Μακάριος εκείνος όστις θέλει φυλάξη και κρατήση έως τέλους την αμώμητον και αγίαν ημών Ορθόδοξον Πίστιν, την Πίστιν της Μιάς του Χριστού και Μητρός ημών Αγίας Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, και υπομείνει τας διαφόρους θλίψεις, φυλακάς ή και εξορίας και λοιπάς κακώσεις. Ο τοιούτος θέλει στεφανωθή και συναριθμηθή μετά των Ομολογητών και Μαρτύρων. ( Βρεσθένης Ματθαίος νουθετική επιστολή 1936) ΟΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΟΥ.
Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026
'Τί έγκαυχά έν κακία, ό δυνατός, άνομίαν όλην τήν ήμέραν ; 'Αδικίαν έλογίσατο ή γλώσσά σου, ώσεί ξυρόν ήκονημένον έποίησας δόλον. 'Ηγάπησας κακίαν ύπέρ άγαθωσύνην, άδικίαν ύπέρ τό λαλήσαι δικαιοσύνην. 'Ηγάπησας πάντα τά ρήματα καταποντισμού, γλώσσαν δολίαν. Διά τούτο ό Θεός καθέλοι σε είς τέλος• έκτίλαι σε καί μεταναστεύσαι σε άπό σκηνώματός σου, καί τό ρίζωμά σου έκ γής ζώντων. 'Όψονται δίκαιοι καί φοβηθήσονται, καί έπ' αύτόν γελάσονται καί έρούσιν• 'Ιδού άνθρωπος, ός οϋκ έθετο τόν Θεόν βοηθόν αύτού, άλλ' έπήλπισεν έπί τώ πλήθει τού πλοϋτου αύτού, καί ένεδυναμώθη έπί τή ματαιότητι αύτού. 'Εγώ δέ ώσεί έλαία κατάκαρπος εν τώ οϊκω τού Θεού, ήλπισα έπί τό έλεος τού Θεού είς τόν αίώνα, καί είς τόν αίώνα τού αίώνος. 'Εξομολογήσομαί σοι είς τόν αίώνα, ότι έποίησας, καί ύπομενώ τό όνομά σου, ότι χρηστόν έναντίον τών όσίων σου. Δόξα, καί νύν. 'Αλληλούϊα. 'Αλληλούϊα. 'Αλληλούϊα.
'Τ' ί έγκαυχά έν κακία, ό δυνατός, άνομίαν όλην τήν ήμέραν ;
'Αδικίαν έλογίσατο ή γλώσσά σου, ώσεί ξυρόν ήκονημένον έποίησας δόλον.
'Ηγάπησας κακίαν ύπέρ άγαθωσύνην, άδικίαν ύπέρ τό λαλήσαι δικαιοσύνην.
'Ηγάπησας πάντα τά ρήματα καταποντισμού, γλώσσαν δολίαν.
Διά τούτο ό Θεός καθέλοι σε είς τέλος• έκτίλαι σε καί μεταναστεύσαι σε άπό σκηνώματός σου, καί τό ρίζωμά σου έκ γής ζώντων.
'Όψονται δίκαιοι καί φοβηθήσονται, καί έπ' αύτόν γελάσονται καί έρούσιν•
'Ιδού άνθρωπος, ός οϋκ έθετο τόν Θεόν βοηθόν αύτού, άλλ' έπήλπισεν έπί τώ πλήθει τού πλοϋτου αύτού, καί ένεδυναμώθη έπί τή ματαιότητι αύτού.
'Εγώ δέ ώσεί έλαία κατάκαρπος εν τώ οϊκω τού Θεού, ήλπισα έπί τό έλεος τού Θεού είς τόν αίώνα, καί είς τόν αίώνα τού αίώνος.
'Εξομολογήσομαί σοι είς τόν αίώνα, ότι έποίησας, καί ύπομενώ τό όνομά σου, ότι χρηστόν έναντίον τών όσίων σου.
Δόξα, καί νύν. 'Αλληλούϊα. 'Αλληλούϊα. 'Αλληλούϊα.
ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ
Νίκος Κουβαράς
14 hours ago ·
Ο Άγιος Νεκτάριος συκοφαντούμενος και διωκόμενος
Το μεγάλο και διαρκές θαύμα στην Εκκλησία μας είναι η αδιάκοπη εμφάνιση αγίων. Ουδέποτε υπήρξε εποχή, στο δισχιλιόχρονο διάβα της ιστορίας της, που να μην υπήρχαν άγιοι. Ουδέποτε έλειψαν από την Εκκλησία μας οι άγιοι και αυτό είναι το μόνιμο θαύμα στη δισχιλιόχρονη ιστορική Της πορεία. Οι άγιοι, άνδρες και γυναίκες, είναι τα ορατά σημεία της λυτρωτικής ενέργειας του Αγίου Πνεύματος, το Οποίο αναγεννά τους ανθρώπους και τους καθιστά θεοειδείς υπάρξεις, εικόνες καθαρές του Τριαδικού Θεού, κατά χάριν θεουμένους. Ουδέποτε θα υπάρξει εποχή, που να μην υπάρχουν άγιοι στην Εκκλησία. Κάποιος μεγάλος ασκητής έγραψε πως η απουσία αγίων στον κόσμο, θα σημάνει και το τέλος του.
Το πλέον παρήγορο και ελπιδοφόρο γεγονός είναι ότι και στη σύγχρονη εποχή της γενικής αποστασίας και της πολυποίκιλης ανταρσίας κατά του Θεού, αναδεικνύονται θεοφόροι και πνευματοφόροι άγιοι, εφάμιλλοι των αγίων της αρχαίας Εκκλησίας. Κι’ αυτό διότι, όπως έγραψε ο απόστολος Παύλος «ου δε επλεόνασεν η αμαρτία, υπερπερίσσευσεν η χάρις» (Ρωμ.5,20). Όπου ο διάβολος καλλιεργεί το δικό του αγρό, με τα ζιζάνια, καλλιεργεί και ο Θεός το δικό Του αγρό, με τον αγαθό σπόρο.
Ένας τέτοιος αγαθός σπόρος εμφανίστηκε και καλλιεργήθηκε στην ταραγμένη εποχή μας. Ένας μεγάλων διαστάσεων διάτονας αστέρας μεσουράνησε στο νοητό ουρανό. Ένας αληθινός άνθρωπος του Θεού, αναγεννημένος από τη θεία χάρη, σφράγισε με την παρουσία του και το έργο του την Εκκλησία του Χριστού, τον περασμένο αιώνα. Πρόκειται για τον άγιο Νεκτάριο τον θαυματουργό, επίσκοπο Πενταπόλεως της Αιγύπτου. Ένα χαριτόβρυτο σκεύος εκλογής του Θεού, στο πρόσωπο του οποίου, διασώθηκε το κατ’ εικόνα, όπως ψάλλει η Εκκλησία μας, και δοξάστηκε ο Θεός. Μια σύγχρονη πατερική μορφή, εφάμιλλη των μεγάλων Πατέρων της αρχαίας Εκκλησίας. Μια τέτοια καθαρή εικόνα του Θεού και αγιασμένος άνθρωπος.
Ο άγιος Νεκτάριος υπήρξε ο αγαπημένος του Θεού και ο μισητός του διαβόλου. Όποιον αγαπά ο Θεός, μισεί ο διάβολος! Το μίσος του εκφράζεται σε σωματικές ταλαιπωρίες. Έχοντας ως συνεργάτες του, ως όργανά του, επί της γης πρόσωπα διεφθαρμένα, παραδομένα στον αμοραλισμό, την φιλαυτία και την μωροφιλοδοξία, τα στρέφει κατά όσων θέλουν να ζήσουν και να πολιτευτούν θεοφιλώς. Ο απόστολος Παύλος διαβεβαίωσε πως «πάντες οι θέλοντες ευσεβώς ζην εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται» (Β΄Τιμ.3,12). Η εκκλησιαστική μας ιστορία και τα ηρωικά συναξάρια των αγίων μας είναι οι αψευδείς μάρτυρες των διώξεων μυριάδων αγίων της Εκκλησίας μας. Δεν υπάρχει άγιος που να μην δοκίμασε το πικρό ποτήρι των διώξεων και των δοκιμασιών (Απ. Παύλος, Άγιοι Απόστολοι, Μ. Βασίλειος, Γρηγόριος Θεολόγος, Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Μ. Αθανάσιος, Μάξιμος Ομολογητής, Μάρκος Ευγενικός, Μ. Φώτιος, Κοσμάς Αιτωλός, Ιουστίνος Πόποβιτς και τόσοι άλλοι). Η μαρτυρία του Χριστού απέβη και αποβαίνει προσωπικό μαρτύριο για τους συνειδητούς πιστούς. Ο Κύριός μας είναι ο πρώτος Μάρτυρας της Εκκλησίας μας, ο Οποίος «περιεποιήσατο (Αυτήν) δια του ιδίου αίματός» Του (Πραξ.20,28), κατά τον απόστολο Παύλο. Αυτός πρώτος συκοφαντήθηκε από το διάβολο και παραδόθηκε στα επί γης όργανά του, τους Ιουδαίους και τους Ρωμαίους για να συκοφαντηθεί, να βασανιστεί, να σταυρωθεί, να πεθάνει επάνω στο σταυρό. Οι κατοπινοί μάρτυρες και όλοι οι «δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης» (Ματθ.5,10), είναι μάρτυρες και τύποι του υπέρ ημών παθόντος, σταυρωθέντος, ταφέντος και αναστάντος Χριστού μας. Ο Κύριος προειδοποίησε γι’ αυτή την κατάσταση, ότι η
ζωή των ομολογητών του αγίου ονόματός Του θα έχει συνέπειες. Ο Χριστός τους είχε προειδοποιήσει ότι ο πτωτικός κόσμος, ο διατελών υπό την επήρεια του άρχοντα του ψεύδους θα αντιστέκονταν σθεναρά στην αποκαλυμμένη αλήθεια και οι μάρτυρες αυτής της αλήθειας θα υφίσταντο μαρτύρια για να μη λάμψει η αλήθεια και αποπεμφθεί ο πατέρας και εφευρέτης του ψεύδους από τον κόσμο. «ιδού εγώ αποστέλλω υμάς ως πρόβατα εν μέσω λύκων» (Ματθ.10,16) και «ει εμέ εδίωξαν και υμάς διώξουσιν… ταύτα πάντα ποιήσουσι υμίν δια το όνομά μου» (Ιωάν,15,20). «Έσεσθε μισούμενοι υπό πάντων δια το όνομά μου» (Ματθ.10,22). «Παραδώσουσιν γαρ υμάς εις συνέδρια και εν ταις συναγωγαίς αυτών μαστηγώσουσιν υμάς… και επί ηγεμόνας δε και βασιλείς αχθήσεσθε ένεκεν εμού εις μαρτύριον αυτοίς και τοις έθνεσιν» (Ματθ.10,16).
Οι λόγοι του Κυρίου επαληθεύτηκαν στα πρόσωπα των αγίων και βέβαια στο πρόσωπο του αγίου Νεκταρίου, ο οποίος υπήρξε γνήσιος τύπος του υπέρ ημών παθόντος Χριστού. Η πολυτάραχη ζωή του υπήρξε μια ατέλειωτη περιπέτεια, μια απίστευτη καταδίωξη, έως και αυτή της φυσικής του εξοντώσεως από τις ενάντιες δυνάμεις.
Γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1846 στη Σηλυβρία της Θράκης από πολυμελή και ευσεβή οικογένεια. Ονομάζονταν Αναστάσιος Κεφαλάς. Πρώτη του αρνητική εμπειρία από τη ζωή, η απόλυτη ένδεια, η μεγάλη φτώχεια. Οι γονείς του πάμφτωχοι δεν είχαν τη δυνατότητα να ζήσουν με αξιοπρέπεια την πολυμελή οικογένειά τους. Ο πατέρας του Δήμος Κεφαλάς εργαζόταν περιστασιακά ως ναυτικός. Το ψωμί λιγοστό, τα κουρελόρουχα δεν επαρκούσαν για να καλύψουν τα σκελετωμένα μέλη τους. Η δυνατότητα σπουδών των παιδιών ανύπαρκτη. Η μόνη παρηγοριά και το στήριγμα της οικογένειας η πίστη στο Θεό και η ελπίδα, πως Εκείνος που τρέφει τα πετεινά του ουρανού, θα φροντίσει και γι’ αυτούς. Ο μικρός Αναστάσης, προικισμένος με ιδιαίτερη οξυδέρκεια και ψυχικό δυναμισμό βίωνε με καρτερία την οικογενειακή φτώχεια και χαλύβδωνε την παιδική του ψυχή για να αντιμετωπίσει τις κατοπινές μεγάλες περιπέτειες της ζωής του. Έμαθε από τους αγραμμάτους, αλλά ευσεβείς γονείς του να δοξάζουν το Θεό για όσα έχουν. Έκανε βίωμά του το λόγο του αποστόλου Παύλου: «έχοντες δε διατροφάς και σκεπάσματα, και τούτοις αρκεσθησόμεθα» (Α΄Τιμ.6,8).
Όταν έγινε 13 ετών, το 1860, αναγκάστηκε να ξενιτευτεί για να ζήσει. Ξεκομμένος από την οικογενειακή του στέγη και μη έχοντας καθόλου χρήματα, με μόνο εφόδιο την πίστη του στην πρόνοια του Θεού, ξεκίνησε για την Κωνσταντινούπολη, για αναζήτηση εργασίας. Αλλά ελλείψει αυτοκινητοδρόμων και αυτοκινήτων, αναγκάστηκε να ταξιδέψει ατμοπλοϊκώς. Προσπάθησε να επιβιβασθεί σε κάποιο πλοίο, αλλά κατά τον έλεγχο των εισιτηρίων τον απομάκρυναν, διότι δεν είχε χρήματα για το ναύλο. Στάθηκε στην προκυμαία και έκλαιγε γοερά. Βλέποντάς τον ο καπετάνιος τον λυπήθηκε και τον πήρε στο καράβι. Τελικά το εισιτήριο τα πλήρωσε κάποιος φιλάνθρωπος επιβάτης.
Έφτασε στην Κωνσταντινούπολη. Αφού ταλαιπωρήθηκε για καιρό, πείνασε και κοιμήθηκε στην ύπαιθρο, βρήκε εργασία σε ένα συσκευαστήριο καπνού, σε ένα σκοτεινό, βρώμικο και ανθυγιεινό υπόγειο. Εκεί θα δοκιμάσει για πρώτη φορά την ανθρώπινη εκμετάλλευση και ασπλαχνία. Ο εργοδότης του ήταν ένας βάναυσος άνθρωπος, ο οποίος νοιάζονταν μόνο για το κέρδος της επιχείρησής του και αγνοούσε ότι οι εργαζόμενοι ήταν αυτοί που του έφερναν το κέρδος. Ο τίμιος ιδρώτας τους και η εργατικότητά τους έκανε την επιχείρησή του κερδοφόρα. Εκμεταλλεύονταν τους εργαζομένους και μαζί τους το μικρό Θρακιώτη Αναστάση, τον οποίο όχι μόνο εκμεταλλεύονταν οικονομικά και τον εξουθένωνε εργασιακά, αλλά του φερόταν με πρωτοφανή βαναυσότητα. Τον έβαζε να εργάζεται από το ξημέρωμα ως τα μεσάνυχτα. Συχνά τον ξυλοκοπούσε αλύπητα. Σημάδευε με πληγές και μώλωπες το παιδικό του κορμί. Η μόνη του αμοιβή ήταν στοιχειώδη τροφή και διαμονή σε κάποιο σκονισμένο πατάρι. Αυτός όμως υπόμεινε με πρωτοφανή καρτερία και υπομονή τις προσβολές χωρίς να διαμαρτύρεται. Όταν εκείνος τον έβριζε και τον ξυλοκοπούσε αυτός προσευχόταν και παρακαλούσε το Θεό να τον συγχωρήσει και να τον έχει καλά. Κι όχι μόνο αυτό, είχε ακούσει ότι οι ταλαιπωρίες της ζωής δυναμώνουν τον άνθρωπο και η υπομονή και η ανεξικακία είναι αρετές, οι οποίες προσελκύουν τη χάρη του Θεού.
