ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΗΣ ΜΑΤΘΑΙΟΣ (+1950)
Μακάριος εκείνος όστις θέλει φυλάξη και κρατήση έως τέλους την αμώμητον και αγίαν ημών Ορθόδοξον Πίστιν, την Πίστιν της Μιάς του Χριστού και Μητρός ημών Αγίας Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, και υπομείνει τας διαφόρους θλίψεις, φυλακάς ή και εξορίας και λοιπάς κακώσεις. Ο τοιούτος θέλει στεφανωθή και συναριθμηθή μετά των Ομολογητών και Μαρτύρων. ( Βρεσθένης Ματθαίος νουθετική επιστολή 1936) ΟΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΟΥ.
Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
Πέμπτη 14 Μαΐου 2026
ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ (ΥΠΟ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΜΩΥΣΕΩΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ)
ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΔΙΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
(20-24 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2004)
Γέρων Μωυσής Αγιορείτης
ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ
Η ορθή διάβαση των πιστών πάντοτε ανάμεσα στα υψηλά κι ωραία όρη της Αγάπης και της Αλήθειας ήταν αρκετά δύσκολη. Το φαράγγι της αγωνίας και του αγώνος για ελευθερία και κάθαρση, αγιασμό, λύτρωση και θέωση, θέλει συνεχή εγρήγορση, γνώση, ταπείνωση και διάκριση. Μεγάλο μέρος του χριστιανικού κόσμου θέλησε το μονοπάτι να κάνει λεωφόρο, το ανηφορικό φαράγγι να μετατρέψει σ' εύκολη, σύντομη κι άκοπη κατωφέρεια.
Ο Οικουμενικός Διάλογος Ορθοδόξων μετά των ετεροδόξων βασίσθηκε μάλλον κι εδραιώθηκε στην Αγάπη. Μία Αγάπη συχνά ενθουσιώδη, συναισθηματική, θερμή, ρευστή. Μία Αγάπη που δημιουργεί σύγχυση κι ελαττώνει τη σημαντική σημασία και μεγάλη αξία θεμελιακών πεποιθήσεων. Η Αγάπη αυτή υφαίνει συστηματικά μία κοσμικού τύπου νοοτροπία συμβιβασμού και φαντάζεται ότι θα δημιουργήσει ένωση των διεστώτων με εκατέρωθεν υποχωρήσεις σε δογματικά θέματα που χωρίζουν. Οι συμβιβαστικές αυτές τάσεις είναι λίαν επικίνδυνες.
Η ορθόδοξη αντίληψη περί ενότητος δεν μπορεί να είναι εξωτερική κι αισθηματική, αλλά οντολογική και πνευματική, που πραγματοποιείται δια των ιερών μυστηρίων. Όντως «η εκκλησιαστική ενότητα, η ενότητα στην πίστη και η ενότητα στην Θεία Ευχαριστία είναι οι τρεις συντεταγμένες, που δεν διαχωρίζονται και που αλληλοεξαρτώνται για την ολοκληρωμένη κοινωνία και ζωή εν Χριστώ»1.
Η υποστήριξη της άποψης ότι μπορεί σ' έκτακτες κατ' αρχήν ανάγκες να χορηγείται η Θεία Κοινωνία σε μη Ορθοδόξους ή από μη Ορθοδόξους σε Ορθοδόξους κατ' οικονομίαν και από αγάπη είναι μία ανόητη παγίδα, που οδηγεί ασφαλώς σε νοσηρή συγκρητιστική αδιαφορία, απομακρύνει από την αληθινή κοινωνία κι εδραιώνει τους ακολούθους της σε καινό κενό. Μάλιστα επειδή αυτό είναι μία πρόταση της Β' Βατικανείου Συνόδου προς τους πιστούς της και επειδή ο Ρωμαιοκαθολικισμός έχει μία νομική αντίληψη περί αποταμιευμένης χάρης και δεν πιστεύει στη μετοχή του ανθρώπου στις άκτιστες ενέργειες του Θεού, δεν μπορεί η Ορθόδοξη Εκκλησία να δεχθεί ενότητα χωρίς ενότητα των πιστών στην αυτή ορθή πίστη.
Οικουμενικός Διάλογος και Οικουμενική Κίνηση «χαρακτηρίζεται καταρχήν το φαινόμενο μιας προσπάθειας και ενός αγώνος των εκκλησιών να αποκαταστήσουν τη διαίρεση και να βρουν τη μεταξύ τους ενότητα στο πεδίο της δογματικής διδασκαλίας και της εκκλησιαστικής ζωής»2. Ο Οικουμενικός Διάλογος ξεκίνησε κύρια από τον Προτεσταντισμό, που αναζητά μέσα από την πολλαπλή διάσπασή του την ενότητα και το πλήρωμα της αλήθειας. Όμως συχνά η αλήθεια παραμερίσθηκε και υπερτονίσθηκε η αγάπη. Η αλήθεια θεωρήθηκε απομακρυσμένη απ' όλους κι ότι όλοι πορεύονται να την πλησιάσουν, να τη γνωρίσουν, να την αποκτήσουν. Η περισσή ευγένεια, η διαχυτική καλωσύνη, η φλύαρη αγαπολογία, ο έντονος αγαπισμός κυριαρχούν πλέον και οι κρίνοντες τις ανίερες αυτές στάσεις εύκολα χαρακτηρίζονται ως φονταμενταλιστές. Απλώς ταπεινά φρονούμε και επισημαίνουμε πως την υπεράσπιση της αγιοπατερικής παραδόσεως και της ακρίβειας και ομολογίας της
πίστεως θα πρέπει ν' ακολουθούμε με γνώση, τεκμηρίωση και προσοχή, ώστε να είμεθα συγκεκριμένοι και αποτελεσματικοί και όχι να παρασυρόμεθα σε αφοριστικές γενικότητες, απλουστεύσεις και μεγεθύνσεις συνδεδεμένες μ' εσχατολογικές τρομολαγνείες κι αντιχριστολογίες ασαφείς.
Η αίρεση είναι αναλήθεια, ψεύδος, απάτη, δαιμονισμός, μίσος και παραποίηση της Αλήθειας της Εκκλησίας, αγάπη του ψεύδους. Η Ορθόδοξη Εκκλησία φυλάγει ακέραιη, ακριβή, αμόλυντη και απαραχάρακτη την αλήθεια και «ου γαρ δυνάμεθά τι κατά της αληθείας, αλλ' υπέρ της αληθείας»3. Η νομική θεώρηση της σωτηρίας για τον προτεσταντικό κόσμο σχετίζεται οργανικά με τη λογική ερμηνεία και διερεύνηση των δογματικών αληθειών. Οι σχολαστικοί δογματολόγοι στηρίζονται κύρια στη λογική και νομική κρίση για την κατανόηση της αλήθειας του δόγματος με τρανό παράδειγμα τον Θωμά Ακινάτη, που κατοχύρωσε θεολογικά αρκετές παπικές πλάνες. Η παγερή παπική σχολαστική θεολογία έφερε τη Μεταρρύθμιση και την Αναγέννηση, τον Προτεσταντισμό, τον Ουμανισμό, την ατομική θρησκευτικότητα, την ιδιωτική ευσέβεια, τη λογοκρατία, τον ρομαντισμό, τον επιστημονισμό και ιδεαλισμό. Απομονώθηκε αυστηρά η βιβλική θεολογία στη Δύση από την αγιοπατερική παράδοση κι ερμηνεία. Ο δυτικός Χριστιανισμός πάσχει από ένα δυνατό ανθρωποκεντρισμό.
Όλα αυτά τα μεγάλα λάθη του παρελθόντος συνοδεύουν τον δυτικό χριστιανικό κόσμο και σήμερα, παρά τις όποιες καλές προθέσεις, συχνές συναντήσεις, ανοιχτούς και μακρούς διαλόγους, τις δημόσιες «συγγνώμες», αλλά τόσο προσεκτικά συγκεκριμένες και τοποθετημένες, που θέλουν ένα συνεχώς χαμογελαστό Χριστό, ένα κοινωνικό εργάτη, ένα Χριστιανισμό ασταύρωτο, γλυκερό ως ανοιχτό φιλανθρωπικό σωματείο. Ο Οικουμενικός Διάλογος άρχισε στις αρχές του 20ού αιώνος. Δυστυχώς συνδέθηκε με τον Οικουμενισμό, που αποτελεί άχαρο μόρφωμα, δικαιολογημένα, δίκαια κι εύστοχα χαρακτηρισθέντα από τον μακάριο Γέροντα Ιουστίνο Πόποβιτς παναίρεση.
Μερικές φορές μάλιστα Ορθόδοξοι θεολόγοι και ταγοί θέλησαν να γίνουν τολμηροί πρωτοπόροι του διαλόγου της αγάπης υπογράφοντας τόμους αγάπης, ασπαζόμενοι σε πλατείες, θεμελιώνοντας μια νέα εποχή ενότητος με πολλή ανθρωπιά κι αγάπη και λίγη αλήθεια κι ακρίβεια. Η παρουσία της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον Οικουμενικό Διάλογο μπορεί να είναι μόνο σεμνά και ταπεινά ιεραποστολική. Η Ορθόδοξη εκκλησιολογία με τη χριστολογική και τριαδολογική βάση της εμπνέει και διδάσκει την ελευθερία, ειρήνη, αγάπη κι αλήθεια. Η μυστηριακή εμπειρία, ο πλούτος της θείας λατρείας και η αγιοπατερική παράδοση αποτελούν δημιουργική μαρτυρία, φιλοκαλία άφθαστου κάλλους.
Ο παρασυρμός και των Ορθοδόξων, με επιλεγμένα χωρία περί αγάπης, σε μία συνεχή κοινωνική υπερδραστηριότητα αποτελεί σοβαρό κίνδυνο κι εγκαθίδρυση της εκκοσμίκευσης. Μη παρεξηγηθούμε ως αφιλάνθρωποι, αλλά η ενασχόληση του λεγομένου Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών τις τελευταίες δεκαετίες με κοινωνικοπολιτικά θέματα προβληματίζει πολλούς πολύ. Τα φαινόμενα αυτά εισερχόμενα κι εντός των ορθοδόξων τειχών και μη φωτιζόμενα από το λαμπερό αγιογραφικό και θεοφώτιστο αγιοπατερικό πνεύμα της Αλήθειας, που θα ενώσει θεωρία και πράξη, προσευχή και έργο, δόγμα και ήθος, δεν θα προσφέρουν θυσιαστική, ευαγγελική αγάπη, αλλά ευμάρεια, ευδαιμονισμό, κοσμική άνεση, μάταιη απάτη εφήμερης καλοπέρασης, αυτής που κραυγάζει όλη η Δύση: Κουρασθήκαμε νάμαστε ξεκούραστοι. Η άνεση έφερε ανία!
Κατόπιν των λίαν συνοπτικών τούτων με σαφήνεια καταθέτουμε πως δεν δεχόμεθα απροϋπόθετο Διάλογο. Δεν αναζητά η Ορθόδοξη Εκκλησία την Αλήθεια. Την έχει. Το θέμα είναι αν τη βιώνουμε. Υπεύθυνα να προβούμε σε αυτοκριτική. Είμεθα ορθόδοξα Ορθόδοξοι; Ειλικρινά να διερωτηθούμε: «Μήπως συμμετέχουμε σ' ένα Διάλογο, που η φιλοσοφία του, οι στόχοι και οι μέθοδοι μας έχουν έντεχνα επιβληθεί; Είναι δυνατόν, άραγε, ένας Διάλογος στο όνομα της Αλήθειας να απαιτεί όλοι να κάνουν υποχωρήσεις -και εκείνοι που έχουν την Αλήθεια- για την κοινή "ειρήνη" και την "ενότητα"»4;
Ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ συχνά τόνιζε πως ποτέ δεν πρέπει «να στρέφωμεν την αγάπην εναντίον της Αληθείας, κολακεύοντας ο ένας τον άλλον εν ονόματι της "οικουμενικής συντροφιάς"...»5. Έτσι, ενώ στις αρχές του 20ού αιώνος ο Οικουμενικός Διάλογος ξεκίνησε «εν τη αληθεία», στο τέλος του κατέληξε μόνο «εν τη αγάπη», αφού υπάρχει αδιαφορία ή δυσφορία για την αλήθεια και θεωρείται δυνατή η ενότητα με ουσιαστικές διαφοροποιήσεις στην Παράδοση και με διαφορετικές «αλήθειες». Στο Βανκούβερ το 1983 «οι θεολογικές διαφορές κατακυρώθηκαν ως νόμιμες και δεν θεωρήθηκαν εμπόδιο για την ενότητα»! Η πρόσκληση των αιρετικών στην Ορθοδοξία θεωρείται εγωιστικός προσηλυτισμός. Η εξίσωση της αληθείας με την αίρεση συντείνει στον αποπροσανατολισμό της μεταστροφής των ετεροδόξων. Στην Οικουμενική Χάρτα του 2000 αναφέρονται απαράδεκτα «όλες οι αιρετικές ομολογιακές ομάδες ως ισοδύναμες "Εκκλησίες"»6. Υπόσχονται μάλιστα «να μη προτρέπωμεν ανθρώπους να αλλάσσουν την Εκκλησίαν αυτών»7. Συγκεκριμένα ο Ρωμαιοκαθολικισμός πιστεύει ακράδαντα ότι είναι η μόνη «Εκκλησία εντός των κόλπων της οποίας ο Χριστιανικός κόσμος θα επανεύρη την ενότητα»8.
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος έγκαιρα τόνιζε: «Δέος μη τις παραφθαρή υπό της των αιρετικών αγάπης»9. Μετά τη Β' Σύνοδο του Βατικανού, το Βατικανό ξεκίνησε οργανωμένη «επίθεσιν δια λόγων αγάπης και ταπεινοφροσύνης» με τη βέβαιη ελπίδα «ότι η τακτική αυτή θα φέρη περισσότερους καρπούς» απ' όσους έφερε η «σκληρά γραμμή»10, που είχε μέχρι τότε ακολουθηθεί. Η νέα γραμμή ακολουθήθηκε πρόθυμα κι από την Ορθόδοξη ηγεσία, αφού η αγάπη κατέστη ανώδυνη κι η αλήθεια οδυνηρή. Διαχωρίζεται η πίστη από την αγάπη κι υποτάσσεται η θεολογία της αλήθειας στον διάλογο της αγάπης κι έχουμε τελικά «διαίρεση της Αγάπης από της Αληθείας»11. Οι Δυτικοί θέλουν να εμφανισθεί ο Διάλογος «ως μη οφειλόμενος σε δογματικές διαφορές, αλλά σε ψυχολογικές ή -το πολύ- σε διαφορές θεολογικών "σχολών"»12. Μάλιστα το σχίσμα μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας θεωρείται ότι έγινε όχι για την αίρεση του παπισμού, αλλά από υποχώρηση της αγάπης.
Είναι γεγονός πως πάντοτε οι αιρετικοί διακατέχονταν από έντονο αταπείνωτο φρόνημα. Αυτός ο εγωισμός τους θα πρέπει να μας προβληματίσει. Ορισμένοι πάλι οδηγούμενοι σε αναζήτηση πληροφορούνται καθησυχαστικά από τους διαλεγομένους: «Μείνατε όπου είστε. Είμαστε το ίδιο. Η ένωσις επίκειται». Έτσι κλείνεται η θύρα της βασιλείας των ουρανών σε πολλές ψυχές που αναζητούν την αλήθεια και τη σωτηρία τους13. Δημιουργείται έτσι τεχνηέντως δια του συνεχομένου συγχρωτισμού και των συμπροσευχών μεγάλη σύγχυση. Αυτή η σύγχυση μεγαλώνει όταν στο πνεύμα αυτής της αναληθούς αγάπης οι διαχριστιανικοί διάλογοι γίνονται διαθρησκειακοί κι επικρατεί ο συγκρητισμός.
