουσα. Αυτό σημαίνει ότι ακούτε προσεκτικά ό,τι λέγω, και όχι μόνο ακούτε, αλλά και είστε διατεθειμένοι να το τηρήσετε. Τι περισσότερο θα μπορούσαμε να επιθυμήσουμε εμείς που κηρύττουμε όπως διαταχθήκαμε και όσα διαταχθήκαμε;
Ανεξάρτητα από όλα αυτά, με κανένα τρόπο δεν μπορώ να συμφωνήσω με την γνώμη σας και το θεωρώ καθήκον μου να την σχολιάσω και να την διορθώσω. Διότι - μολονότι ίσως είναι παρά την θέλησι και την πεποίθησί σας - προέρχεται από αμαρτωλή πηγή, σαν να μπορούσε ο Χριστιανισμός να μεταβάλλη τα δόγματά του, τους κανόνες του, τις αγιαστικές του τελετουργίες, για να ανταποκριθή στο πνεύμα κάθε εποχής και προσαρμοσμένος στα μεταβλητά γούστα των υιών του αιώνος τούτου, να μπορούσε να προσθέση η να αφαιρέση κάτι.
Κι' όμως δεν είναι έτσι. Ο Χριστιανισμός πρέπει να παραμένη αιώνια αμετάβλητος, χωρίς καθόλου να εξαρτάται η να κατευθύνεται από το πνεύμα της εκάστοτε εποχής. Αντίθετα ο ίδιος ο Χριστιανισμός είναι διωρισμένος να κυβερνά και να διοική τα πνεύμα του αιώνος για καθένα που υπακούει στις νουθεσίες του. Για να σας πείσω στο εν λόγω ζήτημα, θα σας αναφέρω μερικές σκέψεις για να τις μελετήσετε.
Κάποιοι είπαν πως η διδασκαλία μου είναι αυστηρή. Κατ' αρχήν η διδασκαλία μου δεν είναι δική μου, ούτε θα έπρεπε να είναι. Από αυτή την ιερή θέσι κανείς δεν πρέπει ούτε μπορεί να κηρύττη δικιά του διδασκαλία. Αν λοιπόν εγώ η κάποιος άλλος τολμήσει ποτέ να το κάνη, μπορείτε να μας βγάλετε εκτός Εκκλησίας.
Εμείς κηρύττουμε την διδασκαλία του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, των αγίων Αποστόλων του και της Αγίας Εκκλησίας που κατευθύνεται από το άγιο Πνεύμα. Συνάμα φροντίζουμε με κάθε δυνατό τρόπο να διατηρήσουμε την διδασκαλία αυτή ακεραία κα απαραβίαστη στον νου και στην καρδιά σας. Παρουσιάζουμε κάθε σκέψι και χρησιμοποιούμε κάθε λέξι με πολλή προσοχή, για να μη σκιάσουμε με κανένα τρόπο αυτή την λαμπρή και θεία διδασκαλία. Κανείς δεν μπορεί να πράξη διαφορετικά.
Ένας τέτοιος νόμος που καθορίζει το κήρυγμα του καθενός στην Εκκλησία να είναι θεόπεμπτο, καθιερώθηκε από την δημιουργία του κόσμου κι' έτσι πρέπει να παραμείνη ισχύον ως το τέλος του κόσμου. Ο Προφήτης Μωυσής μετά την παράδοσι των εντολών του ίδιου του Θεού στον Ισραηλιτικό λαό, κατέληξε στα εξής: «Ου προσθήσετε προς το ρήμα ο εγώ εντέλλομαι υμίν, και ουκ αφελείτε απ' αυτού, φυλάσσεσθε τας εντολάς Κυρίου του Θεού ημών, όσα εγώ εντέλλομαι υμίν σήμερον» (Δευτ. 4,2).
Αυτός ο νόμος της σταθερότητος είναι τόσο αμετάβλητος, ώστε ο ίδιος ο Κύριος και Σωτήρας μας, όταν δίδασκε το λαό στο όρος είπε: «Μη νομίσητε ότι ήλθον καταλύσαι τον νόμον η τους προφήτας, ουκ ήλθον καταλύσαι, αλλά πληρώσαι. Αμήν γαρ λέγω υμίν, έως αν παρέλθη ο ουρανός και η γη, ιώτα εν η μία κεραία ου μη παρέλθη από του νόμου, έως αν πάντα γένηται» (Ματθ. 5,17 - 18).
Έπειτα έδωσε το ίδιο κύρος στην δική του διδασκαλία, πριν ερμηνεύση τις εντολές στο πνεύμα του ευαγγελίου, με το να προσθέση: «Ος αν ουν λύση μίαν των εντολών τούτων των ελαχίστων και διδάξη ούτω τους ανθρώπους, ελάχιστος κληθήσεται εν τη βασιλεία των ουρανών» (Ματθ. 5,19).
Αυτό σημαίνει πως καθένας που ερμηνεύει λανθασμένα τις εντολές του Θεού και μειώνει το κύρος τους, θα είναι απόκληρος στην μέλλουσα ζωή. Έτσι είπε στην αρχή του κηρύγματός του. Το ίδιο διαβεβαίωσε και στον άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, τον θεατή των αρρήτων αποκαλύψεων, στον οποίο περιέγραψε την τελική κρίσι του κόσμου και της Εκκλησίας, αναφέροντας στην Αποκάλυψη: «Μαρτυρώ εγώ παντί τω ακούοντι τους λόγους της προφητείας του βιβλίου τούτου. Εάν τις επιθή επί ταύτα, επιθήσει ο Θεός επ' αυτόν τας πληγάς τας γεγραμμένας εν τω βιβλίω τούτω, και εάν τις αφέλη από των λόγων του βιβλίου της προφητείας ταύτης, αφελεί ο Θεός το μέρος αυτού από του ξύλου της ζωής και εκ της πόλεως της αγίας, των γεγραμμένων εν τω βιβλίω τούτω» (Αποκ. 22, 18 - 19).
Για όλο το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την πρώτη παρουσία του στον κόσμο μέχρι την δευτέρα του παρουσία, ο Χριστός έδωσε στους αγίους Αποστόλους και στους διαδόχους τους τον παρακάτω νόμο: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη ... διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα όσα ενετειλάμην υμίν» (Ματθ. 28, 19).
Τούτο σημαίνει να διδάσκετε όχι ό,τι κάποιος άλλος θα ήταν δυνατόν να σκεφθή, αλλά ό,τι εγώ παρήγγειλα, και τούτο μέχρι το τέλος του κόσμου. Και συμπληρώνει: «Και ιδού εγώ μεθ' υμών ειμί πάσας τας ημέρας, έως της συντελείας του αιώνος. Αμήν» (Ματθ. 28, 20).