Μάλιστα, σκέφτηκε πως, παρά την κοπιώδη και πολύωρη εργασία του, για να ζήσει, έπρεπε να εργαστεί και για το Θεό, να ωφελήσει τους συνανθρώπους του. Να κάμει γνωστή στους αδιάφορους την πίστη ότι είναι ανάγκη να βάλλουν το Χριστό στην καρδιά τους, να προσελκύσουν τη θεία χάρη στη ζωή τους για να προκόψουν. Έτσι εφεύρε το εξής τέχνασμα: έβαζε στις συσκευασίες του καπνού χαρτάκια με ρητά από το Ευαγγέλιο. Αυτή η ενέργεια του έδινε μεγάλη χαρά και απάλυνε τις κακοπάθειές του. Μετά από πολύ καιρό, κάποια μέρα, τη στιγμή που τον ξυλοκοπούσε ο εργοδότης του, τον είδε ένας αγαθός έμπορος, τον λυπήθηκε και τον πήρε στο επιπλοποιείο του. Του ανέθεσε κάπως άνετη εργασία και του άφησε χρόνο ελεύθερο να πηγαίνει στο σχολείο και στην Εκκλησία. Εργάστηκε στον καλό εκείνο εργοδότη επτά χρόνια και τέλειωσε το σχολείο.
Σε ηλικία είκοσι ετών πήγε στη Χίο να εργαστεί ως δάσκαλος, μένοντας δέκα χρόνια. Εκεί αποφάσισε να γίνει μοναχός. Στα 1877 χειροτονήθηκε διάκονος και πήρε το όνομα Νεκτάριος. Τον ίδιο χρόνο ήρθε στην Αθήνα για τη συνέχιση των σπουδών του. Κατόπιν βρέθηκε στην Αλεξάνδρεια να υπηρετήσει κοντά στον Πατριάρχη Σωφρόνιο, ο οποίος εντυπωσιάσθηκε από την προσωπικότητα του νεαρού διακόνου. Τον έστειλε ξανά στην Αθήνα να φοιτήσει στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο Νεκτάριος διέπρεψε και πρώτευσε. Το 1885 αναχώρησε ξανά για την Αλεξάνδρεια, όπου χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και του ανατέθηκαν καθήκοντα πατριαρχικού γραμματέα και ιεροκήρυκα, αναδεικνυόμενος δεινός ρήτορας, στα χείλη του οποίου κρέμονταν οι πολυπληθείς ακροατές του. Το 1889 εκλέχτηκε επίσκοπος Πενταπόλεως Λιβύης.
Αλλά ο διάβολος καραδοκούσε να ανακόψει τη λαμπρή εκκλησιαστική πορεία του πολυτάλαντου Νεκταρίου. Τώρα άρχισε ο μεγάλος πόλεμος εναντίον του. Τώρα άρχισαν τα μεγάλα προβλήματα και οι άδικες διώξεις του. Τα φυσικά προσόντα του Νεκταρίου, η σπουδαία μόρφωσή του, η ραγδαία άνοδος και η μεγάλη ποιμαντική και κοινωνική δράση του, θορύβησε πολλούς κληρικούς του Πατριαρχείου, οι οποίοι τον θεώρησαν απειλή για τις φιλοδοξίες τους, έχοντας βλέψεις να διαδεχτούν τον υπέργηρο Σωφρόνιο στο θρόνο του. «Η προσωπικότητα και η όλη δραστηριότητα του «καλού καγαθού» Νεκταρίου, σημειώνει ο καθηγητής Σοφ. Δημητρακόπουλος, η σθεναρή εκ μέρους του προάσπιση των δικαίων του Πατριαρχείου, η διαφαινόμενη εξέλιξή του, προκάλεσαν φθόνο, μίσος και αντιδράσεις». Ας σημειωθεί ότι ο παλαίφατος θρόνος του Αγίου Μάρκου βρισκόταν την εποχή εκείνη σε πλήρη κατάπτωση. Κόλακες, ραδιούργοι, φιλόδοξοι και διεφθαρμένοι κληρικοί πλαισίωσαν το ιστορικό Πατριαρχείο, με σκοπό να ικανοποιήσουν τις ατομικές τους φιλοδοξίες. Η ακεραιότητα του χαρακτήρα του Νεκταρίου αποτελούσε απειλή για τις άνομες βλέψεις τους. Έβλεπαν με τρόμο την γρήγορη και βεβαία αναρρίχηση τους τον πατριαρχικό θρόνο και γι’ αυτό έθεσαν πανούργο σχέδιο εξουδετέρωσής του.
Διέδωσαν φρικτές συκοφαντίες εναντίον, φροντίζοντας να φτάσουν και ως τον Πατριάρχη. «Συνασπισμένοι οι ετερόκλητοι παντοειδείς εχθροί του, προκειμένου να επιτύχουν ο καθένας τα σχέδιά του, τονίζει ο καθηγητής Σοφ. Δημητρακόπουλος, αφού είχαν προετοιμάσει το έδαφος με τις κατά καιρούς εισηγήσεις τους, τελικά διέβαλαν τον Μητροπολίτη Πενταπόλεως Νεκτάριο προς τον Πατριάρχη πως δήθεν ξεσηκώνει τον λαό και επιδιώκει να τον εκδιώξει από τον θρόνο και να ανέβει αυτός». Και συνεχίζει: «Αφού οι ραδιούργοι πρόσθεσαν, όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, και τους απαραίτητους υπαινιγμούς, για δήθεν ηθικές παρεκτροπές του». Ο γέρος, ανήμπορος και πάσχων από μερική άνοια Πατριάρχης Σωφρόνιος πείστηκε για τις κατηγορίες και τον έπαψε από τα καθήκοντά του χωρίς απολογία. Ήταν 3 Μαΐου 1890. Είναι η πρώτη μεγάλη δοκιμασία στην πολυτάραχη ζωή του.
Εκείνος πως αντέδρασε; Συγχωρώντας τους συκοφάντες του και χωρίς να περιμένει να ξεσκεπαστούν οι συκοφάντες του και διαλάμψει η αλήθεια, αναχώρησε για την Αθήνα το καλοκαίρι του 1890. Έδωσε τόπο στην οργή. Κατάλαβε ότι η Αίγυπτος ήταν πλέον τόπος αφιλόξενος γι’ αυτόν. Ο διάβολος βάλθηκε να τον καταστρέψει. Στο απολυτήριο πατριαρχικό γράμμα δεν αναφέρθηκε καμιά κατηγορία εις βάρος του, αλλά η φράση: «μη δυνηθείς να εξοικειωθεί προς το κλίμα της Αιγύπτου». Και «δύναται επιτελείν τα αρχιερατικά αυτού καθήκοντα, όπου αν επέλθη».
Μάταια ζήτησε από τον νέο Πατριάρχη Φώτιο, μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, για την αποκατάστασή του. Το 1902 σε επιστολή του προς τον νέο Πατριάρχη Αλεξανδρείας Φώτιο εξέφρασε την ανεξικακία του, τονίζοντας πως: «Ημείς … εκ πνεύματος ειρήνης μη εισακουσθέντες διαμαρτυρόμενοι … υπετάγημεν τω θελήματι αυτού και ανεχωρήσαμεν εξ Αιγύπτου, ελπίζοντες εις ανταπόδοσιν δικαιοσύνης εν ημέρα η ευδοκήση ο Θεός». Ιδού η άκρα ανεξικακία του, η αγιότητά του! Η εφημερίδα της Αλεξάνδρειας «Μεταρρύθμισις» στις 22 Ιουλίου 1890 θεώρησε: «μεγάλην ηθικήν ζημίαν την στέρησιν του συμπαθεστάτου των Αρχιερέων και αγαθωτάτου και δραστηριοωτάτου των κληρικών… μεγάλως έθλιψε και βαθέως συνεκίνησεν ημάς, η αναχώρισις του…»! Αλλά μάταια και από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωακείμ Γ΄ ζήτησε την αποκατάστασή του. Σε τυπική επιστολή του του απάντησε πως «η καθ’ ημάς Εκκλησία ουδέν ηδύνατο ή δύναται πράξαι»! Αξίζει να αναφέρουμε πως οι συκοφάντες του τιμωρήθηκαν από το Θεό, κανένας τους δεν κατόρθωσε να πάρει τη θέση του Πατριάρχη!
Πίστεψε ο συκοφαντημένος και διωγμένος Επίσκοπος πως στην Αθήνα θα έβρισκε ησυχία και δεν θα έφταναν ως εκεί τα φαρμακερά βέλη των συκοφαντών του και διωκτών του! Αλλά γελάστηκε οικτρά! Έκαμε λάθος, δε βρήκε ούτε στο κλεινό άστυ την επιθυμητή ηρεμία, που αποζητούσε, διότι φρόντισαν οι άδικοι διώκτες του και συκοφάντες του να φτάσουν ως εκεί οι συκοφαντίες τους, ώστε να μη γίνεται πουθενά δεκτός για εργασία. Κτυπούσε πόρτες και εκλιπαρούσε για μια θέση κατώτερη του αξιώματός του. «Επίσκοπος όντας ο άγιος, γράφει ο καθηγητής Σ. Δημητρακόπουλος, ζητεί, χωρίς ίχνος εγωισμού από το ύψος του επισκοπικού αξιώματος που έφερε, μια θέση κατώτερη»! Ύψιστο παράδειγμα ταπεινοφροσύνης! Αλλά μάταια, οι πόρτες ήταν όλες κλειστές και το χειρότερο και οδυνηρότερο: του παρακρατούσαν ακόμα και τους μισθούς του και ως εκ τούτου βίωνε έσχατη πενία! Δε μπορούσε να πληρώνει το ενοίκιο ενός μικρού δωματίου στα Εξάρχεια και δεν είχε χρήματα να τραφεί! Ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών, παρά τη συμπάθεια προς αυτόν, αδυνατούσε να τον βοηθήσει, λόγω των πιέσεων που δέχονταν από τους συκοφάντες του, οι οποίοι διατηρούσαν ισχυρά ερείσματα στο εκκλησιαστικό και πολιτικό κατεστημένο των Αθηνών.
Ζητούσε απεγνωσμένα μια θέση ιεροκήρυκα σε κάποια μητρόπολη, αλλά έπρεπε να έχει την έγκριση του Υπουργείου Εκκλησιαστικών και Δημοσίου Εκπαιδεύσεως, το οποίο αρνιόταν να τη χορηγήσει, με το αιτιολογικό ότι δήθεν δεν είχε την ελληνική ιθαγένεια! Ότι δεν είχε γεννηθεί σε ελληνικό έδαφος, αλλά σε τουρκοκρατούμενη περιοχή! Η Ιερά Σύνοδος βεβαίωσε την ελληνική του ιθαγένεια, αλλά το υπουργείο κωλυσιεργούσε ανεξήγητα το διορισμό του. Ευτυχώς, ύστερα από καιρό, με την παρέμβαση του Δημάρχου Αθηναίων Μιχαήλ Μελά, πατέρα του μακεδονομάχου Παύλου Μελά, διευθετήθηκε το πρόβλημα. Κατόρθωσε να διοριστεί ιεροκήρυκας στη Χαλκίδα το Μάρτιο του 1891. Ο άγιος, περιχαρής και δοξάζων το Θεό, αναχώρησε για τη Χαλκίδα και άρχισε να κηρύττει το λόγο του Θεού με θέρμη και ζήλο, επιτελώντας σπουδαίο ιεραποστολικό και κηρυγματικό έργο, κατακτώντας την αγάπη του ευσεβούς ευβοϊκού λαού. Αλλά και εδώ δυστυχώς δεν αναπαύτηκε και δεν βρήκε ησυχία, διότι οι άσπονδοι εχθροί του, έστελναν από την Αθήνα ανθρώπους τους να τον αποδοκιμάζουν κάτω από τον άμβωνα, φωνασκώντας: «ανάξιος – πόρνος»! Εκείνος και πάλι λοιδορούμενος σιωπούσε και συγχωρούσε, ψελλίζοντας τον κυριακό λόγο: «ου γαρ οίδασι τι ποιούσι»! Αλλά και ο αρχιεπίσκοπος Χαλκίδος, δεν είχε τις καλλίτερες σχέσεις μαζί του. Φοβούμενος να συγκριθεί μαζί του, ο πιστός λαός έκανε τη σύγκριση, τον φθονούσε και του δημιουργούσε συνεχώς προβλήματα. Έφτασε κάποτε στο σημείο να του απαγορεύσει να ιερουργεί!
Δύο χρόνια μετά, η μία μετά την άλλη οι συκοφαντίες εναντίον του κατέρρευσαν, αποκαλύφτηκαν οι ραδιούργοι συκοφάντες του και απαλλάχτηκε από όλες τις κατηγορίες. Ο επίσκοπος Χαλκίδος και ο λαός της περιοχής πληροφορήθηκαν με ανακούφιση την είδηση και άρχισαν να αποθεώνουν τον ιεροκήρυκά τους. Κήρυττε πια ελεύθερος από τα στίγματα του παρελθόντος. Η φήμη του ξεπέρασε την Εύβοια και έφτασε στην Αθήνα.
Στις 3 Ιανουαρίου 1894 διορίστηκε διευθυντής της Ριζαρίου Εκκλησιαστικής Σχολής στην Αθήνα. Το έργο του στην ονομαστή σχολή υπήρξε μεγάλο και πρωτοπόρο. Κυρίως επικεντρώθηκε στον ορθόδοξο τρόπο σκέψης, διότι ήταν η εποχή που η δυτική θεολογία διείσδυε επικίνδυνα στον ορθόδοξο ελληνικό χώρο. Επιδεικνύει απίστευτα δείγματα λαμπρού παραδείγματος στους σπουδαστές και στους εργαζομένους. Εργαζόταν, δίδασκε, μελετούσε, έγραφε και προσευχόταν ώρες ατέλειωτες. Δεν δίσταζε να κάνει και τις πλέον ταπεινές εργασίες. Κάποτε χρειάστηκε να πάρει κρυφά τη θέση του άρρωστου καθαριστή των αποχωρητηρίων, τα οποία καθάριζε τις μεταμεσονύχτιες ώρες, για να μην αντικατασταθεί ο ασθενής υπάλληλος! Οι σπουδαστές και οι εργαζόμενοι τον υπεραγαπούσαν. Η δράση του εκτείνονταν και εκτός της σχολής. Χιλιάδες άνθρωποι ευεργετούνταν ποικιλότροπα από αυτόν. Υπηρέτησε στη σχολή 14 έτη, ως το Φεβρουάριο του 1908, όπου και παραιτήθηκε για λόγους υγείας.
Αποσύρθηκε στην Αίγινα, σε ένα εγκαταλειμμένο μοναστήρι στη θέση Ξάντο, με τέσσερις γυναίκες – πνευματικά του παιδιά από την Αθήνα. Εκεί με άσκηση, προσευχή και νηστεία ικανοποιεί την παλιά του επιθυμία να ζήσει ως μοναχός. Ανακαίνισε εκ βάθρων την ερειπωμένη Μονή, με δικά του χρήματα. Υπηρετούσε ως πνευματικός της Μονής και ταυτόχρονα διακονούσε στις πιο ευτελείς διακονίες, κύρια ασχολούνταν με την επισκευή των παντοφλών των μοναχών! Ταυτόχρονα αρχίζουν τα σημάδια της αγιότητάς του. Θεράπευσε έναν ντόπιο δαιμονισμένο, και με τις δεήσεις του, έβρεξε, ύστερα από τρία χρόνια ανομβρίας στο νησί. Η φήμη του μεγάλωνε, πλήθη από όλη την Ελλάδα έτρεχαν στην Αίγινα. Με την προσωπική του εργασία μεγάλωσε τους χώρους της Μονής και παράλληλα φρόντισε για τη νομική αναγνώρισή της.
