ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΩΣ

Η εξομολόγηση των γυναικών είναι ευκολότερη από των ανδρών. Οι γυναίκες είναι περισσότερο δεκτικές σε συμβουλές και οδηγίες. Η γυναίκα είναι πιο συναισθηματική από τον άνδρα. Η έντονη συναισθηματικότητα της γυναίκας αποτελεί μία μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε αυτήν και στον άνδρα. Αυτό πρέπει να το έχει σοβαρά υπ’ όψιν του ο Πνευματικός. Άλλο είναι το να θρησκεύει κανείς συναισθηματικά και άλλο το να θρησκεύει αληθινά. Το συναίσθημα δεν αποτελεί πάντοτε τη γνήσια έκφραση της ψυχικής διαθέσεως και του εσωτερικού κόσμου. Δεν συγκινούμαι εύκολα. Αγαπώ όμως και εκπληρώνω το καθήκον μου από αγάπη και από αίσθημα ευθύνης απέναντι σε εκείνον που υποφέρει. Ο Πνευματικός να μην παρασύρεται από τον πλούσιο συναισθηματικό κόσμο, αλλά να προσέχει τον εσωτερικό κόσμο της γυναίκας, να τον ερευνά και να τον αναλύει με ψυχραιμία, εξετάζοντας και κρίνοντας σωστά. Η επιφάνεια βγάζει χορτάρι, επειδή το χορτάρι έχει ρηχές ρίζες. Δεν μπορεί όμως να αναθρέψει μία ελιά ή μία βελανιδιά. Η επιφάνεια εξαπατά. Εκείνο που έχει σημασία είναι τα εσωτερικά του ανθρώπου. Η πολυλογία είναι δείγμα επιπολαιότητας. Η εξομολόγηση πρέπει να είναι βαθιά. Μία επιφανειακή εξομολόγηση, μία εξομολόγηση «στα γρήγορα», όπως συνηθίζει να λέει ο λαός, δεν είναι αληθινή εξομολόγηση. Η γυναίκα έχει από τη φύση της μία κλίση προς τη θρησκευτικότητα. Ευσεβεί με μεγαλύτερη ένταση και γι’ αυτό δείχνει περισσότερη προθυμία να αναλάβει θυσίες, ακόμη και κινδύνους. Έτσι η επίδραση της γυναίκας πάνω στον άνδρα είναι μεγάλη. Μία σύζυγος λογική, συνετή, σοβαρή και πιστή μπορεί, χρησιμοποιώντας και τον πλούσιο συναισθηματικό της κόσμο, να ασκήσει τεράστια επίδραση στον σύζυγό της και στα παιδιά της. Όμως η βαθιά θρησκευτικότητα δεν έχει καμία σχέση με την κοσμικότητα. Η ελευθεριότητα και η αληθινή θρησκευτικότητα δεν συμβιβάζονται. Το ένα αναιρεί το άλλο. Η Εκκλησία ζητά το κόσμιο και το σεμνό. Η γυμνότητα και η υπερβολική κοσμικότητα ξεπερνούν τα όρια της σεμνής και αξιοπρεπούς ενδυμασίας και κατακρίνονται. Ο κόσμος της γυναίκας είναι η οικογένεια, ο σύζυγος και τα παιδιά. Αυτά αποτελούν τον μεγάλο κόσμο της σοβαρής και αξιοπρεπούς γυναίκας. Ο Πνευματικός οφείλει να μιλήσει στην καρδιά της γυναίκας, είτε είναι σύζυγος, μητέρα, κόρη, πεθερά ή αδελφή. Η δύναμη της εξομολογήσεως είναι μεγάλη και η δύναμη της γυναίκας μέσα στο σπίτι ακόμη μεγαλύτερη. Ο Πνευματικός, σοβαρός, διακριτικός και ιδιαίτερα προσεκτικός, πρέπει να δείξει στη γυναίκα τη θέση της μέσα στο σπίτι και μέσα στην Εκκλησία. Δεν θα δει το καθήκον του με συναισθηματικό τρόπο, αλλά με τη σοβαρότητα του συμβούλου και του στηρίγματος της οικογένειας. Θα σκέπτεται πάντοτε το ωφέλιμο και το χρήσιμο και ποτέ μόνο το ευχάριστο. Η αλήθεια και μόνον η αλήθεια πρέπει να αγιάζει τα χείλη του Ιερέως. Όπου συναντά επιφανειακή θρησκευτικότητα, οφείλει να την αντικαθιστά με βαθιά και καρδιακή πίστη. Ολόκληρη η εξομολόγηση πρέπει να διαπνέεται από πνεύμα βαθιάς πνευματικότητας και υψηλής σοβαρότητας. Τα αστεία και οι άσχετες συζητήσεις δεν επιτρέπονται μέσα στην εξομολόγηση. Η σοβαρότητα και η αυστηρότητα πρέπει να χαρακτηρίζουν τόσο τον Πνευματικό όσο και την εξομολογούμενη. Ο Πνευματικός, από τη στιγμή που θα λάβει τη θέση του, πρέπει να παραμένει σταθερός και προσεκτικός. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αγγίζει τη γυναίκα ή να έρχεται σε σωματική επαφή μαζί της. Έχει απέναντί του μία γυναίκα που ήρθε για να ακούσει σοφές και εμπνευσμένες συμβουλές. Η σοβαρότητα του χαρακτήρα και της στάσεώς του δεν πρέπει να τον εγκαταλείπουν ούτε στιγμή. Πρέπει πάντοτε να θυμάται ότι ο Ιερεύς είναι λειτουργός του Θεού. Ο Πνευματικός οφείλει να χειρίζεται κάθε υπόθεση με σοβαρότητα και σοφία και, ύστερα από βαθιά προσευχή και αυτοσυγκέντρωση, να δίνει τις αναγκαίες οδηγίες και συμβουλές, επιβάλλοντας και τις αναγκαίες πνευματικές ασκήσεις μετανοίας και σωφρονισμού. Οι ερωτήσεις πρέπει να γίνονται με λεπτότητα, προσοχή και σωστή επιλογή λέξεων. Να είναι σαφείς και σύντομες και το βλέμμα διακριτικό. Δεν πρέπει να λησμονεί ότι η ανθρώπινη φύση είναι αδύναμη και ότι μπορούν να εισβάλουν πονηροί λογισμοί και σκέψεις, οι οποίοι τραυματίζουν τόσο την ψυχή όσο και την καρδιά. Δεν επιτρέπεται καμία έκφραση φρίκης, επιδοκιμασίας ή αποδοκιμασίας, ούτε με το πρόσωπο ούτε με τα μάτια ούτε με τη στάση του σώματος. Ο Πνευματικός οφείλει να ακούει ψύχραιμα και να κρίνει ψύχραιμα. Μία έκφραση αποστροφής, δυσαρέσκειας ή δυσφορίας μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον εξομολογούμενο. Κάθε εξομολόγηση πρέπει να τη δέχεται με φιλανθρωπία, πατρική αγάπη, επιείκεια, πραότητα, καλοσύνη και γλυκύτητα. Στην εξομολόγηση των γυναικών ο Πνευματικός πρέπει πάντοτε να έχει υπ’ όψιν του τους Ιερούς Κανόνες. Κανόνας ΙΓ’ του Αγίου Ιωάννου του Νηστευτού: «Καμία γυναίκα, είτε λαϊκή είτε μοναχή, δεν αποκόπτεται εντελώς από την Εκκλησία για οποιοδήποτε αμάρτημα, αλλά μόνο από τη Θεία Κοινωνία, ώστε να μη φθάσει από ντροπή σε απόγνωση και αυτοκαταστροφή». Κανόνας ΛΔ’ του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου: «Οι γυναίκες που υπέπεσαν σε μοιχεία και το εξομολόγησαν από ευλάβεια ή αποδείχθηκαν ένοχες, δεν πρέπει να διαπομπεύονται δημόσια, ώστε να μη γίνουμε αιτία ακόμη και θανάτου τους από ντροπή. Πρέπει όμως να απέχουν από τη Θεία Κοινωνία μέχρι να ολοκληρωθεί ο χρόνος της μετανοίας τους». Η εξομολόγηση δεν είναι μία απλή συνομιλία ούτε μία ανθρώπινη ψυχολογική εκτόνωση. Είναι μυστήριο θεραπείας, τόπος συντριβής και αναγεννήσεως. Εκεί η ψυχή στέκεται γυμνή ενώπιον του Θεού, όχι για να καταδικασθεί αλλά για να φωτισθεί, να καθαρθεί και να αναπαυθεί. Όταν ο άνθρωπος μάθει να μιλά με αλήθεια ενώπιον του πνευματικού πατρός, τότε αρχίζει να γνωρίζει και τον ίδιο του τον εαυτό. Διότι πολλές φορές ο άνθρωπος ζει χρόνια ολόκληρα μέσα σε μία πλάνη του εαυτού του, νομίζοντας ότι γνωρίζει την καρδιά του, ενώ βαθύτερα μέσα του υπάρχουν τραύματα, πάθη, λογισμοί και κρυφές ρίζες φιλαυτίας που δεν τις έχει ακόμη αντικρίσει. Ιδιαιτέρως η γυναίκα, επειδή από την φύση της φέρει μέσα της την δύναμη της αγάπης, της θυσίας και της μητρικής ευαισθησίας, χρειάζεται η πνευματική της ζωή να στηρίζεται επάνω στην διάκριση και όχι μόνο στο συναίσθημα. Διότι πολλές φορές η καρδιά θερμαίνεται εύκολα, συγκινείται, δακρύζει, όμως η αληθινή μετάνοια φαίνεται στην υπομονή, στην ταπείνωση, στην σιωπηλή αντοχή και στην σταθερότητα του αγώνα. Οι άγιοι Πατέρες δεν εθαύμασαν τα δάκρυα όταν αυτά δεν