Οι Απόστολοι έλαβαν αυτόν τον νόμο και θυσίασαν την ζωή τους για να τον τηρήσουν. Και σε αυτούς που ήθελαν να τους υποχρεώσουν να μη κηρύττουν όσα κηρύττουν επ' απειλή τιμωρίας και θανάτου, τους απαντούσαν: «Ει δίκαιόν εστιν ενώπιον του Θεού υμών ακούειν μάλλον η του Θεού, κρίνατε. Ου δυνάμεθα γαρ ημείς α είδομεν και ηκούσαμεν μη λαλείν» (Πραξ. 4, 19 - 20).
Ο σαφής αυτός νόμος παραδόθηκε από τους Αποστόλους στους διαδόχους τους, έγινε αποδεκτός από τους δευτέρους και έχει ισχύ διαχρονική στην Εκκλησία του Θεού. Εξ αιτίας του νόμου τούτου η Εκκλησία είναι ο στύλος και η βάσις της αληθείας. Βλέπετε λοιπόν τι απαραβίαστη σταθερότητα έχει; Μετά από αυτό, ποιος θα είναι τόσο θρασύς να αγγίξη πεισματικά η να κουνήση οτιδήποτε στο χριστιανικό δόγμα και νόμο;
Ακολούθως ακούστε τι αναφέρεται στον Προφήτη Ιεζεκιήλ που επί επτά ημέρες βρισκόταν σε έκστασι προσευχής και μετά από επτά ημέρες άκουσε το λόγο του Κυρίου: «Υιέ ανθρώπου, σκοπόν δέδωκά σε τω οίκω Ισραήλ, και ακούση εκ στόματός μου λόγον» (Ιεζ. 3,17), και διακήρυξε στο λαό. Να ο νόμος για σένα! Αν δης έναν άνομο που διαπράττει ανομία και δεν του πης: άφησε την ανομία σου και άλλαξε δρόμο, «ο άνομος εκείνος εν τη αδικία αυτού αποθανείται, και το αίμα αυτού εκ της χειρός σου εκζητήσω» (Ιεζ. 3,18). Αντιθέτως, αν διακηρύξης στον άνομο ότι θα πρέπει να ξεφύγη από την άνομη οδό του και αυτός δεν ξεφύγη, τότε εκείνος ο άνομος θα πεθάνη στην ανομία του, ενώ εσύ θα σώσης την ψυχή σου. Παρόμοια αν δης ένα δίκαιο που αρχίζει να κλονίζεται στην αρετή του και δεν τον στηρίξης και δεν φροντίσης να τον φέρης στον ίσιο δρόμο με τα λόγια σου, τότε εκείνος ο δίκαιος επειδή αμάρτησε, θα πεθάνη στις αμαρτίες του, αλλά την ψυχή του θα ζητήσω από τα χέρια σου που δεν τον στήριξες. Αν όμως προειδοποιήσης τον δίκαιο ότι δεν πρέπει να αμαρτάνη και αυτός παύση να αμαρτάνη, τότε ο δίκαιος θα ζήση κι' εσύ θα σώσης την ψυχή σου (Βλ. Ιεζ. 3, 19 - 21)>
Τι αυστηρός νόμος! Κι' όμως ακούγεται στις συνειδήσεις όλων των ποιμένων κατά την εκλογή και χειροτονία τους, όταν ένας βαρύς ζυγός τίθεται πάνω τους, η διαποίμανσις του ποιμνίου του Χριστού που Εκείνος τους το εμπιστεύθηκε, μικρό η μεγάλο. όχι μόνο να το διαποιμάνουν, αλλά και να το διατηρήσουν. Πως θα μπορούσε κανείς να είναι τόσο θρασύς, που να διαστρέψη τα πάντα στο νόμο του Χριστού, όταν αυτό συνεπάγεται καταστροφή και στους δύο, ποιμένες και ποίμνιο;
Αν η σωστική δύναμις της διδασκαλίας εξαρτιόταν από την γνώμη μας πάνω σ' αυτήν και την συναίνεσί μας σ' αυτήν, τότε θα είχε νόημα το να συλλάβη κάποιος άνθρωπος στο νου του να ανοικοδομήση τον Χριστιανισμό σύμφωνα με τις ανθρώπινες αδυναμίες η τις αξιώσεις της εποχής και να τον προσαρμόση κατά τους πόθους της αμαρτωλής του καρδιάς. Μα η σωστική δύναμις του χριστιανικού νόμου δεν εξαρτάται καθόλου από μας, αλλά από το θέλημα του Θεού, από το γεγονός ότι ο ίδιος ο Θεός καθιέρωσε επακριβώς την ακριβή οδό της σωτηρίας. Έξω από αυτήν δεν υπάρχει άλλη οδός, ούτε θα μπορούσε να υπάρξη. Συνεπώς καθένας που διδάσκει με οποιονδήποτε διαφορετικό τρόπο, σημαίνει πως παρεκκλίνει από την αληθινή οδό και καταστρέφει τον εαυτό του και σας. Τι λογική υπάρχει σ' αυτό
Προσέξατε πόσο αυστηρή κρίσις ελέχθη, όταν κάτι παρόμοιο συνέβη στο έθνος του Ισραήλ κατά τα δύσκολα χρόνια της αιχμαλωσίας του. Μερικοί Προφήτες από οίκτο για τους βασανισμένους και τους αρρώστους μιλούσαν στο λαό όχι όπως ο Κύριος παρήγγειλε, αλλά όπως η καρδιά τους τους υπαγόρευε. Γι' αυτούς ο Κύριος έδωσε τις εξής διαταγές στον Ιεζεκιήλ: «Και συ, υιέ ανθρώπου, στήριξον το πρόσωπόν σου επί τας θυγατέρας του λαού σου τας προφητευούσας από καρδίας αυτών και προφήτευσον επ' αυτάς και ερείς, τάδε λέγει Κύριος, ουαί ταις συρραπτούσαις προκεφάλαια υπό πάντα αγκώνα χειρός και ποιούσαις επιβόλαια επί πάσαν κεφαλήν πάσης ηλικίας του διαστρέφειν ψυχάς» (Ιεζ. 13. 17 - 18).
Τούτο σημαίνει: Αλλοίμονο σε κείνους που διατάζουν κάθε είδος ιδιαιτέρας μεταχειρήσεως και προτείνουν τέτοια μαλθακή αγωγή, ώστε κανείς να μην αισθάνεται την παραμικρή δυσαρέσκεια, ούτε από τους επάνω ούτε από τους κάτω, αδιαφορώντας εάν τούτο είναι για την σωτηρία η την καταστροφή, ευάρεστο η αποκρουστικό στο Θεό. Αλλοίμονο σ' αυτούς, διότι «τάδε λέγει Κύριος...τα προσκεφάλαια υμών και επιβόλαια», δηλαδή την μελιστάλακτη και παρήγορη διδασκαλία σας, «εφ α υμείς εκεί συστρέφετε ψυχάς», θα διαρρήξω από τα χέρια σας, θα ελευθερώσω τις διεστραμμένες ψυχές από αυτή την διδασκαλία σας και θα σας εξολοθρεύσω, διαφθορείς (Βλ. Ιεζ. 13, 20 - 21).