Αλλά ο μισόκαλλος διάβολος λυσσομανούσε και μηχανεύονταν την καταστροφή του. Πάσχιζε να ματαιώσει το μεγάλο πνευματικό έργο του αγίου, το οποίο έβλεπε να επιτελείται και να καρποφορεί στον αγιασμένο εκείνο αιγινίτικο τόπο. Παρότρυνε κακεντρεχείς κληρικούς και συμβούλους του τότε μητροπολίτη Αθηνών Θεόκλητου,
να αρνείται πεισματικά και χωρίς σοβαρή αιτιολογία, να αναγνωρίσει νομικά τη Μονή της Αίγινας. Παρά τις παρακλήσεις, τις παραστάσεις και τις επισκέψεις του στην αρχιεπισκοπή Αθηνών, δεν κατόρθωσε να πάρει την αναγνώριση, όσο ζούσε και η Μονή λειτουργούσε άτυπα, σχεδόν παράνομα. Δεν αξιώθηκε να δει τη Μονή του νόμιμη ως το θάνατό του, γεγονός το οποίο τον λυπούσε αφόρητα! Οι απανωτές επιστολές του προς την Αρχιεπισκοπή κατέληγαν στον κάλαθο των απορριμμάτων! Χαρακτηριστική είναι η επιστολή του στις 20 Ιουνίου 1913 προς τον Αρχιεπίσκοπο Θεόκλητο, στον οποίο απευθύνει θερμή παράκληση και κάνει δραματική έκκληση για την αναγνώριση της Μονής. Η απάντηση του Θεοκλήτου ήρθε μετά από τρεις μήνες, με την οποία, ούτε λίγο ούτε πολύ, αντί για την ποθούμενη άδεια, τον καλούσε σε απολογία, διότι είχε τολμήσει να συστήσει μοναχική αδελφότητα, χωρίς την επίσημη έγκριση! Ο άγιος αισθάνθηκε απέραντη πικρία και αναγκάστηκε να απολογηθεί, να υπερασπίσει τον εαυτό του για το υποτιθέμενο παράπτωμά του!
Μετά την εκθρόνιση του Θεοκλήτου, η οποία ακολούθησε τα δραματικά γεγονότα του γνωστού αναθέματος του Βενιζέλου (Δεκέμβριος 1916), ανήλθε στο μητροπολιτικό θρόνο των Αθηνών ο Μελέτιος Μεταξάκης, ο γνωστός νεωτεριστής Ιεράρχης. Ο αγαθός Νεκτάριος πίστεψε πως ο νέος Μητροπολίτης θα παραχωρούσε τη σχετική νομική αναγνώριση της Μονής του. Όμως δυστυχώς διαψεύστηκαν και πάλι οι προσδοκίες του. Ο ιεράρχης, εκείνος διαπνέονταν από αντιμοναχικό πνεύμα, του αρνήθηκε κατηγορηματικά την αναγνώριση της Μονής και μάλιστα τον συμβούλεψε να εγκαταλείψει τη Μονή και να έρθει στην Αθήνα, για να επιτελέσει κοινωνικό έργο, διότι ο μοναχισμός, όπως έλεγε, ήταν αναχρονιστικός και ξοφλημένος θεσμός! Μάλιστα ο μοιραίος εκείνος Αρχιεπίσκοπος φρόντισε να μεταβεί στην Αίγινα για να πείσει τον άγιο να εγκαταλείψει την προσπάθειά του να συστήσει μοναχική αδελφότητα στο νησί! Μαζί του ήταν και ο 33χρονος διάκονός του, ο Αθηναγόρας Σπύρου, ο μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης! Είπε χαρακτηριστικά στον φιλομόναχο άγιο Νεκτάριο, δείχνοντάς του τα ερειπωμένα εκκλησάκια της περιοχής: «Νεκτάριε, μετ’ ολίγα χρόνια, όπως βλέπεις αυτά τα ερείπια, έτσι θα καταντήσει και το δικό σου μοναστήρι, δια το οποίον αδίκως κοπιάζεις» και ο άγιος απάντησε: «Αδελφέ και συλλειτουργέ, δεν πρόκειται ποτέ να καταντήσει, ως συ λέγεις, το μοναστήρι μου, αλλά και άλλα τοιαύτα, θέλουσι συντόμως ανεγερθεί εν τη νήσω ταύτη, προς δόξαν του εν Τριάδι ημών Θεού»! Ο άγιος δικαιώθηκε και ο μοιραίος ιεράρχης διαψεύστηκε, αφού η Μονή του αναδείχθηκε σε πανελληνίου και παγκοσμίου φήμης πνευματικό κέντρο και προσκύνημα!
Αλλά, μετ’ ολίγον, έρχεται και νέα, μεγάλη και σφοδρή δοκιμασία για τον 72χρονο πια, ταλαιπωρημένο και αποστεωμένο Νεκτάριο. Ζούσε στην Αίγινα μια ξένη γυναίκα, η οποία πωλούσε κεριά σε προσκυνητές πέριξ της Μονής για να ζήσει. Για τούτο την αποκαλούσαν «κερού». Το όνομά της ήταν Ειρήνη Φραγκουδάκη. Είχε μια κόρη τη Μαρία, την οποία σκόπευσε να παντρέψει με έναν αιγινίτη. Αλλά εκείνη ήθελε να γίνει μοναχή και παρά τις αντιδράσεις της μητέρας της, εντάχτηκε στην αδελφότητα του αγίου Νεκταρίου. Η μητέρα της αντιτάχτηκε με σφοδρότητα στην απόφασή της και προσπαθούσε με κάθε τρόπο να την επαναφέρει, χωρίς αποτέλεσμα. Τότε συνέλαβε ένα σατανικό σχέδιο, να συκοφαντήσει τον πνευματικό της πατέρα, το Νεκτάριο. Το μίσος της την οδήγησε στην εισαγγελία Πειραιώς, όπου κατάγγειλε τον άγιο Νεκτάριο ότι αποπλάνησε την κόρη της και είχε μαζί της σεξουαλικές σχέσεις και είχε κάνει και παιδιά μαζί της τα οποία έριχνε σε πηγάδι! Ότι μοναδικός του σκοπός ήταν να την πάρει στο Μοναστήρι για να ικανοποιεί τις ορέξεις του!
Δικαστικός ανακριτής, χωρίς να εξετάσει καλώς τις καταγγελίες, μετέβη στο Μοναστήρι για να ανακρίνει τον άγιο. Παρασυρμένος από μια ανεξήγητη απέχθεια προς αυτόν και χωρίς να σεβαστεί ούτε το επισκοπικό του αξίωμα, ούτε την ηλικία του, ούτε το τεκμήριο της αθωότητας του κατηγορημένου, του συμπεριφέρθηκε με πρωτοφανή βαναυσότητα, απειλές, ύβρεις και χειρονομίες. Ο άγιος τον αντιμετώπισε με ηρεμία. Όση ώρα ο μαινόμενος δικαστικός τον έβριζε και τον απειλούσε, αυτός προσευχόταν μυστικά, παρακαλώντας το Θεό να συγχωρήσει τους συκοφάντες του, τον άδικο δικαστή και να αποκαλύψει την αλήθεια. Αρνιόταν να απολογηθεί και το μόνο που είπε ήταν: «Ο Θεός γνωρίζει αν όλα όσα λέγεις είναι αληθή. Υπέρ εμαυτού ουκ απολογήσομαι»! Μάταια προσπαθούσαν η ηγουμένη, οι αδελφές της Μονής και οι παριστάμενοι να τον πείσουν να απολογηθεί για την αθωότητά του. «Αυτά σας διδάσκω τόσο καιρό; τους είπε. Υπέρ εμαυτού ουκ απολογήσομαι. Προσευχηθείτε υπέρ του ανθρώπου αυτού. Διαβλέπω επ’ αυτού βάσανον. Προσευχηθείτε παρακαλώ. Και δι’ αυτόν εσταυρώθη ο Κύριος». (Χονδροπούλου, «Ο Άγιος του αιώνα», Αθήναι 2003,
Στην υπόθεση αναμείχτηκε και ο Μητροπολίτης Αθηνών Μελέτιος Μεταξάκης, ο οποίος πήρε άκρως αρνητική θέση κατά του αγίου. Του συμπεριφέρθηκε με ιδιαίτερη σκληρότητα. Μάλιστα μετέβη ο ίδιος στην Αίγινα, στις 9 Απριλίου 1919, για να εξετάσει τον άγιο. Όμως δεν προχώρησε σε κυρώσεις, περιμένοντας τις αποφάσεις των δικαστικών αρχών.
Η δικαίωση δεν άργησε να έρθει. Η κοπέλα εξετάστηκε από τον γυναικολόγο ιατρό και καθηγητή της μαιευτικής και γυναικολογίας του Παν. Αθηνών Νικόλαο Πετσάλη, η οποία βρέθηκε άφθορη, παρθένα! Ο άγιος απαλλάχτηκε πανηγυρικά. Η συκοφάντης «κερού» καταδικάστηκε και εξορίστηκε και μετανοήσασα αργότερα έγινε μοναχή σε άλλο Μοναστήρι της Αίγινας, μαζί με την κόρη της, παίρνοντας το όνομα Ξένη. Ο δε δικαστικός είχε άσχημο τέλος: ασθένησε βαρύτατα από γάγγραινα και πέθανε στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», παρά τη συγχώρηση που έλαβε από τον άγιο, όπως είχε προβλέψει εκείνος!
Αλλά οι περιπέτειες δεν σταμάτησαν εκεί. Έμελλε να είναι το τέλος της ζωής του επώδυνο, όπως ήταν ολόκληρη η ζωή του. Η υγεία του επιδεινώνονταν συνεχώς. Οι περιπέτειες της πολυκύμαντης ζωής του του επιφύλασσαν ένα επίπονο τέλος. Το 1920 εισήχθη στο Αρεταίειο νοσοκομείο Αθηνών όπου διαγνώστηκε προχωρημένος καρκίνος του προστάτη. Κοιμήθηκε, λίγες ημέρες μετά, στις 9 Νοεμβρίου.
Η αγιότητά του δεν άργησε να φανεί. Το τίμιο σκήνωμά του έμεινε άφθορο για 30 χρόνια, παρά τις 3 εκταφές του. Άπειρα θαύματα άρχισαν να επιτελούνται και συνεχίζουν ως τα σήμερα στο όνομά του. Στις 20 Απριλίου του 1961 έγινε η αγιοκατάταξή του και ορίστηκε η μνήμη του να εορτάζεται την ημέρα της οσιακής του κοίμησης, στις 9 Νοεμβρίου.
Αλλά τα βάσανα του αγίου δεν τέλειωσαν ούτε με το θάνατό του. Ενώ ολόκληρο το ορθόδοξο πλήρωμα τιμούσε τον Νεκτάριο ως άγιο, αμέσως μετά την κοίμησή του, και ακολούθησαν πάμπολλα θαύματα, και παρ’ όλη την αγιοκατάταξή του το 1961, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας αρνούνταν να αναγνωρίσει την αγιότητά του και να τιμήσει τη μνήμη του. Έπρεπε να περάσουν κοντά σαράντα χρόνια από την αγιοκατάταξή του, στις 15-1-1998, για να ζητήσει συγνώμη ο μακαριστός Πατριάρχης Πέτρος και να τον συμπεριλάβει στους αγιολογικούς της δέλτους!
Μια άλλη επίσης μεταθανάτια δοκιμασία εγέρθηκε κατά του αγίου Νεκταρίου. Στη δεκαετία του 1970 μια ασεβής μοναχή του Παλαιού Ημερολογίου, ονόματι Μαγδαληνή, ηγουμένη της Ιεράς Μονής Αναλήψεως Κοζάνης, εξαπέλυσε έναν απίστευτο και πρωτοφανή πόλεμο εναντίον του, ότι δήθεν ήταν οικουμενιστής! Εξέδωσε βιβλία με οχετό ύβρεων, πεζοδρομιακού τύπου, κατά του αγίου. Η επίθεση ήταν τέτοιας έντασης, ώστε δημιούργησε ένταση όχι μόνον στην Εκκλησία μας, αλλά και στις διάφορες παρατάξεις των Παλαιοημερολογιτών, οι οποίοι χωρίστηκαν σε εκείνους που υποστήριζαν την βλάσφημη μοναχή και σε εκείνους που την επέκριναν. Τελικά η Μαγδαληνή αφορίστηκε ως αιρετική αγιομάχος και πέθανε αμετανόητη. Επίσης υπάρχουν και άλλοι μεταθανάτιοι εχθροί και συκοφάντες του αγίου Νεκταρίου. Ανήκουν στο χώρο των στρατευμένων αντιχριστιανών αθέων και των νεοπαγανιστών, οι οποίοι, θέλοντας να χτυπήσουν την Εκκλησία, παραθεωρούν τις αθωωτικές αποφάσεις για τις συκοφαντίες του αγίου, τις οποίες παραθέτουν στα δημοσιεύματά τους ως αληθινές! Γνωστή ιστοσελίδα ορκισμένου αντιχριστιανού αθεϊστή, έγραψε, πριν από καιρό για τον άγιο το εξής σκωπτικό και πικρόχολο σχόλιο: «Διακορεύεις και αγιάζεις! Η σημερινή Ρωμιοσύνη τιμά τον διακορευτή νεανίδων, Νεκτάριο … O διακορευτής (με δικαστική απόφαση παρακαλώ) τελικά αγιοποιήθηκε για να τη σκαπουλάρει! Δεν είναι απίστευτο; Κι όμως αληθινό!»! Άλλος ορκισμένος χριστιανομάχος νεοπαγανιστής αναρτά κάθε φορά που γιορτάζει ο άγιος εμετικό δημοσίευμα στην ιστοσελίδα του, αναμασώντας τις συκοφαντίες κατά του αγίου, ως αληθινές, χωρίς να αναφέρει ότι αυτές εξέπεσαν από τα επίσημα κρατικά όργανα! Δεν τις παρουσιάζει ούτε καν ως εικασίες αλλά ως πραγματικά γεγονότα!
Αλλά όσο ο ήλιος μπορεί να λερωθεί από τη λάσπη που του πετούν τα παιδιά παίζοντας, άλλο τόσο μπορούν να κηλιδωθούν οι αγιασμένοι άνθρωποι του Θεού. Πολύ γρήγορα οι λάσπες των συκοφαντιών πέφτουν στα μούτρα εκείνων που τις εκτοξεύουν, όπως στην περίπτωση του πολυπαθούς αγίου Νεκταρίου. Ο αγιασμένος αυτός Ιεράρχης, το σκεύος εκλογής του Θεού, ο θεωμένος από αυτή τη γήινη ζωή, υπόμεινε με καρτερία τους βασάνους της ζωής, αγόγγυστα, ως σμίλευση της ψυχής του, ώστε να καθαρθεί και να καταστεί καθαρή εικόνα του Θεού. Γι’ αυτό και ο Θεός τον δόξασε από αυτή τη ζωή. Τον κατέστησε πρότυπο υπομονής και ανεξικακίας, ώστε να δείχνει και στους άλλους ότι, εκτός από το δρόμο της ανταπόδοσης, υπάρχει και ο δρόμος της αγάπης. Αυτόν τον δρόμο ακολούθησε σε όλη του τη ζωή, γενόμενος ζωντανό παράδειγμα για μας τους πιστούς. Τελειώνω με μια εύστοχη παρατήρηση για τον άγιο Νεκτάριο από τον μακαριστό λόγιο αγιορείτη μοναχό π. Θεόκλητο Διονυσιάτη: Ο άγιος Νεκτάριος «ανέβηκε στις ύπατες βαθμίδες της κλίμακος των αρετών, νεκρώθηκε τω κόσμω, έζησε εν Χριστώ Ιησού, έγινε κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος, κατέστη ένθεος και θεοειδής και, ως τεθεωμένος, αφθαρτοποιήθη ήδη από τον κόσμο αυτό, επορεύθη πλέον για την αιώνια και άληκτη, τη μακάρια και ισόθεα ζωή» (Ο Άγιος Νεκτάριος ο θαυματουργός, Θεσσαλονίκη 1979, σ. 144). Ας έχουμε την ευχή του και τις αέναες πρεσβείες του στο θρόνο της μεγαλοσύνης του Θεού!