Ο θεολογικός Διάλογος Πίστεως σκόπιμα μετετράπη σε Διάλογο Αγάπης. Το συναίσθημα υπερνικά την Αλήθεια. Η Δύση κατάφερε να δημιουργήσει μάλιστα ενοχές και μειονεξίες σε ορισμένους ημετέρους. Η μεγάλη αρετή της Αγάπης δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από καμμία άλλη ευαγγελική αρετή και μάλιστα της Αλήθειας της πίστης, της διάκρισης και της ταπείνωσης. Η Αλήθεια δεν είναι ιδέα, είναι το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Κατά τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης «η πίστις της ομολογίας προλάμπει και η αγάπη τη πίστει συμπλέκεται»14. Βεβαίως αγάπη, αλλά αγάπη μόνο «εν τη αληθεία» και αλήθεια μόνο «εν τη αγάπη». Πραγματική αγάπη σημαίνει γνήσια, ειλικρινή και ολόψυχη εμμονή στην αλήθεια. Το λέγει καθαρά ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Ει που την ευσέβειαν παραβλαπτομένην ίδοις, μη προτίμα την ομόνοιαν της αληθείας, αλλ' ίστασο γενναίως έως θανάτου... την αλήθειαν μηδαμού προδιδούς. Προτιμητέα η αλήθεια της αγάπης, αφού "μηδέν νόθον δόγμα τω της αγάπης προσχήματι παραδέχησθε"»15.
Η αποδοχή των αρετών της Αγάπης και της Αλήθειας γενικά είναι κάτι το αυτονόητο. Το πρόβλημα αρχίζει στην κατανόηση των μεταξύ τους σχέσεων. Κατά το Ευαγγέλιο οι δύο μεγάλες αυτές αρετές «δεν κατανοούνται πρωτίστως σε σχέση με τον άνθρωπο αλλά σε σχέση με το Θεό, και γι' αυτό ουδέποτε μπορούν να παρουσιαστούν ανεξάρτητες η μία από την άλλη»16. Αγάπη κι Αλήθεια δεν μπορούν να σταθούν αυθύπαρκτες. Κοινή πηγή τους ο Χριστός, που λέει «εγώ ειμι η οδός και η αλήθεια και η ζωή»17. Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης χαρακτηριστικά θα πει. «Ο Θεός αγάπη εστί, και ο μένων εν τη αγάπη εν τω Θεώ μένει και ο Θεός εν αυτώ»18. Αλήθεια κι Αγάπη είναι οι δύο όψεις του ίδιου πολύτιμου νομίσματος, δεν είναι απλές αρετές, αλλά μυστήριο, που φανερώνει το πρόσωπο του Θεού, αδύνατο να κατανοηθεί πλήρως από την ανθρώπινη πενία. Λέγει ο μακαριστός Γέροντας Σωφρόνιος Σαχάρωφ: «Η αγάπη του Χριστού κατά την φύσιν αυτής είναι πυρ ζωοποιούν, ερριμένον από των ουρανών επί της γης δια της ελεύσεως του Υιού του Θεού. Η αγάπη αύτη είναι η άκτιστος ζωή Αυτού του Θεού. Εντός των ορίων της επιγείου υπάρξεως ημών κατακαίει αύτη εν ημίν παν αλλότριον αυτής και ενταυτώ πληροί ημάς ενεργείας άλλου είναι, ακαταλήπτου έως τότε. Είναι απαραίτητον να επισκιάση ημάς δύναμις εξ ύψους, καταξιούσα ημάς να γνωρίσωμεν υπαρκτώς την αγάπην ταύτην. Άνευ της εμπειρίας ταύτης ουδείς εκ των ανθρώπων είναι εις θέσιν να κατανοήση το φαινομενικώς παράδοξον των εντολών του Ευαγγελίου: "Αγαπάτε τους εχθρούς υμών"»19. Ο δε άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, του οποίου η μνήμη σήμερα, έγραφε: «Όσον μεγαλυτέρα η αγάπη, τόσον μεγαλυτέρα η οδύνη της ψυχής. Όσον πληρεστέρα η αγάπη, τόσον πληρεστέρα η γνώσις. Όσον φλογωτέρα η αγάπη, τόσον εμπυρωτέρα η προσευχή. Όσον τελειωτέρα η αγάπη, τόσον αγιώτερος ο βίος. Ουδείς εξ ημών αφικνείται εις το πλήρωμα της αγάπης της Θεοτόκου και έχομεν χρείαν αδαμιαίας μετανοίας. Αλλ' εκ μέρους, καθώς το Άγιον Πνεύμα διδάσκει ημάς εν τη Εκκλησία, κατανοούμεν και ημείς την αγάπην αυτήν»20.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι «στύλος και εδραίωμα της αληθείας»21. Τούτο υπάρχει στην οντολογική ενότητα Χριστού και Εκκλησίας. Υπάρχουν όμως κι «εκκλησίες» που διεκδικούν καθολικότητα κι υποστηρίζουν ένθερμα ότι η αλήθεια είναι η σύνθεση πολλών ή όλων. Τα δόγματα της Εκκλησίας δεν είναι κάποιες ιδέες κάποιων, αλλά η ζωή της Εκκλησίας, που είναι ο οίκος του ζώντος Θεού, και που οι αδιασύνδετες εντολές Του για ολοκάρδια αγάπη προς Θεό και άνθρωπο, που είναι αδιάσπαστη σύνοψη όλων των Κυριακών εντολών, συνιστούν τη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική του Χριστού Εκκλησία. Μία Εκκλησία αληθινή, αναλλοίωτη, απαραχάρακτη, αναλλοτρίωτη, που παραμένει καθαρή παρά την αναλήθεια των εκφραστών της. Όπως έλεγε ο Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης: «Το μεγαλύτερο θαύμα της Ορθοδοξίας είναι ότι διαφυλάχθηκε αλώβητη παρά τους τόσους αναξίους εκφραστές της»! Ο μακαριστός Γέροντας Παΐσιος ο Αγιορείτης έλεγε: «Η Εκκλησία δεν είναι καράβι του κάθε επισκόπου να κάνη ό,τι θέλει». Για τ' ανοίγματα του πατριάρχη με τους παπικούς έλεγε σε κάποιον: «Κάνω προσευχή για να κόβη ο Θεός μέρες από μένα και να τις δίνη στον πατριάρχη Αθηναγόρα, για να ολοκληρώση την μετάνοιά του»22.
Αλήθεια και Αγάπη δεν μπορούν να μη συνυπάρχουν και μάλιστα σε θεολογικούς και Οικουμενικούς Διαλόγους. Η αναφορά των Αγίων Αποστόλων στο ένα θέμα ήταν ταυτόσημη με το άλλο. Λέγει χαρακτηριστικά ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «ους εγώ αγαπώ εν αληθεία, και ουκ εγώ μόνος, αλλά και πάντες οι εγνωκότες την αλήθειαν, δια την αλήθειαν την μένουσαν εν ημίν, και μεθ' ημών έσται εις τον αιώνα. έσται μεθ' υμών χάρις, έλεος, ειρήνη παρά Θεού πατρός και παρά Κυρίου Ιησού Χριστού του υιού του πατρός, εν αληθεία και αγάπη»23. Διάσπαση των δύο σημαίνει διαστροφή και των δύο. Η Ευαγγελική Αλήθεια, η Ορθόδοξη Πίστη, δίχως θυσιαστική Αγάπη καταντά στείρα ιδεολογία κι ακραίος φανατισμός. Η χριστιανική Αγάπη διαζευγμένη την Αλήθεια εκπίπτει σε συναισθηματικό γλυκασμό, που συνιστά ένα ωραίο εγωισμό της φιλαυτίας και της φιλοδοξίας, είναι ένα ακάθαρτο συναίσθημα, που κρατά χαμηλά και τον δότη και τον λήπτη και καθημερινά παρακολουθούμε τα θύματα αυτής της ανόσιας κι ανούσιας αγάπης.
Εν Αληθεία και Αγάπη ανυποχώρητα λοιπόν πάντοτε. Για να μη κατακριθούμε, όπως έλεγε ο Απόστολος Παύλος στους κατοίκους αυτής της πόλεως: «ίνα κριθώσι πάντες οι μη πιστεύσαντες τη αληθεία, αλλ' ευδοκήσαντες εν τη αδικία»24. Αγαπητοί μου, ζύγιασα την αφιλόδοξη εισήγησή μου και τη βρήκα ελλιποβαρή, πρόσθεσα δάκρυα Αγάπης και δεήσεις Αληθείας και τόλμησα να σας την παρουσιάσω ως ισοβαρή, αλλ' όχι όμως θαρρώ υπέρβαρη. Ευχαριστώ για την προσοχή σας και μη θεωρείτε ότι είναι αδύναμη κι όχι απαραίτητη η προσευχή σας. Εμείς ας επιμείνουμε σε αυτόν τον μονόλογο, που σίγουρα θα μετατραπεί σε διάλογο, ακούγοντας τη φωνή του Θεού, που είναι η όντως Αγάπη κι Αλήθεια. Καθυστερεί ενίοτε ο Θεός αλλά δεν αγνοεί. Εμείς κύρια και πρώτιστα είμεθα υπέρ αυτού του διαλόγου. Και αντί της παραμονής μας στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών ας αγωνισθούμε σθεναρά εν αληθεία και αγάπη μεταξύ των απανταχού Ορθοδόξων Εκκλησιών προς μεγαλύτερο και καλύτερο σύνδεσμο, ώστε διαφορές δικαιοδοσιών να μη λυπούν τον Θεό και σκανδαλίζουν τον λαό. Εύχεσθε.
1. Dimitru Staniloae, Για ένα Ορθόδοξο Οικουμενισμό, ευχαριστία-πίστη-Εκκλησία (Το πρόβλημα της intercommunio), Πειραιεύς 1976, σ. 29.
2. Νικολάου Α. Ματσούκα, Οικουμενική Κίνηση. Ιστορία-Θεολογία, Θεσσαλονίκη 1991, σ. 5.
3. Β' Κορ. 13, 8.
4. Παναγιώτου Σημάτη, Διαχριστιανικοί Διαθρησκειακοί Διάλογοι, Αθήνα 2003, σσ. 22-23.
5. Όπ. π., σ. 31.
6. Αστεριού Χατζηνικολάου, Αρχιμ., Η Ορθοδοξία στη θύελλα του σύγχρονου συγκρητισμού, Αθήνα 2002, σ. 40.
7. Νικολάου Βασιλειάδη, Πανθρησκειακός Οικουμενισμός, Αθήνα 2002, σ. 18.
8. Σπυρίδωνος Μπιλαλη, Αρχιμ., Ορθοδοξία και Παπισμός, τ. Α', Αθήναι 1971, σ. 361.
9. Όπ. π., σ. 343.
10. Παντελεήμονος Ροδοπούλου, Μητροπολίτου, Μελέτη Α', Θεσσαλονίκη 1993, σ. 647.
11. Κωνσταντίνου Μουρατίδη, «Η αλήθεια δια τον "θεολογικόν" διάλογον», Κοινωνία 2 (1980) 138.
12. Στυλιανού Παπαδοπούλου, Ορθοδόξων Πορεία, Αθήνα 2000, σ. 130.
13. Γεωργίου Γρηγοριάτου, Αρχιμ., Ορθοδοξία και Ουμανισμός, Ορθοδοξία και Παπισμός, Άγιον Όρος 1995, σ. 9.
14. Σπυρίδωνος Μπιλάλη, όπ.π., τ. Β', σ. 391.
15. Όπ. π., σσ. 338, 343.
16. Γεωργίου Δορμπαράκη, Πρωτοπρ., «Αλήθεια και Αγάπη», Πειραϊκή Εκκλησία 150/ (2004) 39.
17. Ιω. 14, 6.
18. Α' Ιω.4, 16.
19. Σωφρονίου Σαχάρωφ, Αρχιμ., Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστι, Έσσεξ Αγγλίας 1992, σ. 229.
20. Σωφρονίου Σαχάρωφ, Αρχιμ., Ο Γέρων Σιλουανός, Θεσσαλονίκη 1973, σ. 362.
21. Α' Τιμ. 3, 15.
22. Ισαάκ, Ιερομονάχου, Βίος Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου, Άγιον Όρος 2004, σ. 691.
23. Β' Ιω. 1-3.
24. Β' Θεσ. 2, 12.
Ο ΚΗΡΥΞ ΓΝΗΣΙΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΚΑΙ Η ΣΤΕΓΗ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΚΑΤΩ ΗΛΙΟΥΠΟΛΕΩΣ
ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ
ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟΝ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ, ΣΤΑΥΡΟΠΗΓΙΑΚΗ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ
ΣΤΑΥΡΟΥ 4ο ΧΙ ΛΙΟΜΕΤΡΟΝ ΚΟΡΩΠΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ 194 00
Τ.Θ. 54 ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΗΛ. 210 6020176, 210 6021467
Α.Π. 752 Ἐν Ἀθήναις τῆ 18 Φεβρουαρίου 2015 (Ε.Η.)
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
ΜΕ ΘΕΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ
« Ο ΚΗΡΥΞ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ»
(Δ.Σ. 2/25 ΦΕΒΡ. 2012)
Κατά τήν συνεδρίασιν του Μητροπολιτικού Συμβουλίου της Ιερᾶς Μητροπόλεως ΓΟΧ Μεσογαίας και Λαυρεωτικής της 18 Φεβρ. 2015 συνεζητηθη όπως «Ο «ΚΗΡΥΞ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ», εἶναι ἡ ἰστοσελίδα τοῦ Συλλόγου τῆς «ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΦΙΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» (ἡ ὁποία Ο.Φ.Ε λειτουργεῖ σήμερον ἐντός τῶν σκοπῶν τοῦ «ΙΦΣΚΕ» ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΚΑΡΕΑ, και ἱδρύθηκε το 1929 εἰς τον ἱερόν ναίσκον τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος Καρέα ὑπό τοῦ ἀειμνήστου ζηλωτοῦ τῆς ‘Ορθοδοξίας Σπυρίδωνος Κόκκορη) και ἀποτελεῖ συνέχεια τῆς ὁμωνύμου Ἐφημερίδος, τήν ὁποίαν ἐξέδιδε ἀπ’ ἀρχῆς και εἰς τά πλαίσια τοῦ Ἱεροῦ Ἀγῶνος τῶν Γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, ὁ «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ», ὁ ὁποῖος ὡς γνωστόν ἀνεκοίνωσε πρῶτος το θαῦμα ἐκεῖνο τῆς «ΘΕΟΘΕΝ ΒΕΒΑΙΩΣΕΩΣ» ἤτοι τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ εἰς τους Ὀρθοδόξους ἑορτάζοντας ὑπό διωγμόν τήν Παγκόσμιον Ὕψωσιν τοῦ Τιμίου Σταυροῦ εἰς το ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου εἰς τον Χολαργόν Ἀττικῆς.