Αυτό είναι το όφελος της ιδιαιτέρας μεταχειρίσεως και της επιεικείας, το είδος που θέλετε να ακούτε από τους ιεροκήρυκες! Όταν βάλετε όλα τούτα βαθειά στην καρδιά σας, δεν είναι σωστό να θέλετε να κάνουμε οποιεσδήποτε παραχωρήσεις στο χριστιανικό δόγμα, έχοντας την λανθασμένη επιθυμία να σας ευχαριστήσουμε. Αντίθετα μάλιστα οφείλετε να απαιτήτε επίμονα να παραμένουμε στο δόγμα, όσο το δυνατόν αυστηρά και ακλόνητα.
Έχετε ακούσει ποτέ για τα συγχωροχάρτια του Πάπα της Ρώμης; Να τι είναι αυτά: Ιδιαίτερη μεταχείρισις και επιείκεια, τα οποία δίνει αψηφώντας το νόμο του Χριστού. Και ποιο είναι το αποτέλεσμα; Από αυτά όλη η Δύσις είναι διεφθαρμένη στην πίστι και στον τρόπο ζωής, και τώρα χάνεται στην απιστία και στον αχαλίνωτο βίο με τα συγχωροχάρτια της.
Ο Πάπας άλλαξε πολλά δόγματα, χάλασε όλα τα Μυστήρια, ακύρωσε τους κανόνες που αφορούσαν την ρύθμισι της Εκκλησίας και την διόρθωσι των ηθών. Όλα πλέον άρχισαν να πηγαίνουν αντίθετα στο θέλημα του Κυρίου, και έγιναν χειρότερα και πιο χειρότερα.
Κατόπιν εμφανίστηκε ο Λούθηρος, ένας έξυπνος άνθρωπος αλλά ισχυρογνώμων. Αυτός λοιπόν είπε: «Ο Πάπας άλλαξε τα πάντα όπως ήθελε, γιατί να μην κάνω κι' εγώ το ίδιο;» Άρχισε λοιπόν να τροποποιή και να ξανατροποποιή τα πάντα με τον τρόπο του, και ίδρυσε κατ' αυτόν τον τρόπο την νέα λουθηρανική πίστι, η οποία ελάχιστα μοιάζει με όσα ο Κύριος παρήγγειλε και οι άγιοι Απόστολοι μας παρέδωσαν.
Μετά το Λούθηρο παρουσιάστηκαν φιλόσοφοι. Κι' αυτοί με την σειρά τους είπαν: «Ο Λούθηρος καθιέρωσε για τον εαυτό του μια νέα πίστι, δήθεν βασισμένη στο Ευαγγέλιο, στην πραγματικότητα όμως στηριγμένη στο δικό του τρόπο σκέψεως. Γιατί λοιπόν κι' εμείς να μη συνθέσουμε δόγματα βασισμένα μόνο στο δικό μας τρόπο σκέψεως, αγνοώντας τελείως το Ευαγγέλιο;» Άρχισαν κι' αυτοί πλέον να σκέπτωνται ορθολογιστικά, και να εικάζουν περί του Θεού, περί του κόσμου, περί του ανθρώπου, καθένας με τον τρόπο του, και ανακάτεψαν τόσα πολλά δόγματα, ώστε μόνο να τα απαριθμήση κανείς, ζαλίζεται ο νους του.
Τώρα οι δυτικοί έχουν τις εξής αντιλήψεις: Πίστευε ό,τι νομίζεις καλύτερο ζήσε όπως σου αρέσει, ικανοποίησε ο,τιδήποτε θέλγει την ψυχή σου. Ως εκ τούτου δεν αναγνωρίζουν κανένα νόμο η περιορισμό και δεν υποτάσσονται στον Λόγο του Θεού. Η οδός τους είναι ευρεία, όλα τα εμπόδια εκτοπίστηκαν. Μα η ευρεία οδός οδηγεί στην απώλεια, καθώς λέγει ο Κύριος. Εκεί ωδήγησε η χαλαρότης στην διδασκαλία!
Λύτρωσέ μας, Κύριε, από αυτήν την ευρεία οδό! Προτιμότερο όμως να αγαπήσουμε κάθε στενοχωρία που ο Κύριος διώρισε για την σωτηρία μας. Άς αγαπήσουμε τα χριστιανικά δόγματα και ας βιάσουμε το νου μας με αυτά, επιβάλλοντάς του να μη σκέπτεται διαφορετικά. Ας αγαπήσουμε τα χριστιανικά ήθη και ας βιάσουμε την θέλησί μας σ΄αυτά, υποχρεώνοντάς την να σηκώνη τον ελαφρό ζυγό του Κυρίου ταπεινά και υπομονετικά. Ας αγαπήσουμε όλες τις χριστιανικές τελετουργίες και ακολουθίες που μας νουθετούν, μας διορθώνουν, μας αγιάζουν. Ας βιάσουμε την καρδιά μας μ' αυτές, προωθώντας την να μεταφέρη τις προτιμήσεις της από τα γήινα και τα φθαρτά στα ουράνια και άφθαρτα.
Ας περιορίσουμε το εαυτό μας σαν να μπαίναμε σε κλουβί. Η μάλλον ας σύρουμε τον εαυτό μας, σαν να περνούσαμε μέσα από μια στενή διάβασι. Ας είναι αυτή στενή, για να μη μπορή να περεκκλίνη κανείς ούτε δεξιά, ούτε αριστερά. Αναμφίβολα όμως θα λάβουμε δι' αυτής της στενής οδού ως αντάλλαγμα την βασιλεία των ουρανών. Διότι αυτή η βασιλεία, καθώς γνωρίζετε, είναι η βασιλεία του Κυρίου. Ο Κύριος καθώρισε αυτή την στενή οδό και μας είπε: Πηγαίνετε ακριβώς από αυτή την οδό και θα επιτύχετε την βασιλεία των ουρανών."
Θα μπορούσε πλέον κανείς να αμφιβάλλη για το αν ο οδοιπόρος φθάση στο σκοπό του; Και τι μυαλό θα είχε καθένας που αρχίζει να επιθυμεί κάθε είδος ακυρώσεως εντολών, όταν με αυτόν τον τρόπο θα έχανε αμέσως το δρόμο του και θα χανόταν;
Αφού εννοήσατε πλήρως αυτή την επιβεβαίωσι, μη στενοχωρήσθε αν κάτι στην διδασκαλία μας φαίνεται αυστηρό. Το μόνο που να επιζητήτε είναι το να βεβαιωθήτε αν είναι του Κυρίου. Κι εφ' όσον βεβαιωθήκατε πως είναι του Κυρίου, δεχθήτε την ολόψυχα, οσοδήποτε αυστηρή η εξαναγκαστική μπορεί να είναι. Κι όχι μόνο μην επιθυμήτε ιδιαίτερη μεταχείρισι και επιείκεια στο δόγμα και στο ήθος, αλλά φεύγετε από αυτά, σαν να φεύγατε το πυρ της γεένης. Από αυτό δεν μπορούν να ξεφύγουν όσοι επινοούν τέτοια πράγματα και με αυτά παρασύρουν τους ψυχικώς αδυνάτους να τους ακολουθήσουν. Αμήν.