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού
*(Εισήγηση στον Ιερό Ναό Τιμίου Σταυρού Καστέλας Πειραιώς 10-9-2018)
Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ
Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ
ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ
Το στόμα του Χρυσορρήμονος Ιωάννου και η γραφίδα του θα χρειαζόταν για να εγκωμιάσουμε επαξίως τον μέγα Απόστολο Παύλο, το στόμα του Χριστού. Επειδή μας λείπουν και τα δύο αυτά, θα δανεισθούμε λόγους του ίδιου του Αποστόλου για να παρουσιάσουμε το θέμα μας. Φυσικά την αντιμετώπιση των αιρέσεων, θέμα τόσο σημαντικό στην ποιμαντική διακονία της Εκκλησίας, δεν θα μπορούσε να την αμελήσει αυτός που είχε την μέριμναν πασών των εκκλησιών1, ο Απόστολος των Εθνών Παύλος.
Ας ξεκινήσουμε όμως από το πως βλέπει ο Απόστολος την υγιαίνουσα διδασκαλία. Τι είναι, δηλαδή, αυτό που σήμερα ονομάζουμε Ορθοδοξία, τι είναι η σωστή πίστη, για να την αντιδιαστείλουμε κατόπιν προς την αίρεση. Υιοί Θεού, λέγει ο Απόστολος, είναι όσοι κινούνται και καθοδηγούνται από το Άγιο Πνεύμα (Ρωμ. 8, 14), οι πνευματέμφοροι, δηλαδή οι Άγιοι. Αυτοί είναι οι πραγματικοί Χριστιανοί.
H σωστή πίστη, η υγιαίνουσα διδασκαλία, όπως την ονομάζει ο Απόστολος, είναι αποτέλεσμα καθαράς συνειδήσεως, η οποία γεννιέται από τον καθαρό βίο. Η υγιής διδασκαλία της Εκκλησίας απευθύνεται στους πάντας. Έρωτα ο Απόστολος: Η Ιουδαίων ο Θεός μόνον; Ουχί δε και εθνών; Και απαντά: Ναι και εθνών2. Όχι μόνο στους Ιουδαίους αλλά σε όλους απευθύνεται ο Χριστός. Όλοι -αρκεί να το θέλουν- μπορούν να γίνουν κατά χάριν παιδιά του, να φθάσουν στον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος και στην κατά χάριν θέωση.
Όμως, δυστυχώς, δεν ανταποκρίνονται όλοι σ' αυτό το κάλεσμα του Χριστού. Μάλλον αυτοί που ανταποκρίνονται είναι σχετικώς λίγοι. Αυτοί που ανταποκρίνονται αγιάζονται και σώζονται με τη χάρη του Χριστού και όχι με τις δικές τους μόνο δυνάμεις. Στην Εκκλησία έχουμε Χριστοσωτηρία και όχι αυτοσωτηρία ή εργοσωτηρία. Χάριτι έστε σεσωσμένοι3 βροντοφωνάζει ο Απόστολος.
Η σωστή πίστη φαίνεται στην καθημερινή πράξη. Όπως λέμε στη θεολογική γλώσσα, το δόγμα (δηλ. το τι πιστεύουμε) έχει -θα πρέπει να έχει- άμεση σχέση με το πως ζούμε. Παράλληλα όμως και σε αντίθεση προς το μυστήριο της ευσεβείας, που είναι η Εκκλησία, υπάρχει και το μυστήριο της ανομίας, η αίρεση δηλαδή και η πλάνη.
Σε αντίθεση με την Εκκλησία που χαρακτηρίζεται από ενότητα, στην αίρεση και την πλάνη υπάρχει πολυδιάσπαση. Είναι οι άθεοι και άπιστοι, οι αιρετικοί, οι σχισματικοί, αυτοί που κάνουν δικές τους φατρίες, οι σκανδαλοποιοί, αυτοί που επιμένουν στην αμαρτία και δεν μετανοούν.
Βασική αιτία όλων αυτών των καταστάσεων είναι η υπερηφάνεια. Ει τις ετεροδιδασκαλεί... γράφει στον μαθητή του Τιμόθεο ο Απόστολος Παύλος, τετύφωται4. Δηλαδή με απλά λόγια, όποιος φτιάχνει μία δική του θρησκεία, δηλ. μια αίρεση, τετύφωται, έχει μέσα του βουνό την υπερηφάνεια, γι' αυτό και δεν υποτάσσεται στον αληθινό Θεό.
Η υπερηφάνεια και τα πάθη, που γεννώνται από αυτήν, ρίχνουν τον άνθρωπο στην αίρεση. Ρίζα γαρ πάντων των κακών έστιν η φιλαργυρία, γράφει πάλι στον μαθητή του Τιμόθεο ο θείος Παύλος, ης τινές ορεγόμενοι απεπλανήθησαν από της πίστεως...5. Η αμαρτία και τα πάθη μιαίνουν, λερώνουν τον νου και την συνείδηση και έτσι ο άνθρωπος απορρίπτει την υγιά διδασκαλία και ακολουθεί το δρόμο της αυτονομίας δουλεύοντας στα πάθη του. Οι απωσάμενοι την πίστιν και την αγαθήν συνείδησιν, εναυάγησαν περί την πίστιν6.
Πίσω από τα πάθη φυσικά είναι ο διάβολος, ο πατέρας του ψεύδους, που τα υποκινεί και παρασύρει τον άνθρωπο. Η αίρεση, η ετεροδιδασκαλία, όπως την ονομάζει ο Απόστολος, ξεκινά ως ένα ξένο σώμα μέσα στην Εκκλησία, το οποίο ο ζωντανός οργανισμός, που είναι η Εκκλησία, το αποβάλλει. Την αίρεση δημιουργεί ο θεός του αιώνος τούτου, δηλαδή το σαρκικό φρόνημα, το φρόνημα του παλαιού ανθρώπου, του ανθρώπου των παθών. Έτσι έχουμε μπροστά μας δύο αντίθετους κόσμους.
Την Εκκλησία από τη μία πλευρά και την αίρεση από την άλλη. Όπως το φως με το σκοτάδι δεν μπορούν να συνυπάρξουν, έτσι και η αλήθεια της Εκκλησίας με το ψέμα των αιρέσεων.
Να τι γράφει ο Απόστολος Παύλος στη Β' προς Κορινθίους επιστολή του: κεφ. 6, 14
14 Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις• τίς γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομίᾳ, ἢ τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος;. 15 τίς δὲ συμφώνησις Χριστοῦ πρὸς Βελιάρ, ἢ τίς μέρις πιστῷ μετὰ ἀπίστου;. 16 τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ θεοῦ μετὰ εἰδώλων; ἡμεῖς γὰρ ναὸς θεοῦ ἐσμεν ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ θεὸς ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω καὶ ἔσομαι αὐτῶν θεὸς καὶ αὐτοὶ ἔσονται μου λαός. 17 διό ἐξέλθατε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς. 18 καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα καὶ ὑμεῖς ἔσεσθε μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει κύριος παντοκράτωρ.
Δηλαδή:
14 Μη συνάπτετε στενόν σύνδεσμον προς τους απίστους, με τους οποίους δεν ημπορείτε να αποτελέσετε ταιριαστό ζευγάρι, ώστε να εμβαίνετε εις τον ίδιον ζυγόν μαζί τους. Διότι ποίος συνεταιρισμός ημπορεί να υπάρχη μεταξύ δικαιοσύνης και ανομίας; Ποία δε επικοινωνία μεταξύ φωτός και σκότους; 15 Ποία δε συμφωνία μπορεί να γίνη μεταξύ του Χριστού και του Σατανά; Ή ποίον μερίδιον δύναται να έχη ένας πιστός με ένα άπιστον; 16 Πως δε ημπορεί να ευρίσκωνται μαζί εις τον ίδιον τόπον ο ναός του Θεού και τα είδωλα; Ναι• δεν έχουν καμμίαν θέσιν τα είδωλα εις σας. Διότι σεις είσθε ναός του ζώντος Θεού, καθώς είπεν εις την Παλαιάν Διαθήκην ο Θεός• Ότι θα κατοικήσω μέσα των και θα περιπατήσω μεταξύ των και θα είμαι Θεός ιδικός των και αυτοί θα είναι λαός μου. 17 Δι' αυτό εξέλθετε από μέσα από τους απίστους και ξεχωρισθήτε από αυτούς, λέγει ο Κύριος, και μη εγγίζετε οτιδήποτε ακάθαρτον. Και εγώ θα σας δεχθώ με στοργήν πατρικήν. 18 Και θα γίνω πατέρας σας και σεις θα είσθε παιδιά μου και θυγατέρες μου, λέγει ο Κύριος ο παντοκράτωρ7.
Η εμφάνιση των αιρέσεων δίνει την ευκαιρία να δοκιμασθεί και η αγάπη μας προς τον Χριστό, αν είναι γνήσια ή όχι. Αυτό το νόημα έχει ο λόγος του Αποστόλου δει γαρ και αιρέσεις εν υμίν είναι, ίνα οι δόκιμοι φανεροί γένωνται εν υμίν8.
Είπαμε ότι στη βάση όλων των αιρέσεων βρίσκεται η υπερηφάνεια. Απ' αυτήν ακριβώς γεννιέται και η υπερβολική εμπιστοσύνη του ανθρώπου στον εαυτό του και στην προκειμένη περίπτωση η πίστη ότι με την κτιστή διάνοιά του ο άνθρωπος θα βρει μόνος του την αλήθεια. Βλέπετε, συνιστά στους Κολοσσαείς ο Απόστολος, μη τις υμάς εσταί ο συλαγωγών δια της φιλοσοφίας και κενής [=κούφιας] απάτης, κατά την παράδοσιν των ανθρώπων, κατά τα στοιχεία του κόσμου και ου κατά Χριστόν9.
Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά τι κάνουν οι αιρέσεις. Οι αιρέσεις κηρύσσουν ένα άλλο Ευαγγέλιο (έτερον Ευαγγέλιον) και όχι το Ευαγγέλιο της εν Χριστώ σωτηρίας. Σήμερα κατ' εξοχήν αυτό το έτερον Ευαγγέλιον συνοψίζεται στην εωσφορική πρόταση της αυτοσωτηρίας και αυτοθεώσεως του ανθρώπου χωρίς τον Θεό.
Οι αρχηγοί και διαφημιστές των αιρέσεων λένε στους ανθρώπους αυτά που τους αρέσουν, κολακεύουν τα πάθη τους, χαϊδεύουν τις ακοές των ανθρώπων10. Οι αιρέσεις σπρώχνουν τους ανθρώπους προσέχειν μύθοις11, να ασχολούνται με παραμύθια, θα λέγαμε στην απλή γλώσσα. Αυτό κι αν δεν γίνεται σήμερα! Βομβαρδίζονται οι άνθρωποι με ωροσκόπια, χαρτιά ταρώ και χίλια δύο άλλα παρόμοια. Τα υποψήφια θύματα εξαπατώνται με κούφια λόγια12.
Οι αιρετικοί είναι ψευδαπόστολοι και εργάται δόλιοι13. Γι' αυτό μη μας εκπλήσσει που και αυτοί μιλούν για Χριστό14 και υποκρίνονται ότι είναι ευσεβείς15. Στ' αλήθεια είναι λύκοι με προβιά προβάτων! Το κρίσιμο σημείο είναι αν πιστεύει κανείς στον σταυρό και στην ανάσταση του Χριστού και στο ότι ο Χριστός είναι ο μοναδικός σωτήρας του ανθρώπου, τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος χωρίς αμαρτία.
Το να δέχεται κάποιος τον Ιησού Χριστό ως ένα σπουδαίο πνευματικό δάσκαλο ή κοινωνικό επαναστάτη, δεν σημαίνει τίποτε. Αυτό που ξεχωρίζει την πίστη της Εκκλησίας από την πλάνη των αιρέσεων, είναι ότι η Εκκλησία ομολογεί και κηρύσσει Ιησούν Χριστόν σταυρωθέντα και αναστάντα, μοναδικό σωτήρα του ανθρώπου. Τίποτε λιγότερο από αυτό.
Η αντιμετώπιση των αιρέσεων
Ας δούμε τώρα τι λέγει ο Απόστολος Παύλος για την αντιμετώπιση των αιρέσεων. Όπως ξέρουμε, η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη. Η γνώση και βίωση της πίστεως• η συνειδητή ένταξη στην Εκκλησία ως σώμα Χριστού και η στερέωση στην πίστη• αυτή είναι η καλύτερη πρόληψη.
Για να μη φάει ο λύκος τα πρόβατα, θα πρέπει ο τσομπάνης (ο ποιμήν) να είναι καλός και τα σκυλιά να κάνουν σωστά τη δουλειά τους αλλά και τα ίδια τα πρόβατα να γνωρίζουν να προφυλάσσονται.
Ας ξεκινήσουμε από αυτό το τελευταίο.
Ο Απόστολος μας δίνει απλές, αποτελεσματικές αλλά και κατηγορηματικές οδηγίες στα λογικά πρόβατα: Επειδή οι αιρετικές διδασκαλίες προκαλούν κλυδωνισμούς και αναταράξεις στις συνειδήσεις16 γι' αυτό, λέγει
α): μη διαβάζετε και μην ακούτε αιρετικά πράγματα (διδαχαίς ποικίλαις και ξέναις μη παραφέρεσθε...17) και
β): απομακρυνθείτε από αιρετικούς ανθρώπους (μη ουν γίνεσθε συμμέτοχοι αυτών18 και μη συγκοινωνείτε τοις έργοις τοις ακάρποις του σκότους, μαλλον δε και έλέγχετε19) και
γ): Ακόμη και άγγελος εξ ουρανού να σας κηρύξει άλλο ευαγγέλιο, μην το δεχθείτε. Να τι γράφει ο Απόστολος στους Γαλάτες: Αλλά και εάν ημείς ή άγγελος εξ ουρανού ευαγγελίζηται υμίν παρ' ο ευαγγελισάμεθα υμίν, ανάθεμα εστω20.
Δίνει δηλαδή ο Απόστολος ένα απόλυτο αλλά και ασφαλέστατο κριτήριο: Ό,τι δεν συμφωνεί με την Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση της Εκκλησίας (εδώ συμπεριλαμβάνονται οι Ιεροί Κανόνες και η διδασκαλία των Αγίων), εσείς -λέγει- μην το δεχθείτε και μην το ακολουθήσετε, όποιος και αν είναι αυτός που θα σας το πει!
Ας έρθουμε τώρα και στους ποιμένες των λογικών προβάτων. Τι θα πρέπει να κάνουν αυτοί, ώστε με τη χάρη του Θεού να διαφυλάξουν τα πρόβατα από τους λύκους-αιρετικούς.
Κατ' αρχήν ο καλός ποιμήν θα πρέπει να είναι πρόθυμος να θυσιασθεί για το ποίμνιο, κατά το πρότυπο του καλού ποιμένος Χριστού. Μηδείς το εαυτού ζητείτω, αλλά το του ετέρου έκαστος21, παραγγέλλει ο θείος Παύλος. Ο καλός ποιμήν γνωρίζει ότι εχθρός είναι ο διάβολος και η πλάνη. Τον διάβολο λοιπόν και την πλάνη αποστρέφεται. Τους πλανωμένους, τα θύματα των αιρέσεων, τα αντιμετωπίζει όπως ο γιατρός τους ασθενείς. Προσπαθεί να τους βοηθήσει, εάν φυσικά το θέλουν και το δέχονται.