Ὡρισμένα ἀπό τά ἄρθρα τῆς ἰστοσελίδος θα ἐκδίδωνται και εἰς περιοδικήν ἔντυπον μορφήν, στην ἀρχή ὡς ἱεραποστολικόν φυλλάδιον, ἐν συνεχεία ὡς περιοδικόν ἤ Ἐφημερίδα, ἀπό το Ἀρχιεπισκοπικόν Ἵδρυμα: «ΣΤΕΓΗ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΓΝΗΣΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» τοῦ Ἱ. Ναοῦ Ἁγίας Τριάδος Κάτω Ηλιουπόλεως, ὡς συνέχεια τῆς ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ Ἀγῶνος ὁμωνύμου Ἐφημερίδος τῶν Γνησίων ‘Ορθοδόξων Χριστιανῶν. Εἶναι χαρακτηριστικόν ὅτι εἰς τήν Συντακτικήν Ἐπιτροπήν τῆς πρώτης Ἐφημερίδος (μεταξύ τῶν ἐτῶν 1926 και 1935), ἀνεγράφοντο ὁ Ἱερομόναχος τότε μετέπειτα Βρεσθένης και Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Ματθαῖος, καθώς και ὁ ζηλωτής Σπυρίδων Κόκκορης.
Τήν ἰστοσελίδα (και κατόπιν ἄν θέλη ὁ Θεός και ἐπίσημον περιοδικόν) «ΚΗΡΥΞ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ» ἐπιμελεῖται ὁ Μητροπολίτης Μεσογαίας Κήρυκος, ὁ ὁποῖος ἀπό τοῦ ἔτους 1991 ὡς Ἀρχιμανδρίτης τότε, και ὡς Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικῆς κατόπιν (1995), ἀλλά και ὡς Τοποτηρητής τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀθηνῶν (ἀπό το 2005) και Πρόεδρος τῆς Πανορθοδόξου Ἱερᾶς Συνόδου (ἀπό το 2008), ὡρίσθη και εἶναι και μετά τήν κατάληψιν τοῦ Ι.Ν. Ἁγίας Τριάδος ὑπό ὁμάδος σχισματοαιρετικῶν Νικολαιτῶν, ὁ ὑπεύθυνος τοῦ Ἀρχιεπισκοπικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ἱδρύματος, ἤτοι τῆς «ΣΤΕΓΗΣ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΓΝΗΣΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» ἐν Κάτω Ἡλιουπόλει, ὁδός Ἱπποκράτους 25 και ‘Ορφέως 40.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
+ Ο ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ
ΚΗΡΥΚΟΣ
Η ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 85/13-10-1999 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΜΑΚ. ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ...
ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ
ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ (ΣΤΑΜΑΛΑ) 194 00 Τ.Θ. 54 ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΤΗΛ. 210.6020176, 210 2466057
Α.Π. 85 ᾿Εν ᾿Αθήναις τῆ 13-10-1999 (῾Αγίου Μάρτυρος Κάρπου)
ΠΡΟΣ
Τόν Μακαριώτατον ᾿Αρχιεπίσκοπον ᾿Αθηνῶν καί πάσης ῾Ελλάδος
κ.κ. ᾿Ανδρέαν καί τούς Σεβασμιωτάτους ᾿Αρχιερεῖς τῆς Γνησίας
᾿Ορθοδόξου ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος (Γ.Ο.Χ.)
Μακαριώτατε, Σεβασμιώτατοι
῾Ο Χριστός εἴη ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν.
Διά τοῦ παρόντος σᾶς ἀποστέλλομεν συνημμένως τήν ὑπ᾿ ἀριθμ. 69)30-6-99 "ΕΓΚΥΚΛΙΟΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗΝ" μας, τήν ὁποίαν ἀπευθύνομεν πρός τούς ἐν Ρωσίᾳ Γνησίους ᾿Ορθοδόξους Χριστιανούς (τῆς ᾿Εκκλησίας τῶν Κατακομβῶν). Δι αὐτῆς γίνεται προσπάθεια νά ἀποκατασταθῇ τόσον ἡ ἱστορική ἀλήθεια, ὅσον καί αἱ ἐπί τοῦ Δογματικοῦ - ᾿Εκκλησιολογικοῦ τομέως ἐπιχειρηθεῖσαι διαστροφαί - βλασφημίαι, τάς ὁποίας διετύπωσεν εἰς τήν ὑπ᾿ ἀριθμ. 224)3-9-94 φερομένην ὡς "ΔΙΑΚΗΡΥΞΙΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ" του ὁ ᾿Αρχιεπίσκοπος τῆς Φλωρινικῆς Παρατάξεως κ. Χρυσόστομος Κιούσης.
Εἰς τό ἐν λόγῳ κείμενόν του ὁ σημερινός ἡγέτης τῆς Φλωρινικῆς - ᾿Ακακιακῆς παλαιοημερολογιτικῆς παρατάξεως ἀναληθῶς καί παραπλανητικῶς ἰσχυρίζεται, ὅτι:
α) Τό 1924 "ἐδημιουργήθη παλαιοημερολογιτικόν καθεστώς..."
β) "῾Η αὐθαίρετος εἰσαγωγή τοῦ νέου ἡμερολογίου... διήρεσε τήν μίαν ᾿Εκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ εἰς δύο".
γ) ῾Η παράταξίς του ἀποτελεῖ "τήν συνέχειαν τῆς Μίας, ῾Αγίας, Καθολικῆς καί ᾿Αποστολικῆς ᾿Ορθοδόξου τοῦ Χριστοῦ ᾿Εκκλησίας..."
δ) "... οἱ μέν προερχόμενοι ἐκ τοῦ ᾿Επισκόπου Ματθαίου ἀπεσπάσθησαν δημιουργήσαντες σχίσμα ἐξ αἰτίας ἀλόγου φανατισμοῦ..."
ε) Εἰς τό σχίσμα αὐτό "παρεσύρθησαν ἀπό δεινόν τινά ῾Ιερωμένον ἐγκάθετον τῆς ᾿Εκκλησίας τῶν νεοημερολογιτῶν, Εὐγένιον Τόμπρον ὀνομαζόμενον..."
στ) ῾Ο Βρεσθένης Ματθαῖος "ἀπεσχίσθη ἀπό τῶν χειροτονησάντων αὐτόν ᾿Επισκόπων καί κατόπιν ἐχειροτόνησεν ᾿Επίσκοπον μόνος του κατά παράβασιν τοῦ Α' ᾿Αποστολικοῦ Κανόνος".
ζ) Τό 1971 οἱ Ματθαιϊκοί: "Τήν ἀκυρότητα τῆς χειροτονίας των ἀνεζήτησαν νά διορθώσουν ἀπό τήν Ρωσικήν..............᾿Εδέχθησαν ἀναχειροτονίαν ἤ χειροθεσίαν..........πλήν...ἀπεκήρυξαν ὑστέρως τήν ἐκκλησιαστικήν πράξιν τῆς Ρωσικῆς Συνόδου καί ἐπανῆλθον οὕτω εἰς τήν πρώτην ἀκυρότητα τῶν χειροτονιῶν"
η) ῾Ο Αὐξέντιος "ἐδημιούργησεν ἰδικήν του ᾿Εκκλησίαν..."
θ) ῾Ο Κυπριανός "ἵδρυσε...νέαν ἰδικήν του ᾿Εκκλησίαν ὀνομάσας αὐτήν..."
ι) ῾Η παράταξις (Φλωρινική- ᾿Ακακιακή) τοῦ κ. Χρυσοστόμου Κιούση, τηρεῖ "τήν ὀρθόδοξον ῾Ομολογίαν τοῦ πεφωτισμένου...πρώην Φλωρίνης Χρυσοστόμου, ὅστις ἐλάμπρυνε τόν ῾Ιερόν μας ᾿Αγῶνα, προσδώσας σύν τοῖς ἄλλοις ὑπόστασιν ἐκκλησιαστικήν διά τοῦ χαρίσματος τῆς ῾Ιερωσύνης..."
ια) "Θεωρούμεθα ὁ κορμός τῆς μαρτυρικῆς ᾿Ορθοδόξου ᾿Εκκλησίας τῶν Γ.Ο.Χ. ἐν ῾Ελλάδι ὑπό τῶν ᾿Αρχῶν τῆς Πολιτείας".
ιβ) "῾Απάσας τάς λεγομένας ὀρθοδόξους ᾿Εκκλησίας πού συμμετέχουν εἰς τό Παγκόσμιον Συμβούλιον τῶν ᾿Εκκλησιῶν...θεωροῦμεν ὡς προδιδούσας τήν ᾿Ορθοδοξίαν καί συνεπῶς στερουμένας τῆς Χάριτος τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος" κλπ.
᾿Επί ὅλων αὐτῶν δίδονται ἀπαντήσεις εἰς τήν "᾿Εγκύκλιον ἐπιστολήν" μας, ἡ ὁποία συνημμένως ἀποστέλλεται ῾Υμῖν.
Παραλλήλως πρός τήν συγκεκριμένην ἀπό τό ἔτος 1994 "ΔΙΑΚΗΡΥΞΙΝ" τοῦ κ. Χρυσοστόμου Κιούση, δέον νά λάβωμεν σοβαρῶς ὑπ᾿ ὄψιν καί τό ἄρθρον τοῦ ᾿Επισκόπου τῆς ἰδίας Παρατάξεως κ. Καλλινίκου Σαραντοπούλου ὑπό τόν τίτλον: "᾿Αδελφοί ἤ ψευδάδελφοι" (᾿Εκκλησία Γ.Ο.Χ. ῾Ελλάδος, ἀριθμ. 17)1997), εἰς τό ὁποῖον ἀπήντησε συστηματικῶς ἀπό τῶν στηλῶν τοῦ Κ.Γ.Ο. ὁ θεολόγος κ. ᾿Ελευθέριος Γκουτζίδης (῾Ορᾶτε καί ἀνάτυπον: "ΑΠΑΝΤΩΜΕΝ ΕΝ ΑΓΑΠΗ...", ᾿Αθῆναι ᾿Ιούνιος 1999). ᾿Ενῶ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ᾿Ελευθερίου Γκουτζίδη εἰς δεύτερον ἄρθρον τοῦ κ. Καλλινίκου, ἀπερρίφθη (!) ὑπό τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Κ.Γ.Ο. καί δέν ἐδημοσιεύθη. Τό θέμα τελεῖ ἐν ἐκκρεμότητι.
῾Ωσαύτως λίαν σοβαρῶς πρέπει νά ληφθῇ ὑπ᾿ ὄψιν ὅτι κατά τήν ἐν ἔτει 1992 τελευταίαν συνεδρίασιν τῶν Συνοδικῶν ᾿Επιτροπῶν ἐπί τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου μετά τῆς Φλωρινικῆς παρατάξεως, καθ᾿ ἥν ἐτέθη τό θέμα: "῾Η φύσις καί ἡ οὐσία τοῦ σχίσματος τοῦ 1937" ἡ ᾿Επιτροπή των ἠρνήθη νά ἐξετάσωμεν τό θέμα, διότι, ὅπως εἶπον: "ὁ εἰσηγητής τά φόρτωσε ὅλα στόν Φλωρίνης" καί "δέν χρειάζεται ἄλλος διάλογος, διότι ἀφοῦ ἔχουμε τήν ἴδια ῾Ομολογία μποροῦμε βάσει αὐτῆς νά ἑνωθοῦμε. ῎Αλλωστε ἡμεῖς (δηλ. οἱ Φλωριναῖοι) ἀναγνωρίζουμε τούς ᾿Αρχιερεῖς σας, νά ἀναγνωρίσετε καί ἐσεῖς τούς ἰδικούς μας καί τελειώσαμε".
Νομίζω, ὅτι εἶναι τελείως περιττόν νά εἴπω, ὅτι πρέπει νά ἐπιστήσωμεν ὅλοι τήν προσοχήν μας εἰς τόν συγκεκριμένον δόλον, διότι κάθε ἀναγνώρισις τῶν ᾿Επισκόπων τους ἐκ μέρους τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου τῆς ᾿Εκκλησίας εἶναι ἀνεπίτρεπτος, καί ἔχει σοβαράς συνεπείας, δεδομένου ὅτι στεροῦνται οὗτοι Κανονικῆς καί Γνησίας Διαδοχῆς. Τοῦτο, ἄλλωστε, ἀποτελεῖ θέμα τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου. ᾿Επίσης τήν ἐκ μέρους των δῆθεν "ἀναγνώρισιν" τῶν ᾿Επισκόπων τῆς ᾿Εκκλησίας, δηλαδή ὅλων ἡμῶν, τήν ἐννοοῦν, ὅπως ἀκριβῶς "ἀνεγνώρισαν" τόν τότε Κορινθίας Κάλλιστον, ὡς ᾿Επίσκοπον ἀπό τό 1971. Δηλαδή οὕτως ἤ ἄλλως, ὁ δόλος κρύπτει τήν ἀποκλειστικήν σκοπιμότητα νά μᾶς ρίψουν εἰς τήν βλασφημίαν κατά τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος προσβάλλοντες τήν ᾿Αποστολικήν μας Διαδοχήν. Δηλαδή τό σχέδιον τοῦ 1971, τό ὁποῖον ἦτο σχέδιον τοῦ πρώην Φλωρίνης, συνεχίζεται μέ τάς πλέον δολίους καί καταχθονίους μεθόδους. Δηλαδή τό ζητούμενον δέν εἶναι ἡ ἕνωσις, ἀλλά, ὑπό τό ἰδιαίτερα εὐαίσθητον θέμα τῆς ἑνώσεως, τό ὁποῖον συγκινεῖ κάθε ψυχήν, εἶναι νά μᾶς ρίψουν εἰς τήν βλασφημίαν κατά τῆς ᾿Αποστολικῆς μας Διαδοχῆς καί ἀποβῇ καί ἡ ᾿Ορθόδοξος ᾿Εκκλησιολογία κενός λόγος.
᾿Επίσης ἰδιατέρως πρέπει νά μᾶς ἀπασχολήσῃ, τό γεγονός ὅτι κατά τά τελευταῖα ἔτη ἕρπουν παρά τινων ἡμετέρων καί οἱ ψίθυροι: - "Μποροῦμε νά ἑνωθοῦμε μέ τούς Φλωριναίους μέ μόνην τήν κοινήν ῾Ομολογίαν"; - "Μήπως τό 1937 βιάσθηκε ὁ ῞Αγιος Πατέρας καί ἀπεκήρυξε τόν Φλωρίνης;" . "Μήπως ἄν ἔκανε ὑπομονή δέν θά ἐγίνετο τό σχίσμα;" ἤ "Μήπως μποροῦσε νά ἀποφευχθῇ τό σχίσμα τοῦ 1937;".
Τέλος δέον ἰδιαιτέρως νά ληφθοῦν ὑπ᾿ ὄψιν ὑφ᾿ ὅλων ῾Ημῶν καί αἱ σχετικαί μέ τόν θεολογικόν διάλογον ἐπιστολαί, τόσον τοῦ κ. Χρυσοστόμου, ὅσον καί τοῦ κ. Καλλινίκου καί ὅτι ὑπό τάς προϋποθέσεις καί τήν σκοπιμότητα πού μᾶς ἀναγνωρίζουν οὗτοι, μέ τήν ἰδίαν ἀκριβῶς προϋπόθεσιν καί σκοπιμότητα μᾶς ἀναγνωρίζει καί ὁ κ. Χριστόδουλος ὁποιαδήποτε στιγμήν.
Παρακαλοῦντες διά τάς ἐκ μέρους ὅλων ῾Υμῶν εὐπροσδέκτους πρός Κύριον εὐχάς ὑπέρ τῆς ἐμῆς ἐλαχιστότητος.