29 Δεκεμβρίου 1863
Κυριακή μετά την Χριστού Γέννησιν
Παρασκευή 24 Απριλίου 2026
Ο Β Κανων της Β´ Οικουμενικής Συνόδου επιτάσσει, οι επίσκοποι «ταις υπερορίαις εκκλησίαις μη επιέναι, μηδέ συγχέειν τας εκκλησίας»
Ορθοδοξία / Κανονικό και Εκκλησιαστικό Δίκαιο
Επίσκοπος Αβύδου Κύριλλος
Οι έννοιες της εισπήδησης και της Οικουμενικότητας στην εκκλησιαστική παράδοση
13 Ιουνίου 2014
Το γεγονός ότι δεν επιτρέπεται η εισπήδηση και ανάμειξη του οιουδήποτε επισκόπου (Μητροπολίτου η Πατριάρχου) σε οποιαδήποτε άλλη κατά τόπους Εκκλησία έξω από τα όρια της δικής του διοικητικής δικαιοδοσίας είναι πρόδηλο εκ πολλών ιερών κανόνων και ιδιαίτερα εκ του β´ κανόνος της Β´ Οικουμενικής Συνόδου[163], ο οποίος επιτάσσει, οι επίσκοποι «ταις υπερορίαις εκκλησίαις μη επιέναι, μηδέ συγχέειν τας εκκλησίας». Έτσι ο Αλεξανδρείας είναι αρμόδιος να διοικεί την Αίγυπτο, οι δε επίσκοποι της Ανατολής είναι αρμόδιοι να διοικούν την Ανατολή.
Πηγή:http://www.uocc.ca/
Οι Επίσκοποι της Θρακικής είναι αρμόδιοι μόνο για τη Θράκη, οι της Ποντικής για τον Πόντο και οι της Ασιανής διοικήσεως για την Ασία. Επισημαίνει δε ο ίδιος κανόνας ότι οι επίσκοποι της Ανατολής είναι αρμόδιοι να διοικούν τις περιοχές τους «φυλαττομένων των εν τοις κανόσι τοις κατά Νίκαιαν πρεσβείων τη Αντιοχέων εκκλησία». Και μόνο από την απλή ανάγνωση αυτού του κανόνα προκύπτει, περαιτέρω, κάτι το σημαντικό: Είναι, προφανές ότι η λέξη «πρεσβείων» αποδιδομένων στην Εκκλησία της Αντιοχείας δεν μπορεί εδώ να είναι ένας απλός τιμητικός τίτλος, κενός περιεχομένου, αλλά δηλοί την πλήρη εκκλησιαστική εξουσία του Αντιοχείας στα όρια της δικαιοδοσίας της Εκκλησίας της Αντιοχείας, κατά το ίδιο τρόπο που και οι επίσκοποι των άλλων διοικήσεων στην Ανατολή που μνημονεύονται στον κανόνα έχουν την αρμοδιότητά τους στα όρια της δικαιοδοσίας τους.
Περιορίζοντας δε ο κανόνας την εκκλησιαστική αρμοδιότητα εκάστου στα όρια της δικαιοδοσίας του καταλήγει: «Ακλήτους δε επισκόπους υπέρ διοίκησιν μη επιβαίνειν επί χειροτονία η τισιν άλλαις οικονομίαις εκκλησιαστικαίς». Η σαφής αυτή ρύθμιση του κανόνα δεν έρχεται βεβαίως σε αντίφαση με τους κανόνες θ´ και ιζ´ της Συνόδου της Χαλκηδόνας, διότι η υπερόρια αρμοδιότητα του θρόνου της Κωνσταντινουπόλεως που καθιερώνεται με τους κανόνες αυτούς μπορεί να ασκηθεί μόνο μετά από αίτημα των ενδιαφερομένων πλευρών.
Δεν είναι άσχετη με την αναγνώριση του θρόνου της Κωνσταντινουπόλεως ως πρώτου θρόνου μεταξύ των Πατριαρχείων της Ανατολής και της απολαβής από αυτόν ίσων προνομίων στην Ανατολή με αυτά του Ρώμης στη Δύση, η απονομή στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως του τίτλου «Οικουμενικός». Αυτό καταδεικνύει η αλληλογραφία μεταξύ Ρώμης και Κωνσταντινουπόλεως, όταν ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννης ο Νηστευτής (585-595) υπέγραφε τα πρακτικά ενδημούσης Συνόδου προσάπτοντας στον εαυτό του τον τίτλο «Οικουμενικός»[164]. Ο πάπας Ρώμης Γρηγόριος Α´ (590-604) διαμαρτυρήθηκε[165] στην Κωνσταντινούπολη για τη χρήση του τίτλου θεωρώντας ότι ο τίτλος απονέμει δικαιοδοσία και εξουσία στον Κωνσταντινουπόλεως –στο πλαίσιο βεβαίως της δικής του θεωρίας περί Παπικού Πρωτείου, την οποία όμως παρέλειπε να εκθέσει expressis verbis στις επιστολές του.
Περιορίστηκε μόνο να αναφέρει ότι η χρήση του τίτλου συνιστά απομείωση της αξίας των άλλων πατριαρχικών θρόνων. Στον Πάπα Γρηγόριο Α´ απήντησε και ο Πατριάρχης Κυριακός[166] (597). Ασφαλώς και η Κωνσταντινούπολη κατανοούσε διαφορετικά τον τίτλο «Οικουμενικός», τον οποίο ασφαλώς θα μπορούσε να χρησιμοποιεί και ο εκάστοτε επίσκοπος Ρώμης ως κατέχων τον πρώτο θρόνο της Δύσεως και ως μετέχων με τον Κωνσταντινουπόλεως, τον πρώτο θρόνο στην Ανατολή, στα προνόμια του πρώτου θρόνου σύμφωνα με τους ιερούς κανόνες. Ο τίτλος «Οικουμενικός» για την Ανατολή δεν υποδήλωνε –και δεν υποδηλώνει– ένα Πρωτείο εξουσίας του Κωνσταντινουπόλεως απέναντι στους επισκόπους της Ανατολής, αναφερόταν όμως στο εξαιρετικό προνόμιο του πρώτου θρόνου της Ανατολής σε σχέση με τους άλλους πατριαρχικούς θρόνους στην Ανατολή.