Ο καλός ποιμήν αφήνει τα 99 πρόβατα της μάνδρας για να αναζητήσει το ένα χαμένο και πανηγυρίζει όταν το βρεί22. Ο καλός ποιμήν απευθύνεται σε όλους κηρύσσοντας το Ευαγγέλιον (=χαρμόσυνο άγγελμα) της σωτηρίας23, ορθοτομεί τον λόγον της αληθείας24, ερμηνεύει σωστά το Ευαγγέλιο. Απευθύνεται κυρίως στην ελευθερία των προσώπων και προσπαθεί να κεντρίσει το φιλότιμό τους25.
Ο καλός ποιμήν μιλάει τη γλώσσα που καταλαβαίνουν οι άνθρωποι στους οποίους απευθύνεται. Χρησιμοποιεί τα μέσα που έχει στη διάθεσή του (σήμερα ραδιόφωνο, τηλεόραση, διαδίκτυο-Internet) -υπό την προϋπόθεση φυσικά ότι αυτά είναι συμβατά με το φρόνημα και το ήθος της Εκκλησίας- προκειμένου να επιτύχει τον σκοπό του, να μεταδώσει δηλαδή το Ευαγγέλιο.
Να τι γράφει ό Απόστολος μας στους Κορινθίους 9,19 :
19 Ἐλεύθερος γὰρ ὢν ἐκ πάντων πᾶσιν ἐμαυτὸν ἐδούλωσα, ἵνα τοὺς πλείονας κερδήσω• 20 καὶ ἐγενόμην τοῖς Ἰουδαίοις ὡς Ἰουδαῖος, ἵνα Ἰουδαίους κερδήσω• τοῖς ὕπο νόμον ὡς ὑπὸ νόμον, μὴ ὢν αὐτὸς ὑπὸ νόμον, ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον κερδήσω• 21 τοῖς ἀνόμοις ὡς ἄνομος, μὴ ὢν ἄνομος θεοῦ ἀλλ' ἔννομος Χριστοῦ, ἵνα κερδάνω τοὺς ἀνόμους• 22 ἐγενόμην τοῖς ἀσθενέσιν ἀσθενής, ἵνα τοὺς ἀσθενεῖς κερδήσω• τοῖς πᾶσιν γέγονα πάντα, ἵνα πάντως τινὰς σώσω.26
Ο καλός ποιμήν χρησιμοποιεί διαφόρους τρόπους ποιμαντικής δράσεως, όπως ο καλός γιατρός διάφορα φάρμακα, ανάλογα με το είδος και τη σοβαρότητα της αρρώστιας. Να τι υποδεικνύει στον μαθητή του Τιμόθεο: Κήρυξον τον λόγον, επίστηθι ευκαίρως ακαίρως, έλεγξον, επιτίμησον, παρακάλεσον (=παρηγόρησον), εν πάση μακροθυμία και διδαχή27. Άλλοτε χρειάζεται πολλή αγάπη μήπως τη περισσοτέρα λύπη καταποθή ο τοιούτος28 και άλλοτε αυστηρότητα29 πάλι για το καλό του ασθενούντος πνευματικά ή πλανωμένου.
Μερικές φορές χρειάζεται και ο έλεγχος δημοσία και όχι μόνον κατ' ιδίαν. ...τους αμαρτάνοντας ενώπιον πάντων έλεγχε, ίνα και οι λοιποί φόβον εχωσι30 γράφει ο Απόστολος προς τον μαθητή του Τιμόθεο. Είναι περιπτώσεις που επιβάλλεται άμεση ενέργεια και αποστομωτική απάντηση, διότι οι ανυπότακτοι, ματαιολόγοι και φρεναπάται (=που εξαπατούν τα μυαλά των άλλων)31, κάνουν μεγάλη ζημιά. Στο να έχουν καλό αποτέλεσμα οι λόγοι και οι ενέργειες του ποιμένος βοηθεί το να είναι αυτός ακατηγόρητος32, το να μη βαρύνεται, δηλαδή, με λόγους και πράξεις για τις οποίες μπορεί να κατηγορηθεί, ούτε, ακόμη περισσότερο, με σκάνδαλα.
Μερικές φορές η θεραπεία είναι δύσκολη, επειδή άργησε ο ασθενής να πάει στον γιατρό33. Άλλες φορές πάλι επιβάλλεται η αποκοπή του μέλους που νοσεί ανιάτως και κινδυνεύει να μολύνει, σαν τη γάγγραινα, και τα υγιή μέλη34. Πάντως ο καλός ποιμήν ποτέ δεν απελπίζεται, αφού το ξυπνητήρι της συνειδήσεως μπορεί να λειτουργήσει μέχρι και την τελευταία στιγμή, που ο άνθρωπος έχει τα μάτια του ανοιχτά σ' αυτόν τον κόσμο.
Ας δούμε και ερμηνεία του γνωστού γραφικού χωρίου αιρετικόν άνθρωπον μετά μίαν και δευτέραν νουθεσίαν παραιτού, ειδώς ότι εξέστραπται ο τοιούτος και αμαρτάνει ων αυτοκατάκριτος35. Εδώ ο Απόστολος εννοεί τον αιρετικό που επιμένει να δημιουργεί σκάνδαλα και διαιρέσεις στην Εκκλησία. Αυτόν πράγματι, αφού τον συμβουλεύσει ο ποιμήν μια-δυο φορές και δεν διορθώνεται, είναι καλύτερα να παύσει να ασχολείται μαζί του και να τον αποκόψει.
Εδώ φθάσαμε στο τέλος του σύντομου ταξιδιού με οδηγό τον μέγα Απόστολο των εθνών Παύλο. Ακούσαμε τι λέγει για τις αιρέσεις και τον τρόπο της αντιμετωπίσεώς των. Θα το συνοψίσουμε και θα το επαναλάβουμε: μόνον η συνειδητή ένταξή μας στη μάνδρα της Εκκλησίας μας παρέχει ασφάλεια από τους λύκους-αιρετικούς, οι οποίοι μάλιστα πολλές φορές εμφανίζονται με ένδυμα προβάτου.
Ας ευχηθούμε ο καλός Θεός, ο θέλων πάντας ανθρώπους σωθήναι, και εις επίγνωσιν αληθείας έλθείν36, να φωτίζει με τις ευχές των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου και πάντων των αγίων εμάς μεν να φυλάξουμε τον θησαυρό της πίστεως αγωνιζόμενοι και αγιαζόμενοι, τους δε μακράν της ποίμνης αιρετικούς και πλανωμένους να φωτίζει, ώστε να επιστρέψουν εν μετανοία στην αγκαλιά του στοργικού πατέρα, που τους περιμένει υπομονετικά.
1. Β' Κορ. 11, 28. 2. Ρωμ. 3, 29. 3. 'Εφ. 2,5 4. Α' Τιμ. 6, 3.5. Α' Τιμ. 6, 10. 6. Πρβλ. Α' Τιμ. 1, 19. 7. Βλ. Καινή Διαθήκη, έκδ. Σωτήρ, 3-6-1993, σσ. 728 8. Α' Κορ. 11, 12. 9. Κολ. 1, 8. 10. κνηθόμενοι την ακοήν, λέγει ο Απόστολος μας, γράφοντας στον μαθητή του Τιμόθεο (Β' Τιμ. 4, 2). 11. Α' Τιμ. 1, 3. 12. Εφ. 5, 6. 13. Β' Κορ. 11, 13. 14. Φιλ. 1, 15. 15. Ρωμ. 16, 17-18. 16. Εφ. 4, 14. 17. Εβρ. 13, 9. 18. Εφ. 5, 7.19. Εφ. 5, 11.20. Γαλ. 1, 8. 21. Α' Κορ. 10, 24). 22. Ματθ. 18, 12-13. 23. Κορ. 1, 28. 24. Β' Τιμ. 2, 15. 25. Β' Κορ. 8, 8. 26. Α' Κορ. 9, 19-22. 27. Β' Τιμ. 4, 2. 28. Β' Κορ. 2, 6. 29. Α' Κορ. 4, 18-21. 30. Α' Τιμ. 5, 20. 31. Τίτ. 1, 10. 32. Τίτ. 2, 8. 33. Πρβλ. Εβρ. σ. 6. 34. Β' Θεσσ. 3, 6. 35. Τίτ. 3, 10-11.36. Πρβλ. Α' Τιμ. 2,4
Όταν ο ταπεινός Άγιος Νεκτάριος αν και επίσκοπος, επισκέφθηκε τους Δανιηλαίους στο Άγιον Όρος ως απλός….μοναχός ! Κανείς δεν κατάλαβε τίποτε παρά μόνον ένας Άγιος ασκητής που αποκάλυψε αμέσως ποιος ήταν αναμεσά τους !
Ὅταν ὁ ταπεινός Ἅγιος Νεκτάριος ἄν καί ἐπίσκοπος, ἐπισκέφθηκε τούς Δανιηλαίους στό Ἅγιον Ὄρος ὡς ἁπλός….μοναχός.
Όταν ο ταπεινός Άγιος Νεκτάριος αν και επίσκοπος, επισκέφθηκε τους Δανιηλαίους στο Άγιον Όρος ως απλός….μοναχός ! Κανείς δεν κατάλαβε τίποτε παρά μόνον ένας Άγιος ασκητής που αποκάλυψε αμέσως ποιος ήταν αναμεσά τους !
Οἱ Δανιηλαῖοι δὲν εἶχαν εἰδοποιηθεῖ γιὰ τὴν ἐπίσκεψή του, δὲν ἤξεραν ποιὸς εἶναι. Παρουσιάστηκε μὲ καλογερικὸ σκοῦφο, μὲ τὰ παλαιὰ ράσα ποὺ χρησιμοποιοῦσε στὴν καλλιέργεια τῶν λουλουδιῶν τοῦ κήπου τῆς Ῥιζαρείου, μὲ χοντρὲς καλογερίστικες ἀρβύλες.
Εἶπε πὼς ἦταν ἕνας μοναχὸς ἀπὸ τὴν Ἀθήνα. Τὸν ὑποδέχθηκαν ὅμως ὅπως πάντα μὲ ἐγκαρδιότητα, μὲ Ἀβραμιαία, ὅπως εἴπαμε, καλοσύνη καί, ἀφοῦ τὸν ἐκέρασαν νωπὰ σῦκα, φουντούκια μὲ ἀγριόμελο, εὐχαριστήθηκαν ποὺ θὰ ἔμενε μερικὲς μέρες κοντά τους νὰ παρακολουθήσει τὶς ἱερὲς ἀκολουθίες.
Ἀλλὰ τὰ λίγα λόγια του, περίεργο, εἶχαν οὐσία, τόξευαν ἀκτῖνες «Θείου Φωτός!». Ὅπου καθὼς σὲ μιὰ στιγμὴ ὕστερα ἀπὸ τὶς πρῶτες περοποιήσεις σιγοπερπατοῦσαν μὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς ἀδελφοὺς Δανιηλαίους, τὸν πέμπτο της συντροφιᾶς, κατευθυνόμενοι πρὸς τὸ φοβερὸ βράχο τοῦ Καρουλίου, συναπαντοῦν ἕναν ἄγνωστο «περίεργο» ἐρημίτη, μελαμψό, μὲ καταμπαλωμένο κίτρινο ράσο, λιπόσαρκο, μὲ δύο μεγάλα μάτια ποὺ σὲ καθήλωναν…
-Εὐλογεῖτε…ψιθύρισε ὁ Νεκτάριος. Κι ἀπόμεινε ἐκστατικός.
-Ὁ Κύριος, ἀποκρίθηκε αὐτός. Καὶ μονομιᾶς ἔκανε παρατήρηση στὸν ἀδελφὸ Δανιήλ.
-Πῶς προπορεύεσθε, ἀδελφέ, ἀπὸ τὸν Πενταπόλεως, τὸν πρὸ πολλοῦ ἐνταχθέντα μεταξὺ τῶν ἁγίων ἱεραρχῶν; Σὰ νὰ τοὺς κόπηκε ἡ ἀναπνοή. Ὁ Δανιὴλ ἀπόμεινε νὰ κυττάζει χαῦνος.
Ἐκεῖνος ἐκύτταζε τὰ μάτια τοῦ ἐρημίτη καὶ σώπαινε. Ἡ καρδιά του γοργοκτυποῦσε. Εἶχε λοιπὸν δίπλα του μίαν ἄγνωστη ἀγωνιστικὴ ψυχή, εὐλογημένη μὲ τὸ ποορατικὸ χάρισμα; Ἄθελά του δάκρυσε.
-Ὑπερευλογημένο τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου μας, ἀδελφέ, ψιθύρισαν τὰ χείλη του. Μὴν ἀναφέρετέ τι διὰ τὸν ταπεινὸν δοῦλον του. Παρακαλῶ… παρακαλῶ, δεχθεῖτε… τὸν ἀσπασμόν μου.
Κι ἐπλησίασε κι ἔσκυψε νὰ φιλήσει τὸ ῥοζιασμένο χέρι τοῦ ἐρημίτη.
Ἐκεῖνος τραβήχθηκε μὲ φόβο. Καὶ σκύβοντας μὲ τὴ σειρά του νὰ φιλήσει τὸ χέρι τοῦ ἐπισκέπτη, βρέθηκαν οἱ δύο πρόσωπο μὲ πρόσωπο. Ἀντάλλαξαν ἐγκάρδιο ἀσπασμό.
-Χθὲς οἱ δαίμονες φρύαξαν… ψιθύρισαν τὰ χείλη τοῦ ἀσκητῆ. Μεταβλήθησαν σὲ σμῆνος μεγάλων κωνώπων, μὲ ἔπληττον καὶ προσπαθοῦσαν νὰ μὲ ἀφήσουν χάμου ἀναίσθητον.
Πλὴν ὅμως δὲν ἴσχυσαν εἰς τὸ σημεῖον τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Εἰς δὲ τὴν φράσιν «Ἀναστήτω ὁ θεὸς καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ Αὐτοῦ», ἐξηφανίσθησαν.
-Διατί;
-Διότι θὰ μοῦ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ γνωρίσω ἕναν φοβερὸ διώκτην των. Τί νέα ἀπὸ τὸν κόσμο;
-Τί νέα… Πόλεμοι, ἀτασθαλίαι, ζυμώσεις καί…
-Καταλαμβάνω, συμπλήρωσε ὁ ἐρημίτης. Κομπασμός, ὑπερηφάνεια, νοησιαρχία.
Ἀκολούθησε σιγή.
Στὸ μεταξὺ ὁ ἀδελφὸς Δανιὴλ παρατηροῦσε μὲ ἔκσταση τὸν ἀπρόσμενο ἐκεῖνο ἐπισκέπτη, ποὺ ἦταν Ἐπίσκοπος, καὶ προσπαθοῦσε μὲ λόγια συντριβῆς νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν παράλειψη προσφορᾶς τοῦ ἀνάλογου σεβασμοῦ.
-Σᾶς ἀντιλαμβάνομαι, Σεβασμιώτατε,ἐπίασε νὰ λέει ὁ ἀσκητής. Νοσταλγεῖτε τὴν μόνωσιν.
Ἀλλ᾿ ἐφόσον θεωρήσατε καθῆκον νὰ ὑπηρετήσετε αὐτοπροσώπως τὸν λαόν, ἐφόσον ὑπελογίσατε τοὺς συνανθρώπους καὶ τοὺς ἀγαπήσατε ἐκ μέσης καρδίας… Θἄρθει καὶ ἡ μόνωσις.
Τὸν κύτταξε πάλι στὰ μάτια καὶ ξαναδάκρυσε.
-Τί φρονεῖτε διὰ τὸν εἰκοστὸν αἰῶνα ποὺ ἔρχεται; σιγορώτησε.