Διατελοῦμεν ἐλάχιστος
῾Υμῶν ἀδελφός καί συλλειτουργός
+ Ο ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ
ΚΗΡΥΚΟΣ
ΟΜΙΛΙΑ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΙΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ
Τετάρτη, Σεπτεμβρίου 26, 2012
Θαυμάσιο πατερικό κείμενο για τον Αγίο Αποστόλο και Ευαγγελιστή Ιωάννη τον Θεολόγο
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς είναι κυρίως γνωστός ως δογματικός θεολόγος, ως ο θεολόγος του ακτίστου φωτός. Αλλά διέπρεψε και ως κήρυκας του θείου λόγου. Εξεφώνησε ωραιότατες ομιλίες από τους άμβωνες των εκκλησιών ιδίως της μητροπολιτικής περιφερείας του, της Θεσσαλονίκης. Οι ομιλίες του αυτές, εφόσον εκφωνούνταν ως προφορικός λόγος θείου κηρύγματος την ώρα της θείας λατρείας, δεν καταγράφηκαν όλες. Κι από αυτές που καταγράφηκαν χάθηκαν πολλές. Αλλά σώζονται εξήντα τρεις χαριέστατες ομιλίες του.
Η ΜΕΤΑΣΤΑΣΙΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ-Τοιχογραφία στην Παναγία την Μαυριώτισσα στην Καστοριά /πηγή
Η τεσσαρακοστή τέταρτη είναι αφιερωμένη «Εἰς τον ἅγιον ἀπόστολον καί εὐαγγελιστήν καί τῷ Χριστῷ ἐξόχως ἠγαπημένον Ἰωάννην τόν θεολόγον» (ΕΠΕ 11, 4650). Εκφωνήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου, ημέρα που γιορτάζουμε την εορτή της μεταστάσεως του αγίου Ιωάννου.
* * * * * *
Από την ομιλία του αυτή θα παραθέσουμε μερικά ευώδη άνθη σε ελεύθερη απόδοση εννοιών, για να τα αφιερώσουμε κι εμείς στη μνήμη του αγαπημένου αγίου αποστόλου και ευαγγελιστού Ιωάννου.
Γιορτάζουμε σήμερα τη γιορτή ενός από τους προκρίτους Αποστόλους του Χριστού. Του πλέκουμε εγκώμιο, γιατί τον θεωρούμε πατέρα όλων όσοι φέρουν το όνομα του Χριστού. Τον θεωρούμε πατριάρχη όσων γεννήθηκαν όχι από αίματα, ούτε από θέλημα σαρκός, ούτε από θέλημα ανδρός, αλλά από τον Θεό. Δώδεκα γιούς είχε ο Ιακώβ, από τους οποίους δημιουργήθηκαν οι δώδεκα φυλές του Ισραήλ. Δώδεκα μαθητές επέλεξε και ο Χριστός, για να μαθητεύσουν το Ευαγγέλιο σε όλα τα έθνη και να κρίνουν τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ.
Ο Ιωάννης ως ένας από τους δώδεκα Αποστόλους έχει όλα τα κοινά γνωρίσματα των αγίων Αποστολών, όπως κοινή έχει και την υψηλή κλήση που τους έκανε ο Κύριος να τους καλέσει στο αποστολικό αξίωμα. Αλλά υπάρχουν και γνωρίσματα που αποδίδονται μόνο στους τρεις πρωτοκορυφαίους Αποστόλους, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη. Ο Ιωάννης δεν είναι μόνο κλητός Απόστολος, αλλά συναριθμείται με τους εκλεκτούς, και μάλιστα είναι ο εκλεκτός των εκλεκτών και ο κορυφαίος του κορυφαίου χορού των Αποστόλων, ομόστοιχος με τον Πέτρο και τον Ιάκωβο, τους τρεις προκρίτους και πρωτοκορυφαίους Αποστόλους. Στο όρος Θαβώρ τον Ιωάννη επέλεξε ο Χριστός μαζί με τον Πέτρο και τον Ιάκωβο, για να δουν «το υπερφυές θέαμα» της θείας Μεταμορφώσεώς του. Είδε «την υπεραστράπτουσαν αίγλην» του φωτός της θεότητος του Υιού και άκουσε τη φωνή του Θεού Πατρός «οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα• αὐτοῦ ἀκούετε» (Ματθ. ιζ 5)!
Ο άγιος Ιωάννης κοινό έχει και το γνώρισμα του ευαγγελιστού μαζί με άλλους τρεις που συνέγραψαν ιερό Ευαγγέλιο, αν και στη μεγαλοφωνία και στο ύψος της θεολογίας υπερτερεί κατά πολύ. Αλλά υπάρχουν και γνωρίσματα που αποδίδονται μόνο στον Ιωάννη. Μόνον αυτός απ’ όλους τους Αποστόλους και απ’ όλους τους φημισμένους άνδρες της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης καλείται «Παρθένος». Διότι φύλαξε παρθενία σώματος, ψυχής, νου και αισθήσεων. Φύλαξε «την ακριβή παρθενίαν», που είναι «η προς πάσαν κακίαν ασυνδύαστος γνώμη». Μόνον αυτός απ’ όλους τους Αποστόλους ονομάζεται «ηγαπημένος». Διότι ζούσε ζωή καθαρότητος και αγιασμού και αγαπούσε τον άγιο Θεό με όλη την ψυχή και την καρδιά του. Γι’ αυτό και αγαπήθηκε από τον Χριστό περισσότερο απ’ όλους. Είναι «ὁ μαθητής ὅν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς», «ὃς καὶ ἀνέπεσεν ἐν τῷ δείπνῳ ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ» (Ιω. κα’ 20). Μόνον αυτός απ’ όλους τους Αποστόλους ονομάζεται «υιός Παρθένου», και μάλιστα της μητροπαρθένου και Θεομήτορος, αφού έγινε γι’ αυτήν κατά χάριν ό,τι ο Χριστός της είναι κατά φύσιν. Εάν δε μόνον αυτός απέκτησε την ίδια με τον Χριστό μητέρα, είναι και ο μόνος αδελφός του επάνω από όλους και συγγενής και αφομοιωμένος με τον Υιό του Θεού. Υιός αγαπητός του Θεού Πατρός ο Κύριος; Και ο Ιωάννης μαθητής αγαπητός του Κυρίου. Στον κόλπο του Πατρός ο Κύριος; Στον κόλπο του Υιού ο Ιωάννης. Παρθένος ο Κύριος; Και αυτός διά της χάριτος Εκείνου παρθένος. Παρθένου υιός ο Κύριος; Της ιδίας υιός κατά χάριν και αυτός, εφόσον ο Κύριος επάνω από τον σταυρό στον Ιωάννη εμπιστεύθηκε την Παναγία μητέρα του λέγοντας «’Ιδού ἡ μήτηρ σου» (Ιω. ιθ’ 27). «Εβρόντησε από τον ουρανό ο Κύριος»; Και ο Ιωάννης «βροντή» και «υιός βροντής» ονομάζεται (Μάρκ. γ’ 17). Και μάλιστα είναι βροντή θεολογικότατη, που αντηχεί σε όλα τα πέρατα της γης και θεολογεί λέγοντας «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος.» (Ιω. α’ 1).
Είναι το φως το αληθινό ο Κύριος που φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο και διά του Οποίου δημιουργήθηκαν τα πάντα; Και ο Ιωάννης γίνεται κάτοπτρο που αντανακλά το φως του Χριστού. Επίσης ο άγιος Ιωάννης είναι ο μαθητής της αγάπης που μας διδάσκει να αγαπούμε τον άγιο Θεό όχι μόνο «ἐν λόγῳ καί γλώσσῃ», αλλά και «ἐν ἔργῳ καί ἀληθείᾳ» (Α’ Ιω. γ’ 18).
Είθε να αγαπούμε κι εμείς τον άγιο Θεό, όπως Τον αγαπούσε ο Ιωάννης! Να τιμούμε κι εμείς τον αγαπημένο μαθητή του άγιο Ιωάννη τον θεολόγο, όπως τον τιμούσε ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς! Για να αξιωθούμε κι εμείς της Βασιλείας των Ουρανών και να γίνουμε κληρονόμοι ζώνης αιωνίου. Αμήν
ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΤΑΛΥΣΕΩΣ ΤΗΣ ΚΑΝΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝΟΔΙΚΟΥ ΘΕΣΜΟΥ (ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 88/30-10-1999)
ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ
ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟΝ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣ
194 00 Τ.Θ. 54 ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣΤΗΛ. 210.6020176, 210 2466057
Α.Π. 88 ᾿Εν ᾿Αθήναις τῆ 30-10-1999
ΠΡΟΣ
τόν Μακαριώτατον ᾿Αρχιεπίσκοπον ᾿Αθηνῶν καί πάσης ῾Ελλάδος
κ. ΑΝΔΡΕΑΝ, Πρόεδρον καί τούς Σεβ)τους ᾿Αρχιερεῖς μέλη
τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου τῆς Γνησίας ᾿Ορθοδόξου ᾿Εκκλησίας (Γ.Ο.Χ.)
[ΘΕΜΑ: Φαινόμενα καταλύσεως τῆς Κανονικῆς τάξεως καί τοῦ Συνοδικοῦ θεσμοῦ].
Μακαριώτατε ἅγιε Πρόεδρε, Σεβασμιώτατοι ᾿Αρχιερεῖς,
῾Ο Χριστός εἴη ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν.
᾿Ελάχιστος ἐν Χριστῷ ἀδελφός καί συλλειτουργός ῾Υμῶν, σύν τῷ ἀσπασμῷ τῆς ἀγάπης καί τῆς εἰρήνης, παρακαλῶ, ὅπως ἔχω τάς ἀδελφικάς ῾Υμῶν εὐχάς καί τάς πρός Κύριον εὐπροσδέκτους προσευχάς σας.
Δέν θά ἤθελα νά φέρω εἰς τήν μνήμην μας δυσαρέστους καταστάσεις, ὡσάν ἐκείνας,τῆς τελευταίας συνεδριάσεως τῆς ῾Ιεραρχίας, αἱ ὁποῖαι, κατά τήν ταπεινήν μου ἄποψιν, εἶναι χαρακτηριστικαί κατά πόσον εἴμεθα διατεθειμένοι νά συνεργασθῶμεν, χωρίς ὑπολογισμούς καί ἔξωθεν ἐπηρεασμούς, τήν ὁδόν τῆς ἀγάπης, τῆς Κανονικῆς τάξεως, τῆς ᾿Αληθείας καί τῆς Δικαιοσύνης. ᾿Αναγκάζομαι, ὅμως, νά τό πράξω, διότι πρέπει νά συνειδητοποιήσῃ τόσον ἡ ταπεινότης μου, ὅσον καί ῾Υμεῖς, ὅτι βασικόν καί ἀναμφισβητήτως πρώτιστον καθῆκον ἡμῶν τῶν ᾿Αρχιερέων, εἶναι ὁ σεβασμός πρός τήν Κανονικήν τάξιν. Τοῦτο δέ διότι, ὡς ἀναφέρομεν καί εἰς τήν ὑπ᾿ ἀριθμ. 81)23-9-99 ἐπιστολήν μας, ἡ παραβίασις τῶν θείων καί ῾Ιερῶν Κανόνων οὐσιαστικά εἶναι βλασφημία κατά τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος, καί ἑπομένως δέν εἶναι ἐλάσσονος σημασίας ὁ σεβασμός πρός τήν Κανονικήν ᾿Εκκλησιαστικήν Τάξιν ἀπό τόν σεβασμόν πρός τά θεῖα δόγματα. Οὐδείς ἀμφιβάλλει, ὅτι ἡ ἀληθής ᾿Αγάπη καί ἡ τήρησις τῆς Κανονικῆς Τάξεως εἶναι ἡ εὐθεῖα καί ἀσφαλής ὁδός, ἡ ὁποία ἐφελκύει τήν Χάριν τοῦ Παναγίου Πνεύματος καί ὅτι μόνον δι Αὐτῆς εἶναι δυνατή ἡ ἐπίλυσις ὅλων τῶν ᾿Εκκλησιαστικῶν θεμάτων, ἐνῶ περαιτέρω, καρπός αὐτῆς τῆς θείας Χάριτος καί εὐλογίας τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος εἶναι ἡ αὔξησις καί στερέωσις τῆς ἀγάπης, ἡ ὁποία συνέχει καί συντηρεῖ τήν εἰρήνην καί τήν ἑνότητα ἐν Χριστῷ καί ἐν τῇ ᾿Εκκλησίᾳ Του.
῎Εχων ταῦτα ὑπ᾿ ὄψιν μου, δέν δύναμαι νά καθησυχάσω τήν ᾿Αρχιερατικήν μου συνείδησιν, ἡ ὁποία μέ ἐλέγχει καί δέν μοῦ ἐπιτρέπει νά "ἀντιπαρέλθω" τό γεγονός, ὅτι κατά τήν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς ῾Ιεραρχίας δέν ἐτηρήσαμεν ἀπαρασάλευτον τήν Κανονικήν τάξιν, καί οὕτω κινδυνεύομεν νά ἐκτεθῶμεν καί εἰς τήν συνείδησιν τοῦ πληρώματος τῆς ᾿Εκκλησίας, καί προηγουμένως ἀσφαλῶς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Ταῦτα δέ διότι, ὡς διεφάνη, τό μόνον διά τό ὁποῖον περισσότερον ἐνδιεφέρθημεν κατά τήν τελευταίαν, ἀπό 20-10-99, συνεδρίασιν τῆς ῾Ιεραρχίας, ἦτο πῶς νά περάσουν ὡς Συνοδικαί ἀποφάσεις, κάποιαι κακαί προσυμπεφωνημέναι "προσυνοδικαί αποφάσεις". Διαβάζοντας τά Πρόχειρα Πρακτικά, τά ὁποῖα ἐκράτησεν ὁ ῾Ιερομόναχος π. Νεόφυτος, καί ἀνακαλῶν εἰς τήν μνήμην μου τήν συγκεκριμένην συνεδρίασιν τῆς ῾Ιεραρχίας, καί εἰδικώτερον τόν τρόπον μέ τόν ὁποῖον συνειργάσθημεν, δέν δύναμαι νά ἰσχυρισθῷ, ὅτι δέν ἐθίξαμεν καί δέν ἐξεθέσαμεν καί τούς ἑαυτούς μας ὡς ᾿Αρχιερεῖς, ἀλλά καί τόν ὕψιστον καί πρῶτον ᾿Εκκλησιαστικόν θεσμόν πού εἶναι ὁ Συνοδικός.
Μακαριώτατε, καί Σεβασμιώτατοι ἀδελφοί, δέν πρέπει νά ξεχνᾶμε, ἀλλά μετά φόβου καί τρόμου νά ἐνθυμούμεθα καί νά ἔχωμεν πρό ὀφθαλμῶν μας, ὅτι οἱ πέντε ἔπεσον, καί ἐξῆλθον τῆς ᾿Εκκλησίας, διότι πρωτίστως κατέλυσαν τήν Κανονικήν τάξιν καί ἠσέβησαν κατά τοῦ ῾Ιερωτάτου Συνοδικοῦ θεσμοῦ, μέ ἀποτέλεσμα νά πέσουν καί νά συντριβοῦν, μέχρι τοῦ σημείου νά κηρύττουν "γυμνῇ τῇ κεφαλῇ" αἱρέσεις καί κακοδοξίας, νά μάχωνται καί νά ἀναθεματίζουν καί αὐτούς τούς ῾Αγίους Πατέρας καί νά ἀνατρέπουν ἐκ βάθρων τήν ᾿Ορθοδοξίαν, τόσον διά τῆς Β', ὅσον καί διά τῆς Γ' ᾿Εγκυκλίου των, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τόν ἀντίποδα τῆς ᾿Ορθοδοξίας. Οὗτοι, καθ᾿ ὅλην τήν περίοδον ἀπό τοῦ 1991 ἕως τοῦ 1995, ὅτε δέν ἐδίστασαν νά σχίσουν, ὡς ἄλλοι "δήμιοι", τό Σῶμα τῆς ᾿Εκκλησίας (τό σῶμα τῶν πιστῶν), ἀπεδείχθησαν ἐκκλησιομάχοι, ἀλλά καί μέχρι σήμερον συνεχίζουν τήν ἐκκλησιομαχίαν των ἀντιποιούμενοι καί βλασφημοῦντες τήν Γνησίαν ᾿Ορθόδοξον ᾿Εκκλησίαν, ἀλλά καί τήν Κανονικήν ῾Ιεράν Αὐτῆς Σύνοδον.