συνοδεύονταν από αλλαγή ζωής. Εθαύμασαν την καρδιά που έμαθε να κόβει το θέλημά της, να συγχωρεί, να υπομένει αδικία χωρίς γογγυσμό και να φυλάττει ειρήνη ακόμη και μέσα στην θλίψη. Ο πνευματικός οφείλει να καθοδηγεί με ακρίβεια αλλά και με πατρική διάκριση. Ούτε η υπερβολική αυστηρότητα σώζει ούτε η άκριτη επιείκεια θεραπεύει. Όπως ο ιατρός δίνει διαφορετικό φάρμακο σε κάθε ασθενή, έτσι και ο αληθινός πνευματικός εξετάζει την δύναμη, την ηλικία, την πνευματική κατάσταση και τις πληγές της κάθε ψυχής. Άλλη συμβουλή χρειάζεται η νέα κοπέλα, άλλη η μητέρα, άλλη η χήρα, άλλη η μοναχή. Όμως σε όλες μία είναι η οδός της σωτηρίας. Η ταπείνωση, η καθαρότητα της καρδιάς και η ζωή μέσα στην χάρη της Εκκλησίας. Μεγάλη προσοχή χρειάζεται και στους λογισμούς. Διότι πολλές φορές η πτώση αρχίζει όχι από την πράξη αλλά από την αποδοχή ενός λογισμού. Ένας λογισμός κενοδοξίας, ένας λογισμός φιληδονίας, μία μνησικακία που φυλάχθηκε μέσα στην καρδιά, μία υπερηφάνεια κρυμμένη πίσω από δήθεν ευαισθησία, γίνονται σιγά σιγά ρίζες πνευματικής σκοτίσεως. Γι’ αυτό η γυναίκα που αγωνίζεται πνευματικά οφείλει να αγαπήσει την προσευχή, την ησυχία και την απλότητα. Να μην επιδιώκει συνεχώς εξωτερικές επιβεβαιώσεις και ανθρώπινους επαίνους, αλλά να μάθει να στέκεται μυστικά ενώπιον του Θεού. Η αληθινή ομορφιά της γυναίκας δεν βρίσκεται στην εξωτερική επίδειξη αλλά στο ήρεμο και καθαρό πνεύμα. Η σεμνότητα δεν είναι καταπίεση αλλά πνευματική αρχοντιά. Η δε σοβαρότητα δεν αφαιρεί την αγάπη ούτε την τρυφερότητα. Αντιθέτως τις καθαρίζει από την εμπάθεια και τις κάνει φωτεινές. Η γυναίκα που ζει εν Χριστώ γίνεται ειρήνη για το σπίτι της, παρηγορία για τα παιδιά της και στήριγμα για τον σύζυγό της. Η παρουσία της ευωδιάζει σιωπηλά χωρίς θόρυβο και χωρίς επίδειξη. Οι μητέρες ιδιαιτέρως κρατούν στα χέρια τους μεγάλο πνευματικό έργο. Η ψυχή του παιδιού σφραγίζεται από τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Το βλέμμα της μητέρας, η προσευχή της, ο τρόπος που μιλά, που συγχωρεί, που σιωπά, που στέκεται μέσα στις δοκιμασίες, γίνονται άφωνη διδασκαλία για τα παιδιά. Πολλοί άγιοι γεννήθηκαν από δακρυσμένες μητρικές προσευχές και από σπίτια φτωχά αλλά γεμάτα φόβο Θεού. Η Εκκλησία ποτέ δεν περιφρόνησε την γυναίκα. Την τίμησε στο πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου περισσότερο από κάθε άνθρωπο και από κάθε αγγελική δύναμη. Εκεί όπου ο κόσμος βλέπει αδυναμία, ο Θεός βλέπει δυνατότητα αγιασμού. Εκεί όπου οι άνθρωποι βλέπουν μόνο συναίσθημα, ο Θεός μπορεί να αναδείξει μεγάλες οσίες, μάρτυρες, μητέρες και αγωνίστριες της πίστεως. Γι’ αυτό η εξομολόγηση πρέπει να γίνεται με φόβο Θεού, με ειλικρίνεια και με διάθεση αλλαγής ζωής. Όχι επιφανειακά, όχι από συνήθεια, όχι μόνο πριν από μεγάλες εορτές, αλλά ως καθημερινός αγώνας καθάρσεως της καρδιάς. Διότι όταν καθαρίζεται η καρδιά, τότε αρχίζει μέσα της να κατοικεί η ειρήνη του Χριστού. Και αυτή η ειρήνη είναι ανώτερη από κάθε ανθρώπινη παρηγοριά. «Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν Θεὸν ὄψονται». #filoiesfigmenou #Ορθοδοξία #Εξομολόγηση #Μετάνοια #ΠνευματικήΖωή #Χριστός #Εκκλησία #Προσευχή #Ταπείνωση #ΆγιοιΠατέρες #Orthodox #Orthodoxy #Confession #Repentance #Prayer #SpiritualLife #JesusChrist #HolyTradition Όλγα Πιστοπούλου