Ὁ ἐρημίτης δὲν ἀποκρίθηκε ἀμέσως. Σήκωσε τὸ βλέμμα ψηλά, πῆρε βαθειὰ ἀναπνοὴ καὶ εἶπε:
-Τέλος τὰ βασίλεια. Πόλεμοι… ἀνησυχίαι, σφαγαί, καταστροφαί. Κυρίαρχος ὁ φόβος.
-Ὁ φόβος… ἐπαναλαβαν τὰ χείλη τοῦ Δανιήλ.
Δὲν εἶπαν ἄλλο τίποτα. Προχώρησαν καὶ οἱ τρεῖς γιὰ τὸ φοβερὸ βράχο…
Ο Άγιος Γεράσιμος, ο πολιούχος της Κεφαλονιάς, αποτελεί μια από τις πιο φωτεινές μορφές της Ορθοδοξίας. Ο βίος του, γεμάτος ταπεινότητα, προσφορά και πνευματικό μεγαλείο, έχει χαραχθεί βαθιά στη συνείδηση κάθε Κεφαλλονίτη, που τον αποκαλεί απλώς «ο Άγιος». Γεννημένος γύρω στο 1506 στα Τρίκαλα Κορινθίας, από την αρχοντική και ευσεβή οικογένεια των Νοταράδων, ο Γεράσιμος Νοταράς μεγάλωσε μέσα σε περιβάλλον μόρφωσης και πίστης. Από νεαρή ηλικία όμως επέλεξε να αφήσει πίσω του τα προνόμια της τάξης του και να ακολουθήσει την οδό της μοναχικής ζωής. Η αναζήτηση του Θεού – Τα χρόνια της ασκητείας Ο νεαρός Γεράσιμος ταξίδεψε σε πολλούς τόπους της Ορθοδοξίας, αναζητώντας πνευματική τελείωση. Ασκήτεψε στο Άγιον Όρος, περιηγήθηκε τους Αγίους Τόπους, τη Σινά, την Αντιόχεια και την Αλεξάνδρεια, ζώντας για χρόνια με νηστεία, προσευχή και εγκράτεια. Η βαθιά του ταπείνωση και η προσήλωση στην προσευχή τον ανέδειξαν ως μορφή αγιοσύνης ήδη από τη ζωή του. ....
Άγιος Γεράσιμος: Ο βίος και η ιστορία του πολιούχου της Κεφαλονιάς
Το νησί γιορτάζει σήμερα!
Σήμερα, (20.10.2025) η Ορθόδοξη Εκκλησία γιορτάζει τη μνήμη του Αγίου Γερασίμου.
Ο Άγιος Γεράσιμος, ο πολιούχος της Κεφαλονιάς, αποτελεί μια από τις πιο φωτεινές μορφές της Ορθοδοξίας. Ο βίος του, γεμάτος ταπεινότητα, προσφορά και πνευματικό μεγαλείο, έχει χαραχθεί βαθιά στη συνείδηση κάθε Κεφαλλονίτη, που τον αποκαλεί απλώς «ο Άγιος».
Γεννημένος γύρω στο 1506 στα Τρίκαλα Κορινθίας, από την αρχοντική και ευσεβή οικογένεια των Νοταράδων, ο Γεράσιμος Νοταράς μεγάλωσε μέσα σε περιβάλλον μόρφωσης και πίστης. Από νεαρή ηλικία όμως επέλεξε να αφήσει πίσω του τα προνόμια της τάξης του και να ακολουθήσει την οδό της μοναχικής ζωής.
Η αναζήτηση του Θεού – Τα χρόνια της ασκητείας
Ο νεαρός Γεράσιμος ταξίδεψε σε πολλούς τόπους της Ορθοδοξίας, αναζητώντας πνευματική τελείωση. Ασκήτεψε στο Άγιον Όρος, περιηγήθηκε τους Αγίους Τόπους, τη Σινά, την Αντιόχεια και την Αλεξάνδρεια, ζώντας για χρόνια με νηστεία, προσευχή και εγκράτεια.
Η βαθιά του ταπείνωση και η προσήλωση στην προσευχή τον ανέδειξαν ως μορφή αγιοσύνης ήδη από τη ζωή του.
Η έλευση στην Κεφαλονιά – Το σπήλαιο της Λάσσης και η Μονή στα Ομαλά
Γύρω στο 1555, ο Άγιος Γεράσιμος έφτασε στην Κεφαλονιά. Στην περιοχή της Λάσσης, κοντά στο Αργοστόλι, ασκήτεψε σε ένα μικρό σπήλαιο, που διατηρείται μέχρι σήμερα και προσελκύει πλήθος προσκυνητών.
Λίγα χρόνια αργότερα, εγκαταστάθηκε στα Ομαλά, στους πρόποδες του Αίνου, όπου ανακαίνισε ένα μικρό εκκλησάκι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου και ίδρυσε τη Μονή που ονόμασε «Νέα Ιερουσαλήμ».
Η Μονή του Αγίου Γερασίμου εξελίχθηκε σε τόπο προσευχής, ελπίδας και θαυμάτων, ενώ τα πηγάδια και τα πλατάνια που φύτεψε ο ίδιος διατηρούνται ως ζωντανά σημάδια της παρουσίας του.
Θαύματα και πνευματική παρακαταθήκη
Ο Άγιος Γεράσιμος έγινε γνωστός για τη βοήθειά του προς τους φτωχούς, τους ασθενείς και τους ψυχικά δοκιμασμένους. Πολλά θαύματα αποδίδονται στη μεσιτεία του, γεγονός που τον καθιέρωσε ως προστάτη των ψυχικά ασθενών.
Μετά την κοίμησή του, στις 15 Αυγούστου 1579, το ιερό του λείψανο παρέμεινε άφθαρτο – ένα γεγονός που συγκλονίζει και συγκινεί τους πιστούς μέχρι σήμερα.
Η ανακομιδή των λειψάνων του έγινε στις 20 Οκτωβρίου 1581, ημερομηνία που αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη εορτή του Αγίου και επίσημη αργία στο νησί.
Ο πολιούχος και προστάτης της Κεφαλονιάς
Για την Κεφαλονιά, ο Άγιος Γεράσιμος δεν είναι απλώς μια εκκλησιαστική μορφή. Είναι ο πνευματικός πατέρας, ο φύλακας και ο ενωτικός κρίκος όλων των κατοίκων του νησιού.
Κάθε χρόνο, στις 16 Αυγούστου και στις 20 Οκτωβρίου, πλήθος πιστών από όλη την Ελλάδα και τον κόσμο συρρέει στη Μονή του στα Ομαλά για να προσκυνήσει το άφθαρτο λείψανό του και να συμμετάσχει στη λιτανεία που αποτελεί κορυφαία στιγμή ευλάβειας και συγκίνησης.
Η Μονή του Αγίου Γερασίμου, φωλιασμένη μέσα στο πράσινο των Ομαλών, παραμένει σημείο αναφοράς όχι μόνο για την Κεφαλονιά αλλά για ολόκληρη την Ορθοδοξία. Είναι ένας τόπος όπου η πίστη, η παράδοση και το θαύμα συναντώνται.
Ο Άγιος στη σύγχρονη ζωή του νησιού
Το όνομα «Γεράσιμος» είναι ίσως το πιο διαδεδομένο στην Κεφαλονιά, ως έκφραση αγάπης και σεβασμού προς τον Άγιο.
Οι Κεφαλλονίτες επικαλούνται καθημερινά τη βοήθειά του, ενώ οι νέες γενιές συνεχίζουν να τιμούν τη μνήμη του μέσα από τις τοπικές παραδόσεις, τα προσκυνήματα και τις θρησκευτικές εκδηλώσεις που διατηρούν αναλλοίωτη τη σχέση του νησιού με τον προστάτη του.
Ο Άγιος Γεράσιμος δεν είναι απλώς ο πολιούχος της Κεφαλονιάς. Είναι η ψυχή της.
Ο άνθρωπος που μετέτρεψε την ταπείνωση σε δύναμη, την προσευχή σε θαύμα και την πίστη σε παράδειγμα αιώνιο.
Ἀπολυτίκιον (Ἦχος α΄)
Τῶν Ὀρθοδόξων προστάτην καὶ ἐν σώματι ἄγγελον, καὶ θαυματουργὸν θεοφόρον νεοφανέντα ἡμῖν, ἐπαινέσωμεν πιστοὶ θεῖον Γεράσιμον· ὅτι ἀξίως παρὰ Θεοῦ ἀπείληφεν, ἰαμάτων τὴν ἀέναον χάριν· ῥώννυσι τοὺς νοσοῦντας, δαιμονῶντας ἰᾶται· διὸ καὶ τοῖς τιμῶσιν αὐτόν, βρύει ἰάματα.
Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ´.
Ὡς ἀστήρ οὐράνιος ἐξανατείλας, ἱερῶς ἐφαίδρυνας, τῶν ἀρετῶν σου τῷ φωτί, τοῦ Ἰορδάνου τήν ἔρημον, Ὅσιε Πάτερ, θεόφρον Γεράσιμε
Παραθετομεν ως εν προλόγω ἀπόσπασμα ἀπό ὁμιλίαν τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου: «῎Ας ἀκοῦνε οἱ εἰδωλολάτρες, ἄς ἀκοῦνε οἱ ᾿Ιουδαῖοι, τά κατορθώματά μας καί τήν πρώτη θέση, τήν ὁποία κατέχει ἡ ᾿Εκκλησία, ἀλλά ποτέ δέν τήν νίκησαν; πόσοι τύραννοι; Πόσοι βασιλεῖς; ῾Ο Αὔγουστος, ὁ Τιβέριος, ὁ Γάϊος, ὁ Κλαύδιος, ὁ Νέρων, ἄνθρωποι, τούς ὁποίους τιμοῦσαν διά τήν μόρφωσή τους, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν δυνατοί, πολέμησαν τόσο πολύ τήν ᾿Εκκλησία, ἐνῶ ἐκείνη βρισκόνταν ἀκόμη εἰς τήν ἀνάπτυξη της, καί ὅμως δέν τήν ξερίζωσαν. Καί ἐκεῖνοι πού τήν πολέμησαν δέν ἀκούονται πιά καί ὅλοι τούς ἔχουν λησμονήσει, ἐνῶ ἡ ᾿Εκκλησία, πού πολεμήθηκε ὑψώνεται πάνω ἀπό τόν οὐρανό. Πραγματικά νά μή δῆς αὐτό ὅτι δηλαδή ἡ ᾿Εκκλησία βρίσκεται εἰς τήν γῆ, ἀλλά ὅτι ἔχει τό πολίτευμά της εἰς τόν οὐρανό. ᾿Από ποῦ φαίνεται αὐτό; Τό ἀποδεικνύουν τά πράγματα. Πολεμήθηκαν ἕνδεκα μαθητές, καί ἡ οἰκουμένη πολεμοῦσε· αὐτοί ὅμως πού πολεμήθηκαν νίκησαν, ἐνῶ αὐτοί πού πολέμησαν, ἀφανίστηκαν. Τά πρόβατα νίκησαν τούς λύκους. Εἶδες ποτέ βοσκό νά στέλνη τά πρόβατα ἀνάμεσα εἰς τούς λύκους, ὥστε τρέχοντας νά μήν ἠμποροῦν νά σωθοῦν; Ποιός βοσκός τό κάνει αὐτό; ῾Ο Χριστός ὅμως τό ἔκανε, διά νά σοῦ δείξη ὅτι τά κατορθώματα δέν γίνονται σύμφωνα μέ τήν φυσική ἀκολουθία τῶν πραγμάτων, ἀλλά κατά τρόπο ὑπερφυσικό. Γιατί ἡ ᾿Εκκλησία εἶναι ριζωμένη ἀπό τόν οὐρανό. ᾿Αλλά ἴσως ὁ εἰδωλολάτρης μέ κατηγορεῖ γιά ἀνοησία· ἄς περιμένη ὅμως τήν ἀπόδειξη ἀπό τά πράγματα καί ἄς μαθαίνη τήν δύναμη τῆς ἀλήθειας, πώς δηλαδή εἶναι εὐκολώτερο νά σβηστῆ ὁ ἥλιος, παρά νά χαθῆ ἡ ᾿Εκκλησία».
«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ»
ΕΠΑΝΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΩΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΟΥ «ΓΝΩΣΕΣΘΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑΝ»
Ἡ ἐπανέκδοσις τῶν παλαιῶν τευχιδίων γίνεται μερίμνη τῆς Ἱεραποστολικῆς ‘Αδελφότητος Διακονισςῶν «Η ΑΓΙΑ ΦΙΛΟΘΕΗ» τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Δημητρίου (Μητροπολίτου Χρυσάνθου 10, Περιοχή Ἁγίου Ἀθανασίου, ‘Αχαρναί) Τηλ. 210.2466057
῎Ετος ΙΑ' ᾿Αριθμ. Φύλλου : 262 Μάρτιος 1995
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 1995
Σημείωσις:
Τό παρόν ῾Ιεραποστολικόν καί ᾿Εποικοδομητικόν Φυλλάδιον, ἐξεδόθη ὑπό τοῦ τότε ᾿Αρχιμ. (νῦν Μητροπολίτου) Κηρύκου Κοντογιάννη, Πρωτοσυγκέλλου τῆς ᾿Εκκλησίας τῶν Γνησίων ᾿Ορθοδόξων Χριστιανῶν, ἀπό τήν Διεύθυνσιν τοῦ Πνευματικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Κέντρου, Μπότσαρη 8, 121 31 Περιστέρι, ᾿Αθῆναι, ἐν ἔτει 1995, τότε δηλαδή πού τό Κέντρον ἦτο πραγματικά Κέντρο Ὀρθοδοξίας, ἐνῶ τώρα τό ἔχουν μετατρέψει σέ Κέντρο τοῦ Παλαιοημερολογιτικοῦ Οἰκουμενισμοῦ. Τό παρόν ἐδημοσιεύθη καί μετά τό 1995 εἰς βελτιωμένην ἔκδοσιν).
ΑΣ ΑΓΩΝΙΣΘΩΜΕΝ. Ο ΕΧΘΡΟΣ ΕΙΣΗΛΘΕΝ ΕΝΤΟΣ ΤΩΝ ΠΥΛΩΝ. ΤΑ ΨΕΥΔΗ, ΑΙ ΣΥΚΟΦΑΝΤΙΑΙ ΚΑΙ ΑΙ ΒΛΑΣΦΗΜΙΑΙ ΕΦΕΡΑΝ ΤΟΝ ΔΙΧΑΣΜΟΝ
"᾿Αδελφοί πότε θά συνέλθωμεν ἀπό τήν μέθην" (Γρηγ. Θεολόγος)
(῾Ομιλία ἐκφωνηθεῖσα εἰς τό ᾿Εκκλησ. Πνευμ. Κέντρον τήν Κυριακήν τῆς ᾿Ορθοδοξίας 27-2-95, κατά τήν ἀπογευματινήν ἑόρτιον ἐκδήλωσιν, ὑπό τοῦ ᾿Αρχ/του Κηρύκου Κοντογιάννη, Πρωτοσυγκέλου - ᾿Αρχ/τέως τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου)
Μακαριώτατε, Σεβασμιώτατοι ᾿Αρχιερεῖς, Τίμιον Πρεσβυτέριον, ᾿Αγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί. "Πρέπει νά ζῆς καθώς πιστεύεις. Καί τότε εὐχαρίστει τόν Θεόν διά τρία πράγματα. Πρῶτον πῶς εἶσαι χριστιανός καί ὄχι ἄπιστος. Δεύτερον ὀρθόδοξος καί ὄχι αἱρετικός. Καί τρίτον χριστιανός ὀρθόδοξος, τόσον κατά τήν πίστιν, ὅσον καί κατά τήν ζωήν. ῎Οχι κατά τήν πίστιν μόνον".