Πιστεύω ὅτι οὐδενός τῶν Σεβασμιωτάτων ᾿Αρχιερέων διέλαθε τῆς προσοχῆς του, ὅτι κατά τάς ἐργασίας τῆς συγκεκριμένης συνεδριάσεως τῆς ῾Ιεραρχίας (τῆς 20-10-99), ἐπροτάθησαν προσυμπεφωνημέναι "ἀποφάσεις", καί διά τοῦτο δέν ἐλήφθησαν καθόλου ὑπ᾿ ὄψιν, ἀλλά οὔτε κἄν κατέστη δυνατόν νά ἀναγνωσθοῦν, ᾿Επιστολαί, Καταγγελίαι, Γνωματεύσεις, κείμενα ἰδιαιτέρως σοβαρά, τά ὁποῖα ἀφοροῦν ἄμεσα τά ὑπό μελέτην θέματα καί τά ὁποῖα κατετέθησαν προκειμένου νά συμβάλουν εἰς τό ἔργον τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου. Φρονῶ, ὅτι ἐάν δέν ὑπῆρχον αἱ προσυμπεφωνημέναι κακαί ἀποφάσεις καί ἐάν ἐλευθέρως καί κανονικῶς ἐλέγομεν τάς ἀπόψεις μας, ἐλαμβάνομεν δέ ὑπ᾿ ὄψιν καί τά κατατεθέντα κείμενα, θά προλαμβάναμε καί θά θεραπεύαμε ὡς ῾Ιερά Σύνοδος, ὑπαρκτά καί λίαν σοβαρά προβλήματα καί τραύματα εἰς τό Σῶμα τῆς ᾿Εκκλησίας.
῾Υπ᾿ αὐτάς τάς προϋποθέσεις, δυστυχῶς, δέν ἐκλήθη νά παραστῇ εἰς τήν ῾Ιεράν Σύνοδον καί ὁ πλέον εἰδικός ἐπί Κανονικῶν θεμάτων, ὁ αἰδεσιμολογιώτατος π. Εὐστάθιος, καίτοι προσεκλήθη καί ἔσπευσε νά ἔλθῃ ἐξ Αὐστραλίας λόγῳ αὐτῶν τῶν θεμάτων. Διατί, λοιπόν, δέν συμμετεῖχεν εἰς τάς ἐργασίας, καί δέν ἐζητήθη κἄν ἡ ἄποψίς του, ὅπως ἀκριβῶς ἐζητήθη τό 1995, ὅταν ἐξητάζοντο ἐκεῖναι αἱ ᾿Αντικανονικαί ἐνέργειαι τῶν πέντε; Τότε ἦτο ἁρμόδιος διά Κανονικήν Γνωμάτευσιν, ἐπί τῆς ὁποίας μάλιστα ἐστήριξεν ἡ ῾Ιερά Σύνοδος τήν ἀπό 2-6-95 "ΠΡΑΞΙΝ - ΑΠΟΦΑΣΙΝ" κατά τῶν πέντε, τώρα δέ δι ἐσωτερικάς παρομοίας ἀντικανονικότητας δέν εἶναι ἁρμόδιος νά συμβάλῃ; Νομίζομεν, ὅτι εἶναι ὀλιγώτερον ἀντικανονική ἡ ὑπ᾿ ἀριθμ. 15)7-9-99 ἀπόφασις τοῦ Σεβ)του ἐν Χριστῷ ἀδελφοῦ κ. Παναρέτου ἀπό τήν ὑπ᾿ ἀριθμ. 95)10-5-1995 ᾿Απόφασιν τῶν πέντε, δι ἧς ἐπέβαλον τήν ψευδοαργίαν εἰς τόν Μακαριώτατον; ῎Η τώρα κατέστημεν αὐτάρκεις (ἀπό πάσης ἀπόψεως) καί δέν ἔχομεν χρείαν καί ἀνάγκην θεολογικῶν συμβούλων, οἱ ὁποῖοι μάλιστα ἐδοκιμάσθησαν καί γνωρίζομεν ποῖοι εἶναι; ῾Η ταπεινότης μου ἐν προκειμένῳ θεωρῶ τόν ἑαυτόν μου ὅλως ἀνεπαρκῆ, διά τοῦτο ἤθελα νά παρίστανται εἰς τήν ῾Ιεράν Σύνοδον καί ὁ ῾Ιερεύς π. Εὐστάθιος καί ὁ ἐλλογιμώτατος θεολόγος Καθηγητής κ. ᾿Ελευθέριος Γκουτζίδης (καί ὡς εἰδικῶς γνωματεύσας) διά νά συμβάλουν καί αὐτοί ἀπό τῆς θέσεώς των εἰς τήν ἐπίλυσιν τῶν θεμάτων.
᾿Αγωνιῶ, καί ἀνησυχῶ, Μακαριώτατε καί Σεβασμιώτατοι ᾿Αρχιερεῖς, διά τοῦτο προτείνω νά ἐπανασυγκληθῇ ἡ ῾Ιερά Σύνοδος τῆς ῾Ιεραρχίας εἰς ἔκτακτον συνεδρίασιν, τό ταχύτερον, εἰς τήν ὁποίαν ἐν ἀγάπῃ, ἀλλά καί ὑπείκοντες τῇ Κανονικῇ Τάξει, νά προσπαθήσωμεν ἀπό κοινοῦ νά διορθώσωμεν, διά τῆς Χάριτος τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος ὅ,τι ἀτυχῶς ἐνηργήσαμεν ἤ δέν ἐποιήσαμεν, ἐξ ὅσων εἴχομεν καθῆκον καλῶς νά ἐνεργήσωμεν, ὥστε καί ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ νά εἶναι ἐφ᾿ ἡμᾶς, ἀλλά καί τό Σῶμα τῆς ᾿Εκκλησίας διά τῆς Χάριτός Του νά εἰρηνεύσωμεν.
Διεφώνησα, ὅπως γνωρίζετε, καί συνεχίζω νά διαφωνῶ μέ ἐκείνας τάς ἐργασίας, ὄχι πρός χάριν τῆς διαφωνίας, ἀλλά, ὅπως ἐτόνισα ἐν Συνόδῳ, πρός χάριν τῆς Κανονικῆς Τάξεως, τῆς ᾿Αληθείας καί τῆς Δικαιοσύνης. Δέν διανοοῦμαι, ὅτι θέματα τά ὁποῖα ὠφείλαμε νά ἐπιλύσωμεν ὡς ῾Ιερά Σύνοδος, τά παρεπέμψαμεν πρός ἐπίλυσιν εἰς μίαν ᾿Επιτροπήν!, Τό θέμα ἐξελίσσεται ἰδιαίτερα ἐπικινδύνως, δεδομένου ὅτι ὅλα σχεδόν τά θέματα δέν ἐτέθησαν διά πρώτην φοράν εἰς τήν ῾Ημερησίαν Διάταξιν, ἀλλά ἦσαν θέματα προηγουμένων συνεδριάσεων τῆς ῾Ι. Σ. τῆς ῾Ιεραρχίας, ἔφθασαν δέ εἰς τήν Ι.Σ.Ι. τῆς 20-10-99 "μετακυλιώμενα" ἀπό τήν μίαν εἰς τήν ἄλλην συνεδρίασιν, καί τοῦτο ἐνῶ ταῦτα ἐν τῷ συνόλῳ τους εἶναι καί λίαν σοβαρά ἐκκλησιασικά θέματα, καί δέν ἐπιδέχονται ἀναβολήν. Πέραν, ὅμως, τούτου, ποῖον ἀνακοινωθέν ἐξεδόθη σχετικῶς μέ τάς ἐργασίας τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου, ὅταν οἱ πιστοί ἀνέμενον καί ἀναμένουν μέ "κομμένη τήν ἀνάσα" νά πληροφορηθοῦν τά κατά Θεόν ἀποτελέσματα τῆς Συνόδου διά νά ἀποκατασταθῇ ἡ εἰρήνη, ἡ ἀγάπη, ἡ δικαιοσύνη καί ἡ ἀλήθεια, καί οὕτω διασφαλισθῇ καί ἡ ἑνότητα; Ποῖα, ἐπίσης, ἐπίσημα Πρακτικά θά ὑπογράψωμεν καί ποίας ἀποφάσεις θά παρουσιάσωμεν ἀπό τῶν στηλῶν τοῦ "Κήρυκος", ἀπό αὐτάς τάς ὁποίας, ἐπαναλαμβάνομεν, ἀναμένει ὁ πιστός Κλῆρος καί Λαός, δεδομένου, ὅτι γνωρίζει πολύ καλά τά "καυτά" θέματα καί δικαιολογημένα εἶναι ἐπαναστατημένη ἡ συνείδησίς του; Καί ἐξ ἐπόψεως Ποιμαντικῆς ἀντιλαμβανόμεθα πόσον ἐκτεθειμένοι εἴμεθα;
῞Οπως προκύπτει καθαρά καί μόνον ἀπό τήν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν τῆς τελευταίας ταύτης συνεδριάσεως τῆς ῾Ιεραρχίας, μίαν καί μοναδικήν ἀπόφασιν ἐλάβομεν κατ᾿ αὐτήν, καί αὕτη ἦτο ἡ προσυμπεφωνημένη "ἀπόφασις", νά μή ἐξετασθῇ κανέν θέμα, νά μή ληφθῇ καμμία ἀπόφασις, ἀλλά νά "μετακυλισθοῦν" ὅλα σχεδόν τά θέματα εἰς ᾿Επιτροπήν, τῆς ὁποίας Πρόεδρος ὡρίσθη νά εἶναι ὁ ᾿Αρχιερεύς, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τάς περισσοτέρας ἀπό τάς ὑπό ἐξέτασιν καταγγελίας καί ἔχει ἄμεσον σχέσιν μέ τά θέματα. ᾿Εκτός τούτου, τό ἕν μέλος ἀνεχώρησε δι᾿ Αὐστραλίαν, τό δέ ἕτερον, κατά πληροφορίας, δέν ἐπιθυμεῖ νά ἀσχοληθῇ. Μήπως, ῞Αγιοι ᾿Αδελφοί καί συλλειτουργοί κατηγορηθοῦμε ὅτι κινούμεθα καί εἰς τόν χῶρον τοῦ παραλόγου, ἤ ὅτι "παίζομεν ἐν οὐ παικτοῖς". ᾿Από ἡμᾶς ἐξαρτᾶται, νά ἀναλογισθῶμεν καί νά ἀναλάβωμεν ἕκαστος τάς εὐθύνας του, ὥστε νά σπεύσωμεν ἐν ταπεινώσει, ἀγάπῃ καί σεβασμῷ πρός τήν Κανονικήν Τάξιν, τήν ᾿Αλήθεια καί τό Δίκαιον νά διορθώσωμεν ὅσα χρήζουν διορθώσεως. Μία ὁδός ὑπάρχει, ὅπως προαναφέραμεν, διά τήν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων πού προέκυψαν εἰς τό Σῶμα τῆς ᾿Ιεραρχίας, καί αὕτη δέν εἶναι πλαγία, ἀλλ᾿ εὐθεῖα καί φωτίζεται ἀπό τήν ἀγάπην καί τήν ἀλήθεια, τήν ἀπαρασάλευτον Κανονικήν Τάξιν καί τό Δίκαιον. Θά θελήσωμεν νά τήν βαδίσωμεν[1];
Μακαριώτατε, αὖθίς τε προτείνω καί μετ᾿ ἐπιγνώσεως κάμνω ῎Εκκλησιν καί παρακαλῶ, νά συγκαλέσητε ἀμέσως τήν ᾿Ενδημοῦσαν ῾Ιεράν Σύνοδον, καί χωρίς θορύβους καί διαφημίσεις, νά ἀποφασίσῃ Αὕτη τήν ἄμεσον ἐπανασύγκλησιν τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου τῆς ῾Ιεραρχίας, καθ᾿ ἥν νά ἐπανεξετάσωμεν τάς ἐργασίας τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου τῆς ῾Ιεραρχίας τῆς 20-10-99 καί μέ τήν θείαν Χάριν, νά προσπαθήσωμεν νά διορθώσωμεν καί θεραπεύσωμεν ὅλας τάς παραλείψεις καί ἀντικανονικότητας. ᾿Επιφυλάσσομαι καί δέν ἐπεκτείνομαι, πιστεύων, ὅτι ἅπαντες οἱ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί καί συλλειτουργοί, ἤδη διεπίστωσαν, πρίν ἀπό ἡμᾶς, ὅσα καί ἡ ἐλαχιστότης μου διετύπωσε εἰς αὐτήν τήν ἐπιστολήν, καί ἀσφαλῶς διακατέχονται ὑπό τῆς ἰδίας ἤ καί μεγαλυτέρας ἀγωνίας ἀπό τήν ἰδικήν μου.
Κλείομεν αὐτήν τήν ἀδελφικήν ἐπιστολήν μας, μέ ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ Δ' Κανόνος τῆς Ζ' Οἱκουμενικῆς Συνόδου, διότι μᾶς ἐνδιαφέρει ἄμεσα:
"Εἴ τις οὖν...διά τινα ἰδιοπάθειαν εὑρεθείη ἀπείργων τῆς λειτουργίας, καί ἀφορίζων τινά τῶν ὑπ᾿ αὐτόν Κληρικῶν, ἤ σεπτόν ναόν κλείων, μή γίνεσθαι ἐν αὐτῷ τάς τοῦ Θεοῦ λειτουργίας, ἀναίσθητα τήν ἑαυτοῦ μανίαν ἐπιπέμπων, ἀναίσθητος ὄντως ἐστί, καί τῇ ταυτοπαθείᾳ ὑποκείσεται, καί ἐπιστρέφει ὁ πόνος αὐτοῦ εἰς κεφαλήν αὐτοῦ, ὡς παραβάτης ἐντολῆς Θεοῦ καί τῶν ᾿Αποστολικῶν διατάξεων. Παραγγέλλει γάρ καί ὁ Πέτρος ἡ κορυφαία τῶν ᾿Αποστόλων ἀκρότης: "Ποιμαίνετε τό ἐν ὑμῖν ποίμνιον τοῦ Θεοῦ, μή ἀναγκαστῶς, ἀλλ᾿ ἑκουσίως κατά Θεόν. Μή αἰσχροκερδῶς, ἀλλά προθύμως. Μή ὡς κατακυριεύοντες τῶν κλήρων, ἀλλά τύποι γενόμενοι τοῦ ποιμνίου· καί φανερωθέντος τοῦ ᾿Αρχιποίμενος κομιεῖσθε τόν ἀμαράντινον τῆς δόξης στέφανον". ᾿Αμήν.