Αναφερόταν δηλ. στη σχέση–θέση του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως με τους άλλους Πατριάρχες στην Ανατολή. Ήταν στην ουσία του ένα Πρωτείο ευθύνης για τη διαφύλαξη της ορθής πίστεως και της κανονικής τάξεως στην Ανατολή, ασκούμενο στα πλαίσια των ιερών κανόνων, οι οποίοι αφ᾽ ενός μεν απαγόρευαν την αυτόκλητη ανάμειξη του Πρώτου θρόνου στις εσωτερικές υποθέσεις των άλλων Πατριαρχείων, αφ᾽ ετέρου δε, έδιναν υπερδιοικητική και υπερόρια αρμοδιότητα στον Κωνσταντινουπόλεως υπό τις προϋποθέσεις που προαναφέρθηκαν.
Η ευθύνη αυτή του θρόνου της Κωνσταντινουπόλεως για την Ανατολή μετά το διαμελισμό της Αυτοκρατορίας σε Ανατολική και Δυτική και την πτώση του δυτικού κράτους από βαρβαρικά φύλα (476 μ.χ.) έγινε μεγαλύτερη με την εμφάνιση των Αράβων στην Ανατολή, οπότε τα Πατριαρχεία της Ανατολής κατέστησαν εμπερίστατα και έχρηζαν και έτυχαν βοηθείας από την Κωνσταντινούπολη. Η ευθύνη του Πρώτου θρονου στην Ανατολή έγινε μεγαλύτερη, όταν με την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως (1453) εξέλιπε ο συνεκτικός και συντονιστικός ρόλος του βυζαντινού αυτοκράτορα που μεταξύ άλλων συγκαλούσε τις Οικουμενικές Συνόδους.
Η με τις κανονικές ρυθμίσεις της Δ´ Οικουμενικής Συνόδου διαμόρφωση των πέντε πατριαρχικών θρόνων[167] και της Πενταρχίας των Πατριαρχών σήμαινε το αύτονόητο ότι δηλ. για δογματικά θέματα και υψίστης σημασίας κανονικά ζητήματα θα έπρεπε να υπάρχει η συμφωνία και των πέντε Πατριαρχείων. Η σημασία της Πενταρχίας για δογματικά θέματα καταδηλούται αυθεντικά και κατ᾽ εξοχήν και στην Ζ´ Οικουμενική Σύνοδο (787), η οποία ακύρωσε τις αποφάσεις της Συνόδου της Ιερείας, γιατί σ᾽ αυτήν δεν παρίσταντο γνήσιοι εκπρόσωποι των Πατρι-αρχείων και οι αποφάσεις της δεν είχαν ποτέ την επιδοκιμασία τους[168].
Η σημασία του θεσμού της Πενταρχίας για κανονικά ζητήματα καταφαίνεται πολλαπλώς κατά τη διένεξη των Πατριαρχών Ιγνατίου και Φωτίου και ιδιαίτερα κατά την επί Πατριάρχου Ιγνατίου συγκληθείσα και μετέπειτα ακυρωθείσα Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως (869-870) και κατά τη Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως κατά τα έτη 879-880 που αποκατέστησε στο θρόνο τον Ι. Φώτιο. Οι δυό αυτές Σύνοδοι είναι λίαν ενδιαφέρουσες και καταδεικνύουν τα εξής:
• Η κανονικότητα της εκλογής ενός Πατριάρχη ήταν μεν ως διαδικασία εσωτερική υπόθεση του θρόνου, για τον οποίον γινόταν η εκλογή, αυτή όμως έπρεπε απαραιτήτως να αναγνωρισθεί από τους υπολοίπους πατριαρχικούς θρόνους. Τόσο ο άγ. Ιγνάτιος, όσο και ο Ι. Φώτιος μετά την εκλογή τους έσπευσαν να κοινοποιήσουν στα υπόλοιπα Πατριαρχεία την άνοδό τους στο θρόνο δια των Ειρηνικών–Συνοδικών τους Επιστολών, ώστε να τύχουν αυτής της αναγνωρίσεως[169].
• Η άρση οιασδήποτε αμφιβολίας για την κανονικότητα της εκλογής του Ιγνατίου και Ι. Φωτίου οδήγησε στη σύγκληση των δύο Συνόδων.
[Συνεχίζεται]
[163]. Ρ. Π., Β´, 169. (Βλ. επίσης, τον 8ο της Γ´ Οικ., 20ο της Πενθέκτης, 35ο των Αποστόλων, 22ο Αντιοχείας).
[164]. V. Grumel, Les Regestes.., Vol. I, Fasc. I, N. 264.
[165]. P. L. 77, 738 επ.
[166]. V. Grumel, Les Regestes…, Vol. I., Fasc. I, N. 275 (Lettre au Pape Grégoire Ier. Il lui affirme son attachement et se plaint qu’ à cause du titre d’ oecuménique il veuille soulever un scandale et lui cause aussi du préjudice). PL 77, 888-889. Mansi 10, 70.
[167]. Ενώ ο επίσκοπος Ρώμης εθεωρείτο η διοικητική κεφαλή της Δύσεως, ο θρόνος της Κωνσταντινουπόλεως έλαβε τις τρεις διοικήσεις (Ασίας, Πόντου και Θράκης). Ο θρόνος της Αλεξάνδρειας διατήρησε τη δικαιοδοσία του στην Αίγυπτο, τη Λιβύη και την Πεντάπολη. Ο θρόνος της Αντιόχειας έλαβε τη Συρία, Φοινίκη και Αραβία και ο θρόνος των Ιεροσολύμων τις τρεις επαρχίες της Παλαιστίνης.
[168]. Mansi 13, 208E-209A.
[169]. V. Grumel, Les Regestes.., Fasc. II et III, N. 446, 467, 468, 529.
ΤΟ ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΑΡΧΙΕΡΕΩΝ ΠΟΥ ΕΠΕΣΤΡΕΨΑΝ ΕΚ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΝ ΚΑΙ ΑΠΕΚΗΡΥΞΑΝ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ
ΤΟ Διάγγελμα ΤΟΥ 1935
Τό διαγελμα τοῦτο ἀπηγγέλθη πρός τόν Ὀρθόδοξον Ἑλληνικόν λαόν ὑπό τοῦ πρώην Φλωρίνης Χρυσοστόμου κατά τήν πανηγυρικήν λειτουργίαν κατά τήν Κυριακήν 13 Μαΐου 1935, εἰς τόν Ι. Ναόν τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, εἰς Κολωνόν, τήν ὁποίαν παρηκολούθησαν καί οἱ τρεῖς οὗτοι Μητροπολίται καί οἱ ὁποῖοι ἐνώπιον τοῦ πολυπληθοῦς ἐκκλησιάσματος ὡμολόγησαν τήν Ὀρθοδοξίαν καί ἀπεκήρυξαν τό σχίσμα.
ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ
ΤΩΝ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΩΝ
ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥ,
ΠΡ. ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ &
ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Πρός τόν εὐσεβῆ Ὀρθόδοξον Ἑλληνικόν λαόν
Ἡ Πίστις τῶν Πατέρων ἡμῶν εἰς δοκιμασίαν. Οἱ ἐνεδρεύοντες ἔξωθέν των Ἐθνικῶν καί Ἐκκλησιαστικῶν προμαχώνων ἐχθροί, πολλοί καί πολυμήχανοι. Οἱ ἐπιβουλευόμενοι τόν πολύτιμον θησαυρόν τῆς Ἐθνικῆς καί θρησκευτικῆς ἡμῶν ἰδεολογίας, καί ἐποφθαλμιῶντες τόν τιμαλφῆ μαργαρίτην τῆς Ὀρθοδοξίας, πᾶσαν μετέρχονται δολιότητα καί μηχανήν, ὅπως ἐκπορθήσωσι τά ἀκαθαίρετα προπύργια τῆς Ἐθνικῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν δόξης καί εὐκλείας. Ὑλισταί, Κομμουνισταί, Χιλιασταί, Θεοσοφισταί, Μασσῶνοι καί ποικιλώνυμοι ἄλλοι ἐξωτερικοί καί ἐσωτερικοί ἐχθροί, ὑπονομεύουσι τά ἀκαθαίρετα καί ἀρραγῆ πυργώματα τῆς Ἐθνικῆς καί Ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν ὑποστάσεως καί ἀκαταλύτου δυνάμεως.
Οἱ θρασεῖς οὗτοι καί πολυμήχανοι ἐχθροί, κατώρθωσαν, χάριν εἰς τήν ἀνοχήν τοῦ Κράτους καί τήν ἀδράνειαν τῆς Ἐκκλησίας νά εἰσχωρήσουν εἰς ὄλας τάς τάξεις τῆς Ἐλληνικ'ἧς κοινωνίας. Προσπαθούσι δέ οἱ λυμεῶνες οὗτοι τῆς Ἐθνικῆς καί Ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν ἰδεολογίας, ὑπό τό πρόσχημα τῆς προόδου καί τῆς ἀτομικῆς ἐλευθερίας, νά διαφθείρωσι τήν Ἐθνικήν καί Ἐκκλησιαστικήν συνείδησιν τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας. Ἐφ’ ᾧ καί κρούομεν τόν κώδωνα τοῦ κινδύνου.
Ἕλληνες Ὀρθόδοξοι πολῖται, ἀγρυπνεῖτε, καί φρυκτωρεῖτε ἐπί τῶν ἀδαμαντίνων ἐπάλξεων τοῦ Ἔθνους καί τῆς Ἐκκλησίας, ἴνα μή συλήσωσιν οἱ δολιόφρονες καί πολυτρόποι ἐχθροί τόν τιμαλφῆ θησαυρόν τῆς προγονικῆς ἡμῶν καί ἐνδόξου κληρονομίας.
Μή ὀκνῆτε, μηδ' ἀποκάμητε φρουροῦντες καί φυλάσσοντες φυλακάς πρός ὑπεράσπισιν τῆς κινδυνευούσης Ὀρθοδόξου Πίστεως, καί τῶν πανταχόθεν ὑπονομευομένων Ἐθνικῶν παραδόσεων. Οἱ ἐχθροί πολλοί καί πολυμήχανοι. Τά τῆς Ἐκκλησίας θέσμια ἀφρούρητα, αἱ Ἐκκλησιαστικαί ἐπάλξεις ἀνυπεράσπιστοι, αἱ Ἐθνικαί παραδόσεις εἰς περιφρόνησιν, τά Ἐθνικά ἰδεώδη, ὑπό δίωξιν.
Ἐξ ἀντιθέτου τά ψυχοφθόρα διδάγματα τῶν Ὑλιστῶν, καί τά ἀνατρεπτικά δόγματα τῶν Κομμουνιστῶν, μεθοδικά καί ἐπίμονα. Οἱ δηλητηριώδεις καί δραστικοί πλόκαμοι τῶν διαφόρων ἀντεθνικῶν καί ἀντιθρησκευτικῶν προπαγανδῶν, διεισδύουσι μέχρι τῆς καρδίας τοῦ Ἔθνους καί τῆς Ἐκκλησίας. Αἱ δηλητηριώδεις καί βρωμεραί ἀναθυμιάσεις τῆς ἀπιστίας, τῆς ὑλοφροσύνης καί τῆς ἐκλελυμένης ἡδυπαθείας, πληρούσι μέχρις ἀσφυξίας τήν ἀτμοσφαίραν τῆς Ἑλλάδος.
Δυστυχῶς ἡ προβαλλομένη ἀντίστασις χλιαρά, ἡ ἄμυνα ὑπέρ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν θεσμίων καί Ἐθνικῶν παραδόσεων ἄτονος καί ἄψυχος, ἡ ἀντίδρασις κατά τῶν νοσογόνων μικροβίων, τῶν διαβιβρωσκόντων τόν Ἐθνικόν καί Ἐκκλησιαστικόν ἡμῶν ὀργανισμόν, ἀνίσχυρος καί ἀνωφελής.
Τούτου ἕνεκα, οἱ προμαχῶνες τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν ἰδεολογίας καί τά προπύργια τῆς Ὀρθοδοξίας, ἤρχισαν τό ἐν μετά τό ἄλλον νά ὑποχωροῦν, καί νά πίπτουν εἰς τήν χειμαρρώδη καί ἀκάθεκτον ὁρμήν τῶν πολεμίων.
Οἱ ταχθέντες ἠγέται καί φρουροί διά τήν ἄμυναν τῶν Ἐθνικῶν καί Ἐκκλησιαστικῶν ἡμῶν παραδόσεων, λιποψυχοῦν καί δέν ἔχουν τό θάρρος καί τήν τόλμην κατά μέτωπον νά ἀντισταθοῦν. Ἡ ἀντίστασις καί ἡ ἄμυνα, δέν δύναται νά ἐπιτύχη ἄνευ ἐθνικοῦ παλμοῦ καί πίστεως εἰς τά ἰδανικά της πατρίδος καί τῆς θρησκείας. Ἀπαιτεῖται τό Ἐθνικόν καί θρησκευτικόν ἐκεῖνο ζώπυρον, ὅπερ, εἶχον καί οἱ Πατέρες ἡμῶν οἵτινες ἐδόξασαν Ἔθνος καί Ἐκκλησίαν.
Δέον νά ἔχωσιν οἱ ἠγέται τοῦ Ἔθνους καί τῆς Ἐκκλησίας, τό Ἑλληνικόν δαιμόνιον καί τόν θρησκευτικόν ἐκεῖνον παλμόν, δί ὧν ἐμεγαλούργησεν ἡ Ὀρθόδοξος Ἑλληνική φυλή, ἀναγεννηθεῖσα εἰς τήν κολυμβήθραν τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισμοῦ. Ναί, χρειάζεται πίστις εἰς τούς ἀγώνας, χρειάζεται ἠθικόν σθένος, ἀπαιτεῖται ψυχικόν θάρρος· ἡ σιδηρᾶ θέλησις, ἡ εὐψυχία, καί ἡ ἀκράδαντος ἐλπίς, εἶναι ἀπαραίτητα διά τήν ἐπιτυχίαν τοῦ ἀγῶνος. Ταῦτα πάντα εἶναι προσόντα, ἅτινα δημιουργεῖ ἡ πίστις εἰς τά ἰδανικά της Πατρίδος καί τῆς Θρησκείας.