Αὐτά γράφει ὁ γλαφυρός ἱεροκήρυξ ᾿Ηλίας Μηνιάτης. Καί ὁ ῾Ιερός Φώτιος τονίζει ὅτι: "῾Ο βίος τῇ πίστει συμφθέγγεται".
᾿Εκ τούτων φαίνεται καί τό χρέος ὅλων ἡμῶν τῶν ὀρθοδόξων νά εἴμεθα ὀρθόδοξοι καί κατά τό φρόνημα καί κατά τήν ζωήν. "Φρονοῦντες καί πράττοντες " τά τῆς ᾿Ορθοδοξίας. Κάμνοντες δηλ. τήν ᾿Ορθοδοξία κανόνα ζωῆς μέσα εἰς τάς συγχρόνους κοινωνίας. Μὄνον ἔτσι δυνάμεθα νά ὡμιλῶμεν περί ᾿Ορθοδοξίας, τόν θρίαμβο τῆς ὁποίας ἑορτάζομεν σήμερον, καί μόνον ἔτσι δυνάμεθα νά λεγώμεθα καί νά εἴμεθα ὀρθόδοξοι χριστιανοί.
Δι᾿ αὐτό καί δέν χρειάζεται σήμερον νά πλέξωμεν ἐγκώμια καί νά θριαμβολογήσωμεν. ῞Ενα μόνον χρειάζεται. ῾Η αὐτογνωσία. Νά ἐξετάσωμεν δηλ. κατά πόσον εἴμεθα σύμφωνοι μέ τόν ἀνωτέρω κανόνα. Νά συμπροβληματισθῶμεν, διά τό ποῦ πορευόμεθα. Νά περιπτυχθῶμεν τόν ἀτίμητον θησαυρόν μας, "τήν θεοπρεπεστάτην καί ἁγιοφόρον" ᾿Ορθοδοξίαν, ὅπως ὀνομάζει τήν ὀρθόδοξον πίστιν ὁ ῞Αγιος ᾿Ιγνάτιος ὁ Θεοφόρος. Νά ἀκούσωμεν τόν λόγον της καί νά ἀκολουθήσωμεν τήν ὁδόν της, ἡ ὁποία εἶναι ὁδός πίστεως, ἀληθείας καί δικαιοσύνης καί νά βαδίσωμεν οὕτω "᾿ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ", "ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ". Καί θά τό ἐπιτύχωμεν αὐτό, ἐάν κατανοήσωμεν, ὅτι ᾿Ορθοδοξία σημαίνει ἀγών, μαρτύριον, θυσία, Σταυρός. ῞Οτι ἡ ᾿Ορθοδοξία "τά στίγματα τοῦ Κυρίου ᾿Ιησοῦ ἐν τῷ σώματι βαστάζει".
Οἱ Θεηγόροι ὁπλῖται παρατάξεως Κυρίου, οἱ Φώτιοι, οἱ Στουδῖται, οἱ Δαμασκηνοί, οἱ Εὐγενικοί καί τόσοι ἄλλοι αὐτόν τόν δρόμον μᾶς καλοῦν νά βαδίσωμεν. Τόν τῆς πίστεως καί τῶν ἔργων. Μᾶς καλοῦν νά σταθῶμεν εἰς τάς ἐπάλξεις ὁποιαδήποτε θυσία καί ἄν ἀπαιτηθῆ. "Θεός γάρ τό κινδυνευόμενον" σήμερον. Μᾶς καλοῦν νά μείνωμεν "πιστοί ἄχρι θανάτου", κάτω ἀπό τήν σημαίαν τῆς ἀμωμήτου ἡμῶν πίστεως. Μᾶς καλοῦν νά σταθῶμεν μέ φόβον Θεοῦ καί μέ πνεῦμα συνέσεως καί μέ ἀγάπην καί ταπείνωσιν νά βαδίσωμεν τήν μαρτυρικήν ὁδόν τῆς ᾿Ορθοδοξίας.
᾿Αλλά καί καί ἀκόμη χρειάζεται νά εἴπωμεν: ῞Οτι δέν ὑπάρχουν χρονικά περιθώρια. Διότι ὁ ἐχθρός τῆς ᾿Ορθοδοξίας εὑρίσκεται ἤδη πρό τῶν πυλῶν. ῎Η μᾶλλον εἰσῆλθε ἐντός τῶν πυλῶν. Δρᾶ καί κινεῖται ἀνάμεσά μας. Καί χρειάζεται νά τό συνειδητοποιήσωμεν, διά νά βαδίσωμεν μέ μεγαλυτέραν ἐγρήγορσιν τήν μαρτυρικήν ὁδόν τῆς ᾿Ορθοδοξίας.
Δέν ὑπερβάλλομεν. ῾Ο ἐχθρός κρατεῖ εἰς τά χέρια του ὅλα τά νήματα καί κατευθύνει ὅλες τίς πτυχές τῆς ζωῆς τῶν σημερινῶν ἀνθρώπων καί τῶν κοινωνιῶν γενικώτερον. ᾿Επηρεάζει τά πάντα. ᾿Επιφέρει σκοπίμως σύγχυσιν. Προκαλεῖ χαλάρωσιν τοῦ θρησκευτικοῦ συναισθήματος. ᾿Απαμβλύνει τό ὀρθόδοξον φρόνημα. Δημιουργεῖ τόν συγκρητισμόν. Φέρνει τόν Οἰκουμενισμόν. ᾿Επιβάλλει τόν νεοημερολογιτισμόν. Καί ἐπί 70 ὁλόκληρα χρόνια ἐργάζεται τήν καταστροφήν τοῦ ῾Ελληνισμοῦ καί τῆς ᾿Ορθοδοξίας. Καί ἔτσι καλλιεργεῖ καί προετοιμάζει τόν δρόμον τοῦ ἀντιχρίστου.
Οἱ προεκτάσεις καί οἱ ἐξελίξεις εἶναι τρομακτικές. Διότι ἐπιχειρεῖ τήν "ἀθεωτάτην μεταστοιχείωσιν τῶν πάντων", ὥστε νά κυριαρχήση εὐκολώτερον τό θηρίον τό "ἀναβαῖνον ἐκ τῆς θαλάσσης".
Τά τελευταῖα χρόνια κατώρθωσε νά ὑποτάξη τά πάντα εἰς τό ἀντίχριστον θηρίον τῆς Ρώμης καί ἐφέτος ἑτοιμάζεται νά βεβηλώση τό ἱερό νησί τῆς Πάτμου, ἐπί τῇ ἐπετείῳ τῶν 1900 ἐτῶν ἀπό τῆς συγγραφῆς τοῦ βιβλίου τῆς ᾿Αποκαλύψεως. Καί διά τό 2000 ἑτοιμάζεται νά μολύνη τό "Θεοβάδιστον ῎Ορος Σινᾶ", μέ τάς Οἰκουμενιστικάς πανθρησκειακάς ἐκδηλώσεις, διά νά τοποθετήση "ἐν τόπῳ ἁγίῳ" (Ματθ. 24,15) τό "βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως" τόν ἀντίχριστον Πάπαν, κάτω ἀπό τήν ἀρχηγίαν τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκουν νά ἑνωθοῦν οἱ τρεῖς μονοθεϊστικές θρησκεῖες, (Χριστιανισμός, Μουσουλμανισμός- ᾿Ιουδαϊσμός) διά νά συνεχισθῆ αὐτή ἡ ἀντίχριστος ἕνωσις καί μέ τάς λοιπάς θρησκείας.
Καί διά νά ἐπιτύχη τά ἀντίχριστα σχέδιά του λαμβάνει τά ἀπαραίτητα μέτρα. "Διαλῦστε τούς παλαιοημερολογίτας" λέγει ὁ ἀντίχριστος Πάπας τῆς Ρώμης. Καί ὁ ἀντίχριστος τοῦ Φαναρίου ἀπό τό Σαμπεζύ δίνει τήν ἐντολήν: "ἀφομοιῶστε τους", "ὑποτάξτε τους" καί ἐάν δέν τό ἐπιτύχετε "διαλῦστε τους","ἀφανῖστε τους", διότι αὐτοί εἶναι τό μόνον ἐναπομεῖναν ἐμπόδιον πού βάζει φρένο στά σχέδιά μας".
῎Ετσι κατώρθωσε νά εἰσέλθη ἐντός τῶν πυλῶν. Καί ἄρχισε νά ἐργάζεται καί νά προωθῆ τήν παλαιάν καί ἀποτελεσματικήν μέθοδον τοῦ "διαίρει καί βασίλευε". Καί ἐκεῖνο πού δέν ἠδυνήθη νά ἐπιτύχη τά 70 χρόνια πού πέρασαν, ἐκεῖνο πού δέν ἠδυνήθη νά κάνη τό 1931, τό 1937, τό 1950, τό 1971, τό ἐπιχειρεῖ καί πάλιν τώρα. ῎Ετσι μόλις ὁ Μακαριώτατος ᾿Αρχιεπίσκοπος κ. ᾿Ανδρέας πρό 4 ἐτῶν, ἀγωνιῶν διά τό μέλλον τοῦ ῾Ιεροῦ ἀγῶνος, ἐπρότεινε νά δοθῆ δυναμική ἀπάντησις στά τεκταινόμενα τοῦ Οἰκουμενισμοῦ μέ τήν συγκρότησιν 12μελοῦς Συνόδου, μέ τήν τέλεσιν τοῦ ῾Αγίου Μύρου, μέ τήν Συνοδικήν καταδίκην τοῦ νεοημ-οἰκουμενισμοῦ, μέ τήν προώθησιν τῆς ῾Ιεραποστολῆς εἰς ὅλας τάς χώρας τοῦ ἐξωτερικοῦ, τότε ἤρχισεν ὁ ἐσωτερικός κλύδων. Τότε ἠγἐρθη σφοδρά θύελλα πού ἐπί 5 ἔτη ἀπειλεῖ νά ἀφανίση τό πᾶν. Τότε ἤρχισεν ὁ πόλεμος κατά τῶν Θεολόγων τῆς ᾿Εκκλησίας μας. Τότε ἤρχισε νά διαδίδεται καί ἡ πλάνη περί δῆθεν Εἰκονομαχίας. Τότε ἐπεδιώχθη ἡ συρρίκνωσις τοῦ ἀγῶνος καί ἐπετεύχθη ὁ κατασκανδαλισμός τῶν πιστῶν.
Εἶναι τό θέμα πού ἐπί 5 ἔτη μᾶς κατατρύχει καί μᾶς ταλαιπωρεῖ. Καί δέν θά ἦτο σκόπιμον νά τό θίξωμεν σήμερον, Κυριακήν τῆς ᾿Ορθοδοξίας, ἀλλά, δυστυχῶς, οἱ περιστάσεις τό ἀπαιτοῦν. Διότι δι᾿ ὅλων αὐτῶν διώκεται ὁ Χριστός. Διότι δι᾿ αὐτῶν πολεμεῖται ἡ ᾿Εκκλησία. Διότι δι᾿ αὐτῶν κλυδωνίζεται τό σκάφος καί χάνονται ψυχαί. Δέν θά ἀσχοληθῶμεν εἰς βάθος μέ τό θέμα αὐτό. Θά τό παρουσιάσωμεν μόνον.
᾿Επί 4ετίαν ὅλην μέ ψεύδη καί μέ συκοφαντίας, ὅτι δῆθεν ὑπάρχει εἰκονομαχία, καί μέ ψευδεῖς κατηγορίας, ὅτι δῆθεν ὑπάρχει αἵρεσις, κατετάραξαν τινές τό ὀρθόδοξον πλήρωμα. ᾿Εν ὀνόματι τῆς ῾Ιερᾶς Παραδόσεως, καί στηριζόμενοι εἰς τήν ἄγνοιαν καί τήν ἀμάθειαν τῶν ἁπλοϊκῶν, διέδωσαν πλάνας, ἐδημιούργησαν ψευδεῖς κατηγορίας, καί "ἔθυσαν καί ἀπώλεσαν". Εἶπον: "Αἱρετικός ὁ ᾿Αρχιεπίσκοπος", "προδότης ὁ Πρωτοσύγκελλος", "Εἰκονομάχος καί αἱρετικός ὁ κ. Γκουτζίδης". Δέν ἔμεινε κανείς... Πάντες ἔλαβον μίαν θέσιν εἰς τήν ὑποτιθεμένην "Εἰκονομαχίαν". ᾿Αλλά ποίαν Εἰκονομαχίαν· ᾿Ιδού τί μᾶς λέγουν ἐπί 4 ἔτη: "Εἶσθε Εἰκονομάχοι, διότι δέν καταδικάζετε, ὡς αἱρετικάς ἤ ῾Εβραϊκάς τινάς Εἰκόνας " τάς ὁποίας ὅμως τούς ἀπαντῶμεν, εἶχεν ἡ ᾿Εκκλησία ἐν χρήσει ἐπί 1500 ἔτη, ἐνῶ κατ᾿ αὐτούς αὐταί εἶναι "αἱρετικαί" καί "῾Εβραϊκαί". Αὐτό εἶναι τό "ἔγκλημά" μας. Αὐτή ἡ "αἵρεσίς" μας, αὐτή εἶναι ἡ "πλάνη" μας.
῎Ετσι μέ πυροδοτικά συνθήματα "αἱρετικοί", "Εἰκονομάχοι", "προδόται" καί μέ δημαγωγικούς τρόπους κατώρθωσαν μερικοί νά φανατίσουν τόν λαόν. Διήρεσαν τάς ἐνορίας καί τάς Μονάς. Φανάτισαν τούς ἁπλοϊκούς. Χώρισαν τό ποίμνιο.᾿Απείλησαν. Προσέφυγαν καί εἰς τήν ἁγιομάχον Μαγδαληνήν, τῆς ἔδωσαν ὑλικό νά γράψη καί ἐν συνεχείᾳ διέσπειραν εἰς τά 4 σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος τό βλάσφημον βιβλίον της "Αἵρεσις Εἰκονομαχίας στήν παράταξι τῶν Ματθαιϊκῶν", τοῦ ὁποίου δέν ὑπάρχει ἀθλιώτερον κατασκεύασμα, μέσα εἰς τό ὁποῖον χαρακτηρίζεται (ἄκουσον, ἄκουσον) "ἄθεος" ὁ ῾Ηγούμενος τῆς ῾Ιερᾶς Μονῆς π. Στέφανος, "῾Εβραῖος", ὅποιος προσκυνεῖ ῾Ιεράς Εἰκόνας παραδεδομένας ὑπό τῆς ᾿Εκκλησίας, πολέμιοι τῆς ᾿Εκκλησίας, ὅσοι τολμήσουν νά εἴπουν ὅτι ἡ ἐκ τάφου ῎Εγερσις εἶναι νεωτέρα Εἰκόνα καί βλάσφημος καί αἱρετικός, ὅποιος ἀκολουθεῖ τόν Μακαριώτατο ᾿Αρχ/πο. Καί ἔτσι οἱ ἀντίχριστοι τῆς Ρώμης καί τοῦ Φαναρίου χαίρονται, διότι ἐπέτυχον τοῦ σκοποῦ των. ᾿Αλλά δέν θά ἡσυχάσουν, νά εἶσθε βέβαιοι, ἐάν δέν φύγουν ἀπό τήν μέση ὁ Μακαριώτατος ᾿Αρχ/πος καί οἱ Θεολόγοι τῆς ᾿Εκκλησίας μας. Δηλαδή ἡ αἵρεσις τῆς γνωσιμαχίας, ἡ πλάνη καί ὁ διωγμός κατά τῆς ᾿Εκκλησίας, σέ ὅλο τους τό μεγαλεῖο.