Εὐχόμενος, ὅπως ὀ Χριστός εἴη πάντοτε ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν
Διατελοῦμεν
᾿Ελάχιστος ἀδελφός καί συλλειτουργός ῾Υμῶν
+ Ο ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ
ΚΗΡΥΚΟΣ
--------------------------------------------------------------------------------
[1] Διερωτῶμαι, διότι κατά τήν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς ῾Ιεραρχίας ἠσθάνθην ὥς νά ἀνεβίωνε ἐκείνη ἡ ἀλγεινή καί θλιβερά ἐποχή τῶν πέντε, καθ᾿ ἥν ἄν τις ἐτόλμα νά ὑπερασπισθῇ τήν Κανονικήν Τάξιν, τό Δίκαιον καί τήν ᾿Αλήθεια, ἐδέχετο ἀμέσως τήν ἐπίθεσιν: "παῦσε σύ, εἶσαι εἰκονομάχος"!καί ὄχι μόνον αὐτό. Οἱ παλαιοί ᾿Αρχιερεῖς δέν πρέπει νά ξεχνοῦν αὐτά τά θλιβερά φαινόμενα, καί ὅλοι ἄς βλέπουμε τό κατάντημά τους καί νά πενθοῦμε καί νά προσευχώμεθα δι αὐτούς, προσέχοντες καί ἑαυτούς, διότι τό πεσεῖν ἀνθρώπινον.
Τρίτη 12 Μαΐου 2026
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΑ ΚΑΙ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΑ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΝ ΚΩΝ/ΛΕΩΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΝ ΤΟΝ Ε
ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
+ Ο ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ ΚΗΡΥΚΟΣ
ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟΝ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ
ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ – ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣ Τ.Κ.19400
Τ.Θ. 54 ΤΗΛ. 210.6020176, 210.2466057
Τό κείμενον πού ἀκολουθεῖ, εδημπσιευθη τόν Ἀπρίλιο τοῦ 1995 εἰς τόν ῾Ιεραποστολικόν καί ᾿Εποικοδομητικόν Φυλλάδιον «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ», τό ὁποῖον ἐξεδίδετο ἐν Μπότσαρη 8 Περιστέρι, ὑπό τοῦ τότε ᾿Αρχιμ. Κηρύκου Κοντογιάννη, Πρωτοσυγκέλλου τῆς ᾿Εκκλησίας τῶν Γνησίων ᾿Ορθοδόξων Χριστιανῶν (νῦν Μητροπολίτου Κηρύκου), μέ ἀριθμ. φύλλου 263/᾿Απρίλιος 1995
10 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1821
Ο ΜΑΡΤΥΡΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ Ε΄
ΤΟΥ ΜΑΡΤΥΡΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ
῾Ως εἶναι γνωστόν τό ἐν ῾Ηλιουπόλει καί παρά τόν ῾Ιερόν Ναόν ῾Αγίας Τριάδος ᾿Εκκλησιαστικόν ῞Ιδρυμα εἶναι ἀφιερωμένον εἰς τόν ῞Αγιον Γρηγόριον τόν Ε' καί τούς ῾Αγίους Νεομάρτυρας. ᾿Επίσης εἶναι γνωστόν ὅτι ἡ μνήμη τοῦ ῾Αγίου Γρηγορίου τελεῖται τήν 10ην ᾿Απριλίου (ἐφέτος συνέπεσε τήν ἡμέραν τοῦ Πάσχα, ὅπως ἀκριβῶς ἡμέραν τοῦ Πάσχα ἦτο ἡ 10η ᾿Απριλίου 1821, ὅτε ἐμαρτύρησεν ὁ ῞Αγιος) τῶν δέ ῾Αγίων Νεομαρτύρων τελεῖται τήν Γ' Κυριακήν τοῦ Ματθαίου, (ἐφέτος συμπίπτει τήν 19ην ᾿Ιουνίου). Εἰς τούς ἀγαπητούς ἀναγνώστας καί τούς φίλους τῶν ῾Αγίων καί τιμῶντας τήν μνήμην τοῦ ῾Αγίου Γρηγορίου τοῦ Ε' καί τῶν ῾Αγίων Νεομαρτύρων γνωρίζομεν καί τοῦτο : Εἰς παλαιάν ἀκολουθίαν καί βιογραφίαν τοῦ ῾Αγίου ἐκδοθεῖσαν πρό 100 καί πλέον ἐτῶν εὕρομεν σημαντικήν εἴδησιν περί τῆς μνήμης τοῦ ῾Αγίου Γρηγορίου τοῦ Ε', ὅτι δηλ. ἐν Ρωσίᾳ τῇ προτάσει τοῦ ᾿Αρχιεπισκόπου ᾿Ιννοκεντίου "ἡ ῾Αγιωτάτη Διοικοῦσα Σύνοδος πάσης Ρωσίας ἐθέσπισεν, εὐθύς ἀπό τό ἔτος 1821 νά τελῆται ἐνιαυσίως κατά τήν 19ην ᾿Ιουνίου μνημόσυνον τοῦ ῾Ιερομάρτυρος Πατριάρχου· ἀπό δέ τοῦ 1848 καί ἐντεῦθεν ἐκανόνισεν, ἵνα ψάλληται ἡ ᾿Ασματική ᾿Ακολουθία τοῦ Πανενδόξου ῾Ιερομάρτυρος Πατριάρχου Γρηγορίου τοῦ Ε'", καθώς δέ ἀναφέρεται εἰς ἔκθεσιν ᾿Εκκλησιαστικῆς ῾Ελλην. ᾿Επιτροπῆς πρός τό ῾Υπουργεῖον: "ἀπό τοῦ 1821 καί μάλιστα ἀπό τοῦ 1848 ἀπεδίδοντο τιμαί ἱερομάρτυρος εἰς τόν Πατριάρχην Γρηγόριον, διότι καί ἀναθήματα ἀνετίθεντο καί λαμπάδες προσεφέροντο καί κανδῆλαι ἀκοίμητοι ἐκαίοντο καί δεήσεις καί παρακλήσεις πρό τῆς εἰκόνος τοῦ ἀοιδίμου ἐτελοῦντο".
᾿Εφέτος δέν ἠδυνήθημεν νά τιμήσωμεν ἰδιαιτέρως τόν ῞Αγιον ῾Ιερομάρτυρα Γρηγόριον τόν Ε', λόγῳ τοῦ ὅτι συνέπεσεν ἡ μνήμη του τήν ἁγίαν ἡμέραν τοῦ Πάσχα. ᾿Εγένετο ἁπλῶς μία μικρή ἀναφορά εἰς τήν ὁμιλίαν, ἡ ὁποία ἐξεφωνήθη τήν ἡμέραν τοῦ Πάσχα, τό ἀπόγευμα εἰς τήν τελετήν τῆς ᾿Αγάπης εἰς τήν ῾Ιεράν Μονήν Παναγίας Πευκοβουνογιατρίσσης Κερατέας ᾿Αττικῆς.
῾Ημεῖς ὅμως, οἱ ὁποῖοι ὡς νεώτεροι ῞Ελληνες, ὀφείλομεν τήν ἐλευθερίαν μας εἰς τά μαρτύρια καί τάς θυσίας αὐτῶν τῶν ἐνδόξων προγόνων μας, ἰδιαιτέρως δέ οἱ ἐν ᾿Αθήναις, ὅπου εὑρίσκεται ἀπό ἑκατονταετίας καί πλέον τό ἱερόν λείψανόν του, ἔχομεν χρέος νά τόν τιμῶμεν πάντοτε. Εἶναι μεγάλη ἡ προσφορά καί ἡ θυσία τοῦ ῾Αγίου τούτου ἱερομάρτυρος εἰς τό ῾Ελληνικόν ἔθνος μας καί τήν ᾿Ορθοδοξία γενικώτερον, καί ἑπομένως καί τό ἰδικόν μας χρέος μέγιστον. Εἶναι πολύ χαρακτηριστικόν τό περιεχόμενον δύο ᾿Απολυτικίων, τά ὁποῖα εὕρομεν εἰς τήν παλαιάν, ὡς ἄνω ἀναφερθεῖσαν, ἀσματικήν ἀκολουθίαν : "Εὐλογητός εἶ Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, ὁ τόν θεῖον Πατριάρχην ἐνισχύσας, οὐρανόθεν ἐκπέμψας αὐτῷ βοήθειαν καί δι᾿ αὐτοῦ ῾Ελλήνων ῎Εθνων ἀνυψώσας πρός προγόνων τήν εὔκλειαν" καί "῾Η Πελοπόννησος ἡ πολυθαύμαστος, γεννησαμένη Σε Μάρτυς Γρηγόριε, καί θρεψαμένη καλλοναῖς αὐγάζεται τῆς δόξης Σου, μᾶλλον δ᾿ ἡ περίδοξος ᾿Αθηνῶν πόλις τέρπεται ἐν τοῖς κόλποις ἔχουσα τό Σεβάσμιον Σκῆνος Σου. Διό καί γεγηθυῖα κραυγάζουσι, δόξα Θεῷ τῷ Παντοκράτορι".
Διά τοῦτο πρέπει νά τιμήσωμεν τόν ῞Αγιον. Καί ἐφέτος θά τόν τιμήσωμεν μαζί μέ τούς ῾Αγίους Νεομάρτυρας τῶν ὁποίων ἡ μνήμη συμπίμπτει τήν 19ην ᾿Ιουνίου, ἡμερομηνίαν τήν ὁποίαν ὥρισεν ἀπ᾿ ἀρχῆς ἡ Ρωσική ᾿Εκκλησία νά τιμᾶται ἡ μνήμη του ὡς ῾Αγίου. Διά τοῦτο κατ᾿ αὐτήν τήν ἡμέραν, ἡ ὁποία συμπίπτει τήν Κυριακήν Γ' Ματθαίου, ἡ θεία Λειτουργία θά γίνη πρός τιμήν καί μνήμην τοῦ ῾Αγίου ῾Ιερομάρτυρος Γρηγορίου τοῦ Ε' ἀλλά καί πάντων τῶν ῾Αγίων Νεομαρτύρων.
Εἰς τό παρόν σημείωμά μας θέλομεν νά τονίσωμεν τοῦτο: ῾Ο ῞Αγιος Γρηγόριος ἐδέχθη καί ἐν ζωῇ καί μετά τόν μαρτυρικόν του θάνατον καί μέχρι σήμερον πολλάς συκοφαντίας. ᾿Εν ὅσω ἔζη τρίς ἀπεστάλη εἰς ἐξορίαν ὑπό τῶν Τούρκων καί πολλάς θλίψεις καί ταλαιπωρίας ὑπέστη, ἀλλά καί ὑπό τινων ῾Ελλήνων ὁπαδῶν τοῦ διαφωτισμοῦ (ὡς τοῦ Κοραῆ) διεβλήθη καί ἐσυκοφαντήθη. ᾿Αλλά καί μέχρι σήμερον κάποιοι "ἐξυπνάκηδες ἱστορικοί", γράφοντες διά τήν δῆθεν "ἀλήθεια τοῦ 21", κινούμενοι ἀπό τό ἀθεϊστικό ὑλιστικό πνεῦμα τῶν "δασκάλων" τοῦ "ἱστορικοῦ ὑλισμοῦ" ἐπεχείρησαν νά σπιλώσουν καί τήν μεγάλη μορφή τῆς ᾿Εκκλησίας καί τοῦ ῎Εθνους τόν ῾Ιερομάρτυρα Γρηγόριον τόν Ε'. Τόν χαρακτήρισαν "προδότη τῶν ραγιάδων". Ξέχασαν πώς ἡ ἀλήθεια, ὅσο καί ἄν διαβάλλεται, λάμπει καί καταντροπιάζει τούς συκοφάντας.
῞Οσον ἐπεχείρησαν νά τόν διαβάλλουν τόσον "ἡ φωτεινή του μορφή σελαγίζει στό στερέωμα τῆς ᾿Εκκλησίας καί τοῦ ῎Εθνους, καί μένει ἀξεπέραστη σέ λαμπρότητα καί γνήσιο πατριωτισμό". ῾Η ᾿Εθνική συνείδησι τόν καθιέρωσε ὡς τόν πρωτοπόρο τοῦ δούλου Γένους καί τῆς ᾿Εθνεγερσίας. Διότι ἀνεδείχθη ὁ "ποιμήν ὁ καλός" πού θυσιάζει τήν ζωήν του ὑπέρ τῶν προβάτων, καί μιμητής μεγάλων ῾Ιεραρχῶν τῆς ᾿Ορθοδοξίας. Μέσα στό ὄργιο τῶν διωγμῶν καί τοῦ αἵματος πού εἶχαν ἐξαπολύσει οἱ Τοῦρκοι καί οἱ ῾Εβραῖοι ἐναντίον τῶν ῾Ελλήνων διετήρησε τήν ψυχραιμία του.
Τόν κατηγόρησαν διότι δῆθεν ἀφώρισε τούς ἐπαναστάτας. Ξεχνοῦν ὅμως ὅτι ἦτο μία πρᾶξις, ἡ ὁποία ναί μέν οὐδεμίαν ἰσχύν εἶχεν, ὅμως ἀπέβη σωτήριος διά τό ῎Εθνος. Αὐτήν τήν ἐνέργειαν τήν διαφωτίζει ἄριστα ἡ ἀπάντησις τοῦ Πατριάρχου εἰς τόν Μητροπολίτην Δέρκων Γρηγόριον, ὁ ὁποῖος τοῦ ἐπρότεινε νά μεταβοῦν εἰς Πελοπόννησον καί τεθοῦν ἐπί κεφαλῆς τοῦ ᾿Αγῶνος. "Καί ἐγώ ὡς κεφαλή τοῦ ῎Εθνους καί ὑμεῖς ὡς Σύνοδος ὀφείλομεν νά ἀποθάνωμεν διά τήν κοινήν σωτηρίαν· ὁ θάνατος ἡμῶν θά δώση δικαίωμα εἰς τήν Χριστιανωσύνην νά ὑπερασπίση τό ἔθνος ἐναντίον τοῦ τυράννου, ἀλλ᾿ ἄν ὑπάγωμεν ἡμεῖς νά ἐνθαρρύνωμεν τήν ἐπανάστασιν, τότε θά δικαιώσωμεν τόν σουλτᾶνον, ἀποφασίσαντα νά ἐξολοθρεύση ὅλον τό ῎Εθνος". Μέ τόν δῆθεν "ἀφορισμόν" ἀπέβλεπε εἰς τό νά προλάβη τήν γενικήν σφαγήν τῶν ῾Ελλήνων, διότι ἐπρόκειτο νά ἐκδοθῆ ὁ "φετφάς" δηλ. τό διάταγμα περί ἐξοντώσεως τῶν ῾Ελλήνων διά γενικῆς σφαγῆς, τό ὁποῖον προέλαβε ὁ Πατριάρχης διά καταλλήλου ἐνεργείας καί ὑπό τόν ὅρον τῆς ἀποδείξεως, ὅτι τό ῾Ελληνικόν ῎Εθνος δέν μετέχει τοῦ κινήματος τῶν ἐπαναστατῶν.
῾Ο Σουλτᾶνος εἶχε μηνύσει εἰς τόν ἀντιπρόσωπον τῆς Ρωσίας τόν ᾿Ιούνιον τοῦ 1821 ὅτι ἡ ῾Υψηλή Πύλη : "εἶχε τό δικαίωμα καί τήν δύναμιν νά ἐξολοθρεύση πᾶν τό ῾Ελληνικόν ῎Εθνος, ἀλλ᾿ ἀντί τούτου μακροθύμως φερομένη διέταξε τόν Πατριάρχην νά καταπνίξη τήν ᾿Επανάστασιν διά τοῦ ἀφορισμοῦ".
Τότε τά πάντα προεμήνυον, ὅτι ἐπέκειτο ἡ καταστροφή. ῾Ο Πατριάρχης ἐνήργησε συνετῶς πρός ἀποφυγήν τῆς γενικῆς σφαγῆς πού προεμηνύετο.