Ἀλλ’ οἱ ταχθέντες φρουροί ἐπί τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐπάλξεων ἐλλείψει ἰσχυρᾶς πίστεως καί σθένους ἠθικοῦ, οὐ μόνον δέν προβάλλουσι τήν ἀπαιτουμένην ἀντίστασιν κατά τῶν πολεμίων, οὐ μόνον δέν ἐγείρουσι νέα προχώματα δυνάμενα νά ἀντιστοῦν εἰς τήν σύγχρονον πολεμικήν, ἀλλά καί ἐλαφρά ὅλως τῇ συνειδήσει, κρημνίζουν ὅσα παλαίμαχοι ἀγωνισταί ἤγειραν διά τῶν Ἐθνικῶν καί Ἐκκλησιαστικῶν ἡμῶν παραδόσεων.
Ἀπόδειξις ἡ ἐσχάτως καθαιρεθεῖσα ἀκρόπολις τοῦ Πατροπαράδοτου ἡμερολογίου, ὅπερ, ὡς εἰς ἀκατάλυτος φραγμός, ἐχώριζεν αἰσθητῶς τούς Ὀρθοδόξους ἀπό τούς αἱρετικούς καί κακοδόξους.
Τόν ἀμυντικόν τοῦτον προμαχώνα, πολλάκις ἐπεχείρησαν νά καταρρίψουν οἱ πολυμήχανοί της Ὀρθοδοξίας ἐχθροί, ἀλλά πρός κέντρα ἐλάκτισαν. Διότι ἀντιμετώπιζον πάντοτε τούς Αρχοντας καί Ταγούς τῆς Ἐκκλησίας, φρυκτωρούντας ἀνυστάκτως ἐπί τῶν ἀδαμαντίνων ἐπάλξεων τῆς Ὀρθοδοξίας.
Ὄντως οἱ θεηγόροι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας δέν ἠγνόουν καί οὗτοι τήν θεωρίαν κάθ’ ἥν τό Γρηγοριανόν ἡμερολόγιον ἐθεωρεῖτο δῆθεν τελειότερον χρονικῶς τοῦ Ἰουλιανοῦ. Οὔχ ἧττον ὅμως ὑπἐρἡσπἰζὁν τὁ Πατροπαράδοτον· διότι ἐσέβοντο τήν παράδοσιν τῶν 7 Οἰκουμενικῶν Συνόδων, καί τήν αἰωνόβιον πράξιν τῆς Ὀρθοδόξου Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας. Κάθ’ ὅσον τό Ἰουλιανόν ἡμερολόγιον, συνδεθέν ὑπό τῶν Θεοφόρων Πατέρων τῆς 1ης Οἰκουμενικῆς Συνόδου μετά τοῦ Πασχαλίου Κανόνος, τοῦ Ὀρθοδόξου ἑορτολογίου καί τοῦ Κυριακοδρομίου ἀπετέλεσε τήν συνισταμένην τῆς Θείας λατρείας καί ἕνα ἑνωτικόν κρίκον τῆς καθόλου Ὀρθοδοξίας, καθώς καί ἕνα ἀκαθαίρετον Ὀρθόδοξον προμαχώνα κατά τῆς αἱρέσεως καί τῆς κακοδοξίας.
Καί ὅμως τοῦτο τό ἀκαθαίρετον προπύργιον, κατεκρήμνισαν ἀμαχητί, ὄχι οἱ προαιώνιοι τῆς Ὀρθοδοξίας ἐχθροί, ἀλλ' οἱ ταχθέντες πρός περιφρούρησιν τούτου Ἐκκλησιαστικοί ἄρχοντες καί Ταγοί.
Τούτου ἕνεκα, οἱ διοικοῦντες νῦν τήν Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος, διασπάσαντες τήν ἑνότητα τῆς Ὀρθοδοξίας διά τῆς ἡμερολογιακῆς καινοτομίας, καί διαιρέσαντες τόν Ὀρθόδοξον Ἑλληνικόν λαόν εἰς δύο ἀντιθέτους ἡμερολογιακᾶς μερίδας, οὗ μόνον, ἠθέτησαν τήν Ἐκκλησιαστικήν Παράδοσιν, καθιερωθεῖσα ὑπό τῶν 7 Οἰκουμενικῶν Συνόδων καί κυρωθείσαν ὑπό τῆς αἰωνοβίου πράξεως τῆς Ὀρθοδόξου Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά ἔθιξαν καί τό Δόγμα τῆς Μιᾶς, Ἁγίας, Καθολικῆς καί Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας. Διο καί οἱ διοικοῦντες νῦν τήν Ἑλληνικήν Ἐκκλησίαν διά τῆς μονομεροῦς καί ἀντικανονικῆς καί ἀψυχολογήτου εἰσαγωγῆς τοῦ Γρηγοριανοῦ ἡμερολογίου, ἀπέσχισαν ἐαυτοὺς τοῦ καθόλου κορμοῦ τῆς Ὀρθοδοξίας, καί ἐκήρυξαν ἑαυτούς κατ’ οὐσίαν σχισματικούς ἀπέναντί των Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, τῶν ἱσταμένων ἐπί τοῦ ἐδάφους τῶν 7 Οἰκουμενικῶν Συνόδων καί τῶν Ὀρθοδόξων θεσμῶν καί παραδόσεων καί ἐπί τῶν Ἐκκλησιῶν Ἱεροσολύμων, Ἀντιοχείας, Σερβίας, Πολωνίας, τοῦ Ἁγίου Ὅρους, τοῦ Θεοβαδίστου Ὅρους Σινᾶ κλπ.
Ὅτι δέ τό πρᾶγμα οὕτως ἔχει, τοῦτο ἐπιβεβαιοῖ καί ἡ ἐξ ἀρίστων Νομομαθῶν καί Θεολόγων Καθηγητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου διορισθεῖσα πρός μελέτην τοῦ ἡμερολογιακοῦ ζητήματος Ἐπιτροπή, ἧς Μέλος ἐτύγχανε καί ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν ὡς Καθηγητής τότε τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ.