Τό ὅτι ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος συντόνιζε δραστήρια τόν ἀγῶνα καί προετοίμαζε αὐτόν ἀπό πολύ προηγουμένως ὑπάρχουν πολλαί γραπταί μαρτυρίαι: Εἰς μίαν ἐπιστολήν του ἀπό 28 Δεκ. 1920 (πέντε περίπου μῆνες πρίν τό μαρτύριό του) ἔγραφε στόν ᾿Επίσκοπο Σαλώνων (᾿Αμφίσσης) ᾿Ησαΐα ἕνα τῶν ἐνδόξων πρωταθλητῶν τῆς παλιγγενεσίας τῶν ῾Ελλήνων, τά ἑξῆς :
"᾿Αμφοτέρας τάς τιμίας ἐπιστολάς, διά τοῦ ἀγαθοῦ πατριώτου Φούντα Γαλαξειδιώτου, ἀσφαλῶς ἐδεξάμην καί τούς ἐν αὐταῖς τιμίους σου λόγους ἔγνων. ᾿Εχεμυθίας, ἀδελφέ, μεγίστης χρεία καί προφύλαξις περί πᾶν διάβημα· οἱ γάρ χρόνοι πονηροί εἰσι καί ἐν τοῖς φιλοπατριώταις ἔστι καί μοχθηρῶν ζύμη, ἀφ᾿ ἧς ὡς ἀπό ψωραλέου προβάτου φυλάττεσθε. Κακόν γάρ πολλοί μηχανῶνται διά τό τῆς φιλοπλουτίας ἔγκλημα. Διό τήν ἀγαθήν ἐξελέξω μερίδα κοινολογῶν μοι, ἐμπιστευμένοις πατριώταις, τά ἐχεμυθίας δεόμενα. Οἱ Γαλαξιδιῶται, οὕς ἐπιστέλλεις μοι συνεχῶς πεφροντισμένως ἐνεργοῦσι, καί ἀφ᾿ ὧν ἔγνων ἀδύνατον ἀντί παντός τιμίου οὐδ᾿ ἐλάχιστον λόγον ἕρκος ὀδόντων φυγεῖν· οὐ μόνον τά σά, ἀλλά καί τά τῶν ἐν Μωρέᾳ ἀδελφῶν γράμματα κομίζουσί μοι. ῾Η τοῦ Παπανδρέα πρᾶξις πατριωτική μέν τοῖς γινώσκουσι τά μύχια, κατακρίνουσι δέ οἱ μή εἰδότες τόν ἄνδρα. Κρύφα ὑπερασπίζου αὐτόν, ἐν φανερῷ δέ ἄγνοιαν ὑποκρίνου, ἔστι δ᾿ ὅτε καί ἐπίκρινε τοῖς θεοσεβέσιν ἀδελφοῖς καί ἀλλοφύλοις. ᾿Ιδίᾳ πράϋνον τόν Βεζύρην λόγοις καί ὑποσχέσεσιν· ἀλλά μή παραδοθήτω εἰς λέοντος στόμα. ῎Ασπασον σύν ταῖς ἐμαῖς εὐχαῖς τούς ἀνδρείους ἀδελφούς, προτρέπων εἰς κρυψίνοιαν διά τόν φόβον τῶν ᾿Ιουδαίων. ᾿Ανδρωθήτωσαν ὥσπερ λέοντες καί ἡ εὐλογία τοῦ Κυρίου κρατυνεῖ αὐτούς, ἐγγύς δέ ἐστι τοῦ Σωτῆρος τό Πάσχα. Αἱ εὐχαί τῆς ἐμῆς μετριότητος ἐπί τῆς κεφαλῆς σου, ἀδελφέ μου ῾Ησαΐα. Γεώργει ἀκαμάτως καί ὄλβια γεώργια δώσει σοι ὁ Πανύψιστος".
῾Ο Πατριάρχης ποτέ δέν ἐλησμόνησε αὐτή τή γραμμή, οὔτε τήν ἐθναρχική του ἰδιότητα, οὔτε τό ποίμνίο του, τό ὁποῖον ἠπειλεῖτο μέ γενική σφαγή. ᾿Εγνώρισε ἀπό προηγουμένας περιπτώσεις τί σημαίνει τουρκική βαρβαρότητα, καί ὅτι τό Γένος μέσα σέ διάστημα ὀλίγων ὡρῶν ἦτο δυνατόν νά ξεκληρισθῆ ὁλόκληρο. Δι᾿ αὐτό συνιστοῦσε "ἐχεμυθία", "κρυψίνοια", "προφύλαξι" διά νά μή δίνη ὅπλα στούς ἐχθρούς τοῦ Σταυροῦ καί τῆς ᾿Εκκλησίας. Ταυτόχρονα προσευχόνταν διά τούς ἀγωνιστάς καί ἐμψύχωνε μέ τήν βεβαιότητα, ὅτι "ἐγγύς ἐστί τοῦ Σωτῆρος τό Πάσχα", δηλαδή ὅτι κοντεύει ἡ ἡμέρα τῆς ᾿Εθνεγερσίας, ἡ ἀνάστασις τῆς ῾Ελλάδος.
Καί ἐνῶ τόσο πολύ ἐφρόντισε διά νά σώση τό ῾Ελληνικόν ῎Εθνος, ἀπό μίαν προβλεπόμενη γενική σφαγή, ὅμως τόν ἑαυτόν του τόν ἐθυσίαζε ὑπέρ τοῦ ποιμνίου του. ᾿Επίστευε πώς μέ τήν θυσία του θά πάρουν θάρρος οἱ ραγιάδες διά νά φέρουν εἰς πέρας τόν σκοπόν τους. ῞Οπως καί ἔγινε. Κρεμάστηκε καί ἡ ἐπανάστασι φούντωσε, ἅπλωσε παντοῦ.
῞Οταν πολλοί βλέποντες τήν ἐπικειμένην καταστροφήν προέτρεπον τόν Πατριάρχην νά φύγη ἐκ Κων/λεως μετεμφιεσμένος, ἐκεῖνος διαρρήδην ἠρνεῖτο. Εἰς ῞Ελληνας καί Ρώσους φίλους του πού τόν παρακινοῦσαν νά φύγη καί νά σωθῆ ἀπαντοῦσε μέ ἀκαταμάχητο θάρρος: "Μή μέ παρακινεῖτε εἰς φυγήν, μή θέλετε νά σωθῶ· ἡ ὥρα τῆς φυγῆς μου θά ἦταν ἀρχή σφαγῆς, ὥρα σπαθιοῦ εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν καί τήν ἄλλην Χριστιανοσύνην. Εὔμορφο πρᾶγμα θέλετε νά κάμω! Μεταμορφωμένος μέ καμμιά προβιά εἰς τήν πλάτην νά φεύγω εἰς τά καράβια, ἤ σφαλισμένος εἰς πρεσβεία φιλική ν᾿ ἀκούω εἰς τούς δρόμους τά ὀρφανά τοῦ ἔθνους μου, νά σπαράττουν εἰς τά χέρια τοῦ δημίου. Εἶμαι Πατριάρχης διά νά σώσω τόν λαόν μου, ὄχι νά τό ρίξω στά μαχαίρια τῆς Γιαννιτσαριᾶς· ῾Ο θάνατός μου ἴσως χρησιμεύσει περισσότερο, παρ᾿ ὅτι ἐδυνάμην νά φαντασθῶ πῶς θά ὠφελήσει ἡ ζωή μου. Οἱ ξένοι βασιλεῖς θά ταραχθοῦν εἰς τήν ἀδικίαν τοῦ θανάτου μου· δέν θά ἰδοῦν ἴσως μέ ἀδιαφορίαν ὑβρισμένην τήν πίστιν τους εἰς τό πρόσωπόν μου, καί ὅπου εἶναι ἄνδρες ἁρμάτων ῞Ελληνες, θά πολεμήσουν μέ ἀπελπισίαν πολέμου, πού συχνά χαρίζει τήν νίκην. Εἶμαι βέβαιος! Κάμετε λοιπόν ὑπομονήν εἰς ὅ,τι μοῦ συμβῆ. Σήμερον, τῶν Βαΐων, ἄς φάγωμεν εἰς τό τραπέζι τά ψάρια τοῦ γιαλοῦ, καί παρεμπρός ἐντός ἴσως τῆς ἑβδομάδος, ἄς φάγουν καί αὐτά ἀπό ἡμᾶς. ῎Οχι δέν θά χρησιμεύσω ἐγώ περίγελως τῶν ζώντων, καί περπατῶντας μέ διάκους καί μέ ἄρχοντας εἰς τούς δρόμους τῆς ᾿Οδησσοῦ, τῆς ῾Επτανήσου ἤ τῆς ᾿Αγκώνας νά δαχτυλοδείχνουν τά παιδιά: "ἰδού ὁ φονηᾶς Πατριάρχης!". ῎Αν τό ἔθνος μου σωθῆ καί θριαμβεύση θά μ᾿ ἀποζημιώση ἐλπίζω, μέ θυμιάματα τιμῆς καί ἐπαίνου, ἐπειδή ἔκαμα τό χρέος μου. Τετάρτη φορά δέν θ᾿ ἀνεβῶ πλέον εἰς τά Μοναστήρια τοῦ ῎Αθωνος· δέν τό θέλω. Χαίρετε σπήλαια καί κορυφές τοῦ ῾Ιεροῦ βουνοῦ! Χαῖρε θαλάσσιον κῦμα! Χαῖρε Σπάρτη καί ᾿Αθήνα, ὅπου ἤθελα νά συστήσω σχολεῖα ἐπιστημῶν διά τούς νέους τῆς πατρίδος! Χαῖρε γῆ τῆς γεννήσεώς μου Δημητσάνα! ᾿Εγώ ὑπάγω ὅπου μέ καλεῖ, μέ βιάζει ἡ γνώμη μου, ἡ μεγάλη μοῖρα τοῦ ῎Εθνους καί ὁ Οὐράνιος Θεός ὁ ἔφορος τῶν θείων καί ἀνθρωπίνων πραγμάτων".
Τά λόγια αὐτά δέν ἄργησαν νά γίνουν πραγματικότης. Τό μῖσος τῶν ᾿Αγαρηνῶν ξέσπασε σέ λίγες μέρες στούς ὑπέργηρους ὤμους τοῦ Πατριάρχου. Τήν νύκτα τοῦ Πάσχα (10 ᾿Απριλίου) ἐτέλεσεν τήν Θ. Λειτουργίαν μετά 8 ᾿Αρχιερέων μετ᾿ ἰδιαιτέρας κατανύξεως, καί κατόπιν ἀπεσύρθη εἰς τόν κοιτῶνά του νά ξεκουραστῆ. ᾿Εκεῖ ἐπιβάται πλοίου προερχομένου ἐκ Πελοποννήσου τοῦ ἔφεραν εἴδησιν ἐπεβεβαιώνουσαν περί τῆς γενικῆς ἐξεγέρσεως τῶν ῾Ελλήνων. Καί εἰς τήν ἐρώτησιν: "καί τώρα τί ἔχει νά γίνη;" ῾Ο Πατριάρχης ἀπήντησε: "Καί τώρα καί πάντοτε γινέσθω τό θέλημα τοῦ Κυρίου"
᾿Εκοιμήθη ὀλίγας ὥρας καί ὅταν ἠγέρθη νά φάγη ἐπληροφορήθη ὅτι ἦλθε ὁ Μ. Διερμηνεύς τῆς ῾Υ. Πύλης μετά τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ ῾Υπουργείου τῶν ᾿Εξωτερικῶν καί νομίσας, ὅτι πρόκειται περί ἐπισκέψεως διά τήν ἑορτήν τοῦ Πάσχα, τούς ἐκάλεσε εἰς τόν κοιτῶνά του. ᾿Αλλά ἐκεῖνος μεταβάς εἰς τήν αἴθουσαν τῶν συνεδριάσεων τῆς ῾Ι. Συνόδου, προσκαλέσας ἐν τάχει τούς ᾿Αρχιερεῖς τούς ἀνέγνωσε Τουρκικόν φιρμάνιον (διάταγμα), διά τοῦ ὁποίου ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος ἐπαύετο τοῦ Πατριαρχικοῦ Θρόνου, ἀγνώμων πρός τήν Υ. Πύλην καί ἄπιστος.
Παραθέτομεν ἐν συνεχείᾳ τά τοῦ ἀπαγχονισμοῦ του ὡς ἔχουν καταγραφῆ εἰς τήν Μεγάλην ῾Ελληνικήν ᾿Εγκυκλοπαίδειαν Τόμος Η', σελ. 724 :
"Τήν νύκτα τοῦ Πάσχα (10 ᾿Απριλίου) ἐτέλεσεν οὗτος τήν θείαν Λειτουργίαν μετά 8 ἀρχιερέων μετ᾿ ἰδιαζούσης κατανύξεως, ἀποσυρθείς μετ᾿ αὐτήν εἰς τόν κοιτῶνά του ὅπως ἡσυχάση. ᾿Εκεῖ προσελθών εἷς τῶν οἰκείων του εἶπεν ὅτι ἐπιβάται ῾Επτανησιακοῦ πλοίου, ἀφικομένου ἐκ Πελοποννήσου, ἐπεβεβαίωσαν τήν γενικήν ἐξέγερσιν τῶν ῾Ελλήνων "καί τώρα τί ἔχει νά γίνῃ"; προσέθηκεν. ῾Ο Πατριάρχης ἀπήντησε: "Καί τώρα καί πάντοτε γινέσθω τό θέλημα τοῦ Κυρίου". ᾿Εκοιμήθη δέ ἡσύχως ἐπι τινας ὥρας. Καθ᾿ ἅς δέ στιγμάς ἐξεγερθείς ἐζήτει ὀλίγον νά φάγη, εἰδοποιήθη ὅτι ἦλθεν ὁ Μ. διερμηνεύς τῆς ῾Υ. Πύλης Σταυράκης ᾿Αριστάρχης μετά τοῦ Τούρκου γενικοῦ γραμματέως τοῦ ὑπουργείου τῶν ᾿Εξωτερικῶν καί ὑπολαβών ὅτι προὔκειτο περί ἐπισκέψεως ἐπί τῆ ἑορτῇ τοῦ Πάσχα προσεκάλεσεν αὐτόν εἰς τόν κοιτῶνα. ᾿Αλλ᾿ ἐκεῖνος μεταβάς εἰς τήν αἴθουσαν τῶν συνεδριῶν τῆς ῾Ι. Συνόδου, προσκαλέσας ἐν τάχει τούς ἀρχιερεῖς, ἀνέγνω, ὅταν προσῆλθε καί ὁ πατριάρχης, σουλτανικόν διάταγμα (φιρμάνιον), δι᾿ οὗ οὗτος ἐπαύετο τοῦ ἀξιώματος του "ὡς ἀνάξιος τοῦ Πατριαρχικοῦ Θρόνου, ἀγνώμων πρός τήν ῾Υ. Πύλην καί ἄπιστος". ᾿Αμέσως ὁ Πατριάρχης, ἦτο δέ ὥρα 10 περίπου π.μ., ἀπήχθη ὑπό τῶν παρισταμένων Τούρκων εἰς τάς φυλακάς Μποσταντζήμπαση, καίτοι τό διάταγμα ὥριζε τόπον ἐξορίας του τήν Χαλκηδόνα. Κατά τινας δέ εἰδήσεις ὑπεβλήθη ἐν ταῖς φυλακαῖς εἰς φρικτάς βασάνους, μή θελήσας νά παράσχη πληροφορίας περί τῆς ᾿Επαναστάσεως. ᾿Εν τῷ μεταξύ διετάχθη ἡ ἄμεσος ἐκλογή νέου πατριάρχου, τοιοῦτος δέ ἐξελέγη ὁ Εὐγένιος, ἐξαχθείς δ᾿ ἐκ τῶν φυλακῶν ὁ Γρηγόριος μετά στρατιωτικῆς συνοδείας ἐπεβιβάσθη ἀκατίου, ὅπερ περί τήν 2 μ.μ. ὥραν προσήγγισεν εἰς τήν ἀποβάθραν τοῦ Φαναρίου. ᾿Αποβιβασθείς ἐγονυπέτησε καί προσηυχήθη, ἔτεινε δέ τόν τράχηλον εἰς τόν παριστάμενον δήμιον, διότι ἐνόμισεν ὅτι ἐκεῖ ἔμελλε νά ἀποκεφαλισθῆ. ᾿Αλλά διά λακτισμάτων καί ὕβρεων διετάχθη νά ἐγερθῆ. ῾Ωδηγήθη εἰς παρακείμενον καφενεῖον, ὅπου παρέμεινεν ἐπί ἡμίσειαν περίπου ὥραν, διότι ὁ δήμιος μετέβη εἰς ἀναζήτησιν σχοινίου. Μετά τοῦτο ὑποβασταζόμενος ὑπό Τούρκων στρατιωτῶν ὁ γέρων Πατριάρχης, ἐν μέσω τῶν σκωμμάτων τοῦ τουρκικοῦ καί ἰουδαϊκοῦ ὄχλου ὡδηγήθη πρός τήν μεσημβρινήν πύλην τοῦ πατριαρχείου. ᾿Εκεῖ παρεσκευάσθη ἀγχόνη, ἀτάραχος δέ ὁ πατριάρχης, σιωπηλῶς προσευχόμενος καί ἔχων τήν κεφαλήν κεκλιμένην ἐπί τοῦ ὤμου, ἀνέμενεν ἐπί πολύ τήν παρασκευήν τῆς ἀγχόνης, ὅτε τέλος σύρας πρός αὐτήν ὁ δήμιος τόν μάρτυρα ἀφήρεσεν ἀπ᾿ αὐτοῦ τό ἐγκόλπιον, τό ἐξωτερικόν ράσον, τό κομβολόγιον καί ὅ,τι εὗρεν ἐπ᾿ αὐτοῦ, ρωμαλέος δέ τις ἀχθοφόρος ὕψωσεν αὐτόν ἐπί τῶν ὤμων πρός τόν ἐπί τῆς στηθείσης κλίμακος ἀναβάντα δήμιον. Οὗτος περιβαλών τόν τράχηλον τοῦ Πατριάρχου διά τοῦ βρόχου, ἀφῆκεν αὐτόν μετέωρον. Μετά τινας στιγμάς, περί ὥραν 3 μ.μ., ἐξέπνευσεν ὁ μάρτυς, ἄγων τότε τό 76ον ἔτος περίπου τῆς ἡλικίας του. Οἱ παριστάμενοι ὄχλοι ἐλιθοβόλουν, ὑβρίζοντες, τό αἰωρούμενον λείψανον, διῆλθε δέ ὁ Μ. Βεζύρης καί εἶδεν αὐτό ὡς καί αὐτός ὁ αἱμοχαρής σουλτᾶνος Μαχμούτ β', κατά διαταγήν τοῦ ὁποίου τό λείψανον ἔμεινεν ἐκεῖ ἐπί τρεῖς ἡμέρας, φέρον ἐπί τοῦ στήθους καί τό διάταγμα τῆς εἰς θάνατον καταδίκης. Κατ᾿ αὐτό ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος ἐθεωρήθη "καθ᾿ ὅλα τά φαινόμενα" συμμέτοχος τῆς ᾿Επαναστάσεως, διότι κατήγετο ἐκ Πελοποννήσου, ἔνθα αὕτη ἐξερράγη.
῾Η γελοία αὕτη δικαιολογία ἐξέθετεν ἔτι μᾶλλον τόν σουλτᾶνον, ὅστις ἐξέλεξε τόν Πατριάρχην ὡς θῦμα τοῦ καταχθονίου σχεδίου του, ἐλπίσας ὅτι ἔμελλε νά καταπλήξη καί ἐκφοβίση τούς ῞Ελληνας. Ταυτοχρόνως δέ διέταξε τόν φόνον καί τόν ἀπαγχονισμόν καί ἄλλων ἀρχιερέων. ῾Ο πατριάρχης Εὐγένιος μάτην προσεπάθησε νά ἐξαγοράση καί θάψη τό λείψανον. Τῇ 13ῃ ᾿Απριλίου οἱ ῾Εβραῖοι, ἀντί 800 γροσίων ἀγοράσαντες αὐτό, ἔσυρον ἀνά τάς ὁδούς τῆς Κωνσταντινουπόλεως μέχρι τῆς παραλίας τοῦ Κερατίου κόλπου. ᾿Αφοῦ δέ τό ἔρριψαν εἰς τήν θάλασσαν, ὁ δήμιος ἐπιβάς ἀκατίου ἔσυρεν αὐτό εἰς τό μέσον καί προσδέσας λίθους τό ἐβύθισε. Παρά τήν πρόθεσιν ὅμως ταύτην τῶν ὑβριστῶν τοῦ ἱεροῦ λειψάνου, τοῦτο, ἀποκοπέντος τοῦ κρατοῦντος ἀπό τοῦ τραχήλου τόν λίθον σχοινίου, ἐπέπλευσε καί φερόμενον ὑπό τῶν κυμάτων ἐγένετο ἀντιληπτόν ὑπό τοῦ ῞Ελληνος Μαρίνου Σκλάβου, πλοιάρχου τοῦ ὑπό τήν ρωσικήν σημαίαν πλοίου "῞Αγιος Νικόλαος". ῾Ο πλοίαρχος ἀνέσυρεν αὐτό τῇ 16ῃ ᾿Απριλίου, ἀναγνωρισθέν ὡς τό τοῦ πατριάρχου Γρηγορίου καί ὑπό ἄλλων μέν ἐπιβατῶν, ἰδίᾳ δέ ὑπό τοῦ πρωτοσυγκέλλου τοῦ Πατριάρχου Σωφρονίου.
Τήν ἐπαύριον ἀπέπλευσεν εἰς ᾿Οδησσόν τό πλοῖον, ἀλλά μόλις τῇ 5ῃ Μαΐου εἰσῆλθεν εἰς τόν λιμένα αὐτῆς. Κατ᾿ ἀρχάς τό λείψανον ἀναγνωρισθέν καί ὑπό τοῦ Κωνσταντίνου Οἰκονόμου, ὅστις ἀπήγγειλε θαυμάσιον ἐπικήδειον λόγον, ἀπετέθη εἰς τόν ἐν ᾿Οδησσῷ ῾Ελληνικόν ναόν τῆς ῾Αγίας Τριάδος, εἶτα δέ τῇ 16ῃ ᾿Ιουνίου, ἐτάφη ἐν αὐτῷ. Οἱ κακοῦργοι φονεῖς τοῦ πατριάρχου δέν ἠδύναντο νά προΐδωσιν ὅτι τά ἀποτελέσματα τοῦ μαρτυρικοῦ θανάτου αὐτοῦ ἔμελλον νά ὦσιν ἀντίθετα τῶν προσδοκηθέντων. Προσωπικῶς εἰς τόν πατριάρχην Γρηγόριον ὁ μαρτυρικός θάνατος προσεπόρισεν αἰωνίαν δόξαν, ἧς ἦτο ἄξιος, ἕνεκα τῶν ἀρετῶν, τῆς ἁγιότητος αὐτοῦ, καί τῶν μεγάλων ὑπηρεσιῶν πρός τήν ᾿Εκκλησίαν καί τό ἔθνος.
῾Η παγκόσμιος ἱστορία ἔχει σπάνια τοιαύτης θυσίας παραδείγματα. ᾿Αλλά καί διά τήν ἑλληνικήν ᾿Επανάστασιν ὁ μαρτυρικός θάνατος τοῦ πατριάρχου Γρηγορίου ὑπῆρξεν ὑψίστης σπουδαιότητος παράγων. Οὐ μόνον τήν συμπάθειαν τῶν ξένων πρός τό ἀγωνιζόμενον ἔθνος προυκάλεσεν, ἀλλά καί διά τούς ἥρωας ᾿Αγωνιστάς ὑπῆρξεν ἀνεκτίμητος ἠθική δύναμις, τόν δέ πολυύμνητον καί μοναδικόν ᾿Αγῶνα αὐτῶν καθηγίασε".
Θά ὁλοκληρώσωμεν τό παρόν ᾿Αφιέρωμα εἰς τόν ῞Αγιον Γρηγόριον τόν Ε', Πατριάρχην Κων/λεως, μέ ἕν τροπάριον ψαλλόμενον κατά τήν Λιτήν τοῦ ῾Εσπερινοῦ:
"Χαῖρε καί ἀγάλλου ἅπαν τό Γένος τῶν Πιστῶν, τοιοῦτον σχόν ἀθλητήν, φιλογενῆ καί φιλόχριστον, παραδόντα τό αἷμα αὐτοῦ τοῖς ᾿Αγαρηνοῖς δι᾿ ἀγχόνης. Εὐφραίνου καί σκίρτα ἡ ᾿Εκκλησία τῶν πιστῶν, ἐν τοῖς κόλποις σου ἔχουσα τόν ἀληθῶς ῾Ιεράρχην, νέον ῾Ιερομάρτυρα Γρηγόριον, ὡς πρεσβευτήν τῶν ψυχῶν ἡμῶν".
ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΙΕΡΟΥ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΟΥ ΑΓΙΩΝ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΩΝ
Τήν ἑπομένην Κυριακήν Γ' Ματθαίου (19 ᾿Ιουνίου Ε.Η.) πανηγυρίζει τό ῾Ιερόν Παρεκκλήσιον τοῦ ῾Ι. Ναοῦ ῾Αγίας Τριάδος Κάτω ῾Ηλιουπόλεως τό τιμώμενον ἐπ᾿ ὀνόματι τῶν ῾Αγίων Νεομαρτύρων. ᾿Αφ᾿ ἑσπέρας θά τελεσθῆ ὁ ῾Εσπερινός καί τήν πρωΐαν τῆς Κυριακῆς ὁ ῎Ορθρος καί ἡ Θεία Λειτουργία, ὅπου μαζί μέ ᾿Αναστάσιμα Τροπάρια θά ψαλοῦν καί τῶν τιμωμένων ῾Αγίων Μαρτύρων ἐκ τῆς ᾿Ακολουθίας αὐτῶν. Θά διανεμηθῆ καί φυλλάδιον ἀφιερωμένον εἰς τούς ῾Αγίους Νεομάρτυρας. Εἴθε εὐχαῖς αὐτῶν καί πρεσβείαις νά ἀξιωθῶμεν καί ἡμεῖς εἰς τόν αἰῶνα μας νά δώσωμεν τήν μαρτυρίαν τῆς ᾿Αληθείας καί τήν ῾Ομολογίαν τῆς ᾿Ορθοδόξου Πίστεως. Προπάντων σήμερον πού χειμάζεται καί πολεμεῖται ἡ ᾿Εκκλησία πανταχόθεν, ἔξωθεν καί ἔσωθεν, εἴθε νά μᾶς στερεώνουν ἐν τῇ ἀληθινῇ πίστει, ἵνα τύχωμεν καί τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν. ΑΜΗΝ.
Μετ’ εὐχῶν
+ Ὁ Μεσογαίας καί Λαυρεωτικῆς
Κήρυκος
ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΧΩΡΙΣ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΛΟΓΟΣ
ΔΙΑΛΟΓΟΣ!!!
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΣΣΑΣ
Ένα από τα κυριότερα γνωρίσματα του ανθρώπου είναι ο διάλογος. Είναι η φυσική απόρροια της εικόνας του Θεού στον άνθρωπο.
Πρώτος χρησιμοποίησε το διάλογο ο Θεός. Τα τρία πρόσωπα της αγίας Τριάδος, προτού φτιάξουν τον άνθρωπο σκέφτηκαν μεταξύ τους. <<Ποιήσωμεν άνθρωπον...>> είπαν.
Ο άνθρωπος είναι καρπός διαλόγου.
Ο Θεός διαλέγεται με τους πρωτόπλαστους.
Στη Π. Διαθήκη χρησιμοποιεί το διάλογο για να αποκαλύψει την αλήθεια του. Διαλέγεται με τους προφήτες, τους ηγέτες του λαού και με τον ίδιο το λαό.
Αλλά και η νέα περίοδος της Κ. Διαθήκης αρχίζει πάλι με διάλογο.
Διάλογο κάνει ο Αρχάγγελος Γαβριήλ με την Παναγία. Ο Χριστός σαν άνθρωπος υπήρξε αποτέλεσμα διαλόγου της Παναγίας με τον Αρχάγγελο.
Διάλογο κάνει και ο Χριστός με τους μαθητές του.
Διάλογο κάνει και με τους αντιρρησίες συζητητές του.
Διάλογο κάνει και με το λαό.
Χαρακτηριστικός είναι ο διάλογος που έκανε ο Χριστός και με τη Σαμαρείτισσα του σημερινού Ευαγγελίου. Στην αρχή έσπασε το φράγμα της απαγόρευσης να διαλέγονται δημόσια άνδρες και γυναίκες. Σ' αυτό το σημείο οφείλει πολλά η γυναίκα και γενικά ο πολιτισμός στο Χριστό. Ο Χριστός έκανε διάλογο υποδειγματικό με τη Σαμαρείτισσα. Εκμεταλλεύτηκε όλα τα στοιχεία της ανθρώπινης ύπαρξης και οδήγησε τη Σαμαρείτισσα από τα φυσικά στα μεταφυσικά, από τα γήινα στα ουράνια, και από τα φθαρτά στα άφθαρτα. Ο Χριστός, σαν άριστος παιδαγωγός, είχε άριστα αποτελέσματα με το διάλογό του. Η Σαμαρείτισσα μεταβλήθηκε, φωτίστηκε, αγιάστηκε.
Αυτά τα αποτελέσματα έχει κάθε καλόπιστος διάλογος με το Χριστό. Το επαναλαμβάνουμε: καλόπιστος. Γιατί οι κακόπιστοι διάλογοι, που έκαναν οι γραμματείς και οι φαρισαίοι με το Χριστό και που κάνουν και σήμερα μεταξύ τους άρχοντες, πολιτικοί και θρησκευτικοί, καταλήγουν στη διαστροφή. Δεν αποκαλύπτουν την αλήθεια αλλά την καλύπτουν. Δεν την φωτίζουν, την σκοτίζουν.
Η αλήθεια δεν έχει ανάγκει από πιέσεις και εκβιασμούς. Είναι αυτοδύναμη και επιβάλλεται ελεύθερα.
Όποιος δεν δέχεται την αλήθεια ελεύθερα δεν είναι άξιος γι' αυτή.
Και μεις κάνουμε, πρέπει να κάνουμε καθημερινά, διάλογο. Διάλογο με τον εαυτό μας, με τον κόσμο, με το Θεό. Αρκεί να γίνεται καλόπιστα, και θά 'χουμε θαυμαστά αποτελέσματα.
Ο διάλογος είναι η βάση για την εύρεση της αλήθειας. Αρκεί βάση του διαλόγου να είναι η ειλικρίνεια. Διάλογος χωρίς ειλικρίνεια είναι παράλογος.
(Απο Δημήτρη Παπαδάτο)
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)