Ἰδού τί ἐγνωμοδότησε περί τοῦ νέου ἡμερολογίου ἡ Ἐπιτροπή αὕτη: «Ἅπασαι αἱ Ὀρθόδοξοι Ἐκκλησίαι, ἄν καί αὐτοκέφαλοι εἰς τήν ἐσωτερικήν διοίκησιν αὐτῶν, οὔχ ἧττον ἐπειδή εἰσίν ἠνωμέναι πρός ἀλλήλας διά τῶν Δογμάτων καί τῶν Συνοδικῶν ὅρων καί κανόνων, δέν δύναται μία ἐπί μέρους Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία νά χωρισθῆ, καί νά ἀποδεχθῆ νέον Ἐκκλησιαστικόν ἡμερολόγιον, χωρίς νά λογισθῇ Σχισματική ἀπέναντί των ἄλλων».
Ὅθεν, ἀφοῦ ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν διά τῆς ἰδίας αὐτοῦ ὑπογραφῆς, κηρύττει ἐαυτόν Σχισματικόν, τί ἔτι χρείαν ἔχομεν μαρτύρων, ἵνα ἀποδείξωμεν, ὅτι οὗτος καί οἱ ὁμόφρονες αὐτῷ Ἀρχιερεῖς, κατέστησαν Σχισματικοί, ὡς διασπάσαντες τήν ἑνότητα τῆς Ὀρθοδοξίας διά τῆς ἡμερολογιακῆς καινοτομίας, καί διαιρέσαντες τήν Ἐκκλησιαστικήν καί Ἐθνικήν ψυχήν τοῦ Ὀρθοδόξου Ἑλληνικοῦ Λαοῦ;
Αὐτός ὁ ἴδιος Μακαριώτατος, σχολιάζων εἰς μίαν πραγματείαν τοῦ περί τοῦ ἡμερολογίου, μίαν σχετικήν ἐπιστολήν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ἱερεμίου τοῦ Β', λέγει τά ἑξῆς: «Ἡ ἐπιστολή αὕτη τοῦ Πατριάρχου, χαρακτηρίζει ὡς ἄριστα τήν θέσιν, ἥν εὐθύς κατέλαβεν ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία, ἀπέναντί της Γρηγοριανῆς τροποποιήσεως τοῦ ἡμερολογίου, ἥτις θεωρεῖται ὑπ' Αὐτῆς ὡς μία των πολλῶν καινοτομιῶν τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης, παγκόσμιον σκάνδαλον καί αὐθαίρετος καταπάτησις τῶν Συνοδικῶν Κανόνων καί Θεσμῶν».
Ἐκτός των Κανονικῶν τούτων παραβάσεων, ὑπάρχουν καί σπουδαῖοι ἠθικοί λόγοι, τήν πηγήν ἔχοντες εἰς αὐτήν τήν Ἀρχιεπισκοπήν, οἱ ἐπιβάλλοντες τήν ἐκκαθάρισιν τοῦ Κλήρου παντός βαθμοῦ, διά τήν ἀνύψωσιν τῶν λειτουργῶν της Ἐκκλησίας, καί τήν ἀναστήλωσιν τοῦ γοήτρου τῆς Ὀρθοδόξου Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας.
Κατόπιν τούτων, ἐπαφίεμεν εἰς τόν Ὀρθόδοξον Ἑλληνικόν λαόν νά κρίνῃ κατά πόσον ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος, διαφωνῶν πρός ἐαυτόν, καί καταπατῶν τούς Ὀρθοδόξους θεσμούς καί ἱερούς Κανόνας, δύναται νά ἦ Πρόεδρος τῆς Ὀρθοδόξου Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, ἧς τό κυριώτερον γνώρισμα καί ἡ ἐνδοξοτέρα ἀποστολή τυγχάνει ἡ περιφρούρησις τῆς Ὀρθοδόξου Χριστιανικῆς καί Ἐθνικῆς Ἰδεολογίας.
Ἡμεῖς ἀνέκαθεν διεφωνήσαμεν πρός τήν ἡμερολογιακήν ταύτην καινοτομίαν, ἀλλά συνεμορφώθημεν πρός τήν γνώμη τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἱεραρχίας κατ' ἐκκλησιαστικήν οἰκονομίαν· τό μέν ἵνα ἀποφύγωμεν τό ἐκκλησιαστικόν σχῖσμα, τό δέ, διότι εἴχομεν τήν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Ἱεραρχία πρός πρόληψιν τῆς διαιρέσεως τοῦ ποιμνίου της, θά ἔσπευδε νά ἐπανέλθῃ εἰς τήν Ὀρθόδοξον ἡμερολογιακήν τροχιάν.
Ἀλλ' ἐπειδή τό σχῖσμα ἐδημιουργήθη καί ἄνευ ἡμῶν εἰς τούς κόλπους τῆς Ἐκκλησίας ὑπό τῶν Χριστιανῶν, διαιρεθέντων ἐξ αἰτίας τοῦ νέου ἡμερολογίου, ἡ δέ Ἱεραρχία μετά πάροδον δωδεκαετίας ὅλης, οὐ μόνον δέν ηὐδόκησε χάριν τῆς ἑνώσεως τοῦ ποιμνίου της καί τῆς εἰρηνεύσεως τῆς Ἐκκλησίας, νά ἐπαναφέρῃ τό Ὀρθόδοξον ἡμερολόγιον, ἀλλά καί κατεδίωξε τούς Παλαιοημερολογίτας.
Διά τοῦτο προήχθημεν κάθ’ ὑπαγόρευσιν τῆς συνειδήσεως ἡμῶν, νά δηλώσωμεν εἰς τόν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον, ὅτι κόπτομεν πᾶσαν ἐπικοινωνίαν μέτ’ Αὐτοῦ, ὡς σχισματικοῦ κατά τήν ἰδίαν ὁμολογίαν αὐτοῦ, ποιούμεθα δέ θερμήν ἔκκλησιν πρός τήν μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τοῦ ἀποδεχθέντος τό νέον ἡμερολόγιον ἐπί καλῇ τῇ πίστει, ὅτι τοῦτο δέν προσκρούει πρός τήν Ὀρθοδοξίαν, ὡς ἐπιπολαίως διεκήρυξεν ὁ καινοτόμος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν, ὅπως ἀποκηρύξωσι καί οὗτοι τό Γρηγοριανόν ἡμερολόγιον, ὡς ἀντορθόδοξον, καί διασαλπίσωμεν εἰς τόν Σχισματικόν Ἀρχιεπίσκοπον τά ρήματα τοῦ σοφοῦ Βρυένιου: «Οὐκ ἀρνησόμεθά Σε φίλη Ὀρθοδοξία, οὐ ψευσόμεθά Σε Πατροπαράδοτον σέβας, οὐκ ἀφιστάμεθά Σου Μῆτερ Εὐσέβεια, ἐν Σοῖ ἐγεννήθημεν, ἐν Σοῖ ζῶμεν, καί ἐν Σοῖ κοιμηθησόμεθα. Εἰ δέ καλέση καιρός, καί μυριάκις ὑπέρ Σου τεθνηξόμεθα».
† Ὁ Δημητριάδος Γερμανός
† Ὁ Πρώην Φλωρίνης Χρυσόστομος
† Ὁ Ζακύνθου Χρυσόστομος
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)