Καί ἔρχονται τώρα τινές, πού ἐνῶ ἀρνοῦνται νά καταδικάσουν τάς βλασφημίας τοῦ π. Εὐθυμίου, ὅτι "δῆθεν μᾶς περιρρέει ἡ ἀνομία τῆς χειροθεσίας" καί "ὅτι ἐξεφύγομεν τῆς γραμμῆς πλεύσεως τοῦ ἁγίου Πατρός" κλπ. νά μᾶς λέγουν: "εἶσθε εἰκονομάχοι, διότι δέν καταδικάζετε τήν Εἰκονομαχίαν". Καί εἰκονομαχίαν καί αἵρεσιν θεωροῦν, ἐπαναλαμβάνω, τό νά δέχεται κάποιος καί νά προσκυνᾶ ῾Ιεράς Εἰκόνας, αἱ ὁποῖαι εἰσῆλθον ἀπ᾿ ἀρχῆς εἰς τήν ᾿Εκκλησίαν. Τότε, ἀγαπητοί πατέρες καί ἀδελφοί, θά πρέπει νά καταδικάσωμεν καί τούς ῾Αγίους Πατέρας καί τήν ᾿Εκκλησίαν. Δηλώνομεν κατηγορηματικῶς, ὅτι ἡ Ποιμαντορική ᾿Εγκύκλιος τοῦ 1992 (ἡ Α') ὁμιλεῖ διά τάς ῾Ιεράς Εἰκόνας, τάς παλαιοτέρας καί τάς νεωτέρας, ὅτι ἅπασαι προσκυνοῦνται ἀδιακρίτως τεχνοτροπίας, οὐδαμοῦ ὅμως καταδικάζει ὡς αἱρετικάς ἤ ῾Εβραϊκάς, αὐτάς τάς ὁποίας αὐτοί θέλουν νά τάς καταδικάσωμεν ὡς τοιαύτας, διά νά μήν εἴμεθα δῆθεν εἰκονομάχοι. Δι᾿ αὐτό τοιαύτας καταδίκας οὐδέποτε θά δεχθῶμεν, διότι οἱ πρῶτοι πού πρέπει νά καταδικασθοῦν θά πρέπει να εἶναι αὐτοί πού σήμερα φωνάζουν κατά τῆς δῆθεν εἰκονομαχίας.
Βέβαια μπορεῖ μέ τά ψεύδη καί τάς συκοφαντίας νά πέρασε τό μήνυμα, ὅτι δῆθεν ὑπάρχει αἵρεσις καί εἰκονομαχία. ῞Ομως ἄς εἶναι βέβαιοι πώς θά παραχωρήση ὁ Θεός τοιαύτην πτῶσιν εἰς αὐτούς, ὥστε οἱ ἴδιοι θά ἀναγκασθοῦν εἰς τό τέλος νά ζητήσουν συγγνώμη.
Καί ἰδού: Τά τελευταῖα γεγονότα, αὐτό ἀποδεικνύουν. ῞Οτι περιέπεσαν εἰς ἀδόκιμον νοῦν καί δέν γνωρίζουν τί λέγουν καί τί πράττουν.
᾿Ιδού τά νέα γεγονότα. Τά φοβερώτερα ὅλων. ῾Η προσφυγή 5 ᾿Αρχιερέων καί 3 ῾Ιερέων εἰς τά κοσμικά δικαστήρια κατά τοῦ ῾Ιεροῦ Φιλανθρωπικοῦ Συνδέσμου. Καί τό ἔτι χειρότερον. ῾Ο χαρακτηρισμός τοῦ ῾Ιεροῦ Συνδέσμου ἀπό ἕναν ἐξ αὐτῶν τῶν ᾿Αρχιερέων, ὡς ἀντιχρίστου. Καί τό ἀκόμη χειρότερον. Οἱ ὄρκοι καί οἱ ψευδορκίες πού ἔγιναν εἰς τό δικαστήριον. Τό καταγγέλλω. ῎Ημουν παρών καί αὐτήκοος μάρτυς, ὅτι "ὤμοσαν εἰς τήν ῾Ιερωσύνην των δύο ῾Ιερεῖς ὁ π. Κοσμᾶς καί ὁ π. Δανιήλ. Καί τό ἔτι φοβερώτερον. ῾Η ὁμολογία τοῦ Θεολόγου κ. ᾿Ελευθερίου Γκουτζίδη καί ἡ ἄρνησίς του νά ὀρκισθῆ θεωρῆται, μέ προχθεσινό σημείωμα πρός τό Πρωτοδικεῖον τῶν 5 ᾿Αρχιερέων καί 3 ῾Ιερέων, ὡς παράβασις τοῦ Κ. Πολιτ. Δικονομ. καί δι᾿ αὐτό δέν πρέπει νά γίνη δεκτή ἡ "ἀνωμοτί" κατάθεσίς του... Τό φαντάζεσθε! Τό περιμένατε ποτέ αὐτό;
῾Ο ῞Αγιος Πατέρας ἔχασε τήν ᾿Ανάληψι στό Παγκράτι διά νά μή δοθῆ ἕνας ὄρκος. Καί τώρα φτάνουν σέ τέτοιο σημεῖο; Παραχώρησις Θεοῦ. Διά νά καταλάβη ὁ κόσμος ποιοί φωνάζουν διά παραδόσεις, διά ᾿Ορθοδοξία καί διά εἰκονομαχίας καί αἱρέσεις.
῾Υπάρχουν καί ἀκόμη χειρότερα. ᾿Ακοῦστέ τα. Εἰς τό ἔγγραφον πού ἔστειλαν πρό δύο ἡμερῶν οἱ 4 ἐξ αὐτῶν ᾿Αρχιερεῖς στό Πρωτοδικεῖο ᾿Αθηνῶν γράφουν: "῾Ο Σύνδεσμος διηρέθη σέ δύο παρατάξεις στούς εἰκονομάχους καί σέ μᾶς τούς εἰκονολάτρας". Δηλαδή χαρακτηρίζουν ἑαυτούς εἰκονολάτρας. Ξέρουν τί γράφουν; ῎Η ἐσκοτίσθησαν παντελῶς; Εἰκονολατρεία σημαίνει εἰδωλολατρεία. Δέν γνωρίζουν ὅτι εἰς τάς ῾Ιεράς Εἰκόνας δέν ἀποδίδεται λατρευτική, ἀλλά τιμητική προσκύνησις; Τότε τί ἀγῶνα κάμνουν ὑπέρ τῶν Εἰκόνων; ᾿Αγωνίζονται διά τήν "εἰκονολατρείαν". Τό μόνο πού ἔχομεν νά τούς εἰπωμεν καί νά τούς παρακαλέσωμεν. Νά σταματήσουν νά λέγουν αἱρετικά πράγματα καί νά ἐκθέτουν τούς ἑαυτούς των. Νά προσέχουν τί γράφουν καί τί διαδίδουν. Καί πάντως νά ἀνακαλέσουν, διότι ἄλλως θά παύσωμεν νά τούς θεωρῶμεν ᾿Ορθοδόξους.
Πρέπει νά ξεκαθαρίσωμεν ὅμως καί ἡμεῖς τήν θέσιν μας καί πρέπει νά εἴμεθα σαφεῖς. Σέ ὅσους φωνάζουν περί δῆθεν "εἰκονομαχίας" τούς ἀπαντῶμεν. Δέν ὑπάρχει εἰκονομαχία. Τά πραγματικά αἴτια τοῦ σάλου εἶναι ἄλλα. Εἶναι ἡ ἐντολή τοῦ Πάπα. "Διαλῦστε τούς ΓΟΧ", ἡ ὁποία ἐδόθη πρό 10 περίπου ἐτῶν. Τά ὅσα ἄστοχα, μέχρι καί ἀντορθόδοξα διετυπώθησαν ἔχουν ἀνακληθῆ, καί ὅτι ἄλλο ἀποδειχθῆ βάσει τῆς διδασκαλίας τῶν ῾Αγίων Πατέρων θά καταδικασθῆ, ᾿Επαναλαμβάνομεν, ὅμως, ὅτι, μετά τήν ἀποδοχήν τῆς Α' ᾿Εγκυκλίου, μέ τά λάθη της, τά ὁποῖα δεόντως ἐπεσημάνθησαν, ἀλλά οἰκονομίας χάριν, ἀπεδείχθη, ὅτι "οὔτε ὑπῆρξε, οὔτε ὑπάρχει εἰκονομαχία". Καί ἐάν πρός στιγμήν δεχθῶμεν (ὑπόθεσιν καμνομεν,) ὅτι ὑπῆρχε εἰκονομαχία, τότε οἱ πρῶτοι πού πρέπει νά καταδικασθοῦν ὡς εἰκονομάχοι καί αἱρετικοί καί νά κάμουν λίβελλο, θά εἶναι αὐτοί πού φωνάζουν διά δῆθεν εἰκονομαχίαν. Καί τό γνωρίζουν καλά αὐτό.
Πάντως δι᾿ αὐτούς πού ἐπί 5 χρόνια τώρα δέν σταματοῦν νά κλυδωνίζουν τήν ᾿Εκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ μέ τά ψεύδη των καί τά ἀθεολόγητά των ἐπαναλαμβάνομεν τό τοῦ Μ. Βασιλείου: "Τήν ἀσέβειαν αὐτῶν στενάξω ἤ τήν ἀμαθίαν βδελύξομαι" Διά τί νά κλάψωμεν περισσότερον, διά τήν ἀσέβειά των ἤ διά τήν ἀμάθειά των;
Διότι, ὅταν τινές φθάνουν εἰς τό σημεῖον νά πιστεύουν, ὅτι Εἰκόνες (πού εἰσῆλθαν ἀπ᾿ ἀρχῆς στήν ᾿Εκκλησία) εἶναι "αἱρετικές" καί "῾Εβραϊκές" ἤ "αἱρετικόν καί καινοφανές φρόνημα" ἤ ὅταν λέγουν "ἀφήσανε τόν Χριστόν στόν ῎Αδη", ἤ "ἀφῆστε τήν Π.Δ. διά τούς ῾Εβραίους" ἤ ὅτι εἶναι "Εἰκονολάτρες", τότε δέν πρόκειται πλέον περί πλάνης, ἀλλά καί περί φοβερᾶς ἀσεβείας ἀλλά καί περί τρομερᾶς ἀμαθείας.
Σ᾿ αὐτό τό σημεῖο νομίζω ὅτι ἁρμόζει νά ἐπαναλάβωμεν τό τοῦ ῾Αγ. Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, λεχθέν πρός πεπλανημένους τῆς ἐποχῆς του: "Πότε, ἀδελφοί, θά συνέλθωμεν ἀπό τήν μέθην;".
᾿Αγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί
Τέσσαρα ἔτη ἐπέρασαν μέ τήν ἐκτόξευσιν ἐναντίον ἀλλήλων ψεύδῶν συκοφαντιῶν, πλανῶν καί βλασφημιῶν. ῎Αν εἶναι δυνατόν νά εἶναι αὐτή ἡ ὁδός τῆς ᾿Ορθοδοξίας. ῎Οχι καμμίαν σχέσιν δέν ἔχουν αὐτά μέ τήν ᾿Ορθοδοξίαν. Εἶναι ἀλλότρια τῆς ᾿Ορθοδοξίας. Τό μόνο πού ἀποδεικνύουν , εἶναι ὅτι δι᾿ αὐτῶν συντελεῖται ὁ μεγαλύτερος διωγμός κατά τῆς ᾿Εκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Δι᾿ αὐτό καί ὁ ἀγώνας πού διεξάγεται σήμερον εἶναι ἀγών ὑπέρ τῆς ὀρθοδοξίας, ὑπέρ τῆς ἀληθείας καί ὑπέρ τῆς δικαιοσύνης. Καί δέν πρέπει νά σταματήση. "Διά Σιών οὐ σιωπήσομαι καί διά ῾Ιερουσαλήμ οὐκ ἀνήσω". Πρέπει μάλιστα ἀπό σήμερα νά γίνη σκληρότερος. Ναί νά γίνη σκληρότερος. ῞Οσον ἀφορᾶ διά τό τί θέσι θά πάρωμεν διά τά ψεύδη καί τάς κατηγορίας, ὅλων αὐτῶν, ἄς ἀκούσωμεν τόν ῾Ιερόν Χρυσόστομον, ὁ ὁποῖος μᾶς λέγει: "Δέν πρέπει νά ἀγωνιοῦν καί νά τρέμουν αὐτοί πού ψευδῶς κατηγοροῦνται, ἀλλά αὐτοί πού ψευδῶς κατηγοροῦν, διότι δέν εἶναι ὐποχρεωμένοι νά ἀπολογοῦνται ὅσοι κακῶς καί ἀδίκως κατηγοροῦνται, ἀλλά ὅσοι κακῶς καί ἀδἰκως κατηγοροῦν. Καί αὐτοί εἶναι πού πραγματικά κινδυνεύουν". Τώρα, ἀφοῦ εἴδομεν, ὅτι ὅλα αὐτά δέν μπορεῖ νά ἔχουν σχέσι μέ τήν ᾿Ορθοδοξία καί ὅτι, ὅσοι λέγουν καί πράττουν ταῦτα, θά πρέπει νά ἀναζητήσουν τήν ὁδόν τῆς μετανοίας, ἄς ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ ἐνδεδειγμένη ὁδός τῆς ᾿Ορθοδοξίας, τήν ὁποίαν ὀφείλομεν ἡμεῖς νά βαδίσωμεν. ᾿Αλλά τό θέμα τοῦτο θά ἀναπτύξη ὁ ἀγαπητός ἐν Χριστῷ ἀδελφός καί ἐκλεκτός συνεργάτης εἰς τόν ῾Ιερόν ᾿Αγῶνα κ. Δημ. Κάτσουρας.
Διά τά ὅσα δέ συμβαίνουν σήμερα εἰς τήν ᾿Εκκλησίαν μας καί διά τά ὁποῖα ὡμιλήσαμεν ἀνωτέρω, θά ἀναφέρω ἐν κατακλεῖδι ὀλίγα τινά, τά ὁποῖα ἄς λάβουμε ὑπ᾿ ὄψιν μας. Μᾶς λέγει ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ:
"Μή φοβοῦ,ἀλλά λάλει καί μή σιωπήσης" διότι "καιρός τοῦ λαλεῖν, καί οὐ τοῦ σιγᾶν" καί διότι "ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ, ἐν ὧ ὁ Χριστός διώκεται, τό σιωπῆσαι ἐστίν προδοσία τῆς ἀληθείας".
Θά τελειώσω δέ μέ τό σύνθημα τῆς Σοφίας Σειράχ: "῞Εως θανάτου ἀγώνισαι περί τῆς ἀληθείας, καί Κύριος ὁ Θεός πολεμήσει ὑπέρ σοῦ" (Σοφ. Σειράχ Δ, 28). Καί μέ τήν προσευχήν "Στήριξον ᾿Ορθοδοξία τήν ᾿Εκκλησίαν σου Χριστέ". ΑΜΗΝ.
Εἰς τό τέλος τοῦ φυλλαδίου προσετίθετο καί τό ἑξῆς ἀπόσπασμα ἀπό ὁμιλίαν τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου:
«῎Ας ἀκοῦνε οἱ εἰδωλολάτρες, ἄς ἀκοῦνε οἱ ᾿Ιουδαῖοι, τά κατορθώματά μας καί τήν πρώτη θέση, τήν ὁποία κατέχει ἡ ᾿Εκκλησία, ἀλλά ποτέ δέν τήν νίκησαν; πόσοι τύραννοι; Πόσοι βασιλεῖς; ῾Ο Αὔγουστος, ὁ Τιβέριος, ὁ Γάϊος, ὁ Κλαύδιος, ὁ Νέρων, ἄνθρωποι, τούς ὁποίους τιμοῦσαν διά τήν μόρφωσή τους, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν δυνατοί, πολέμησαν τόσο πολύ τήν ᾿Εκκλησία, ἐνῶ ἐκείνη βρισκόνταν ἀκόμη εἰς τήν ἀνάπτυξη της, καί ὅμως δέν τήν ξερίζωσαν. Καί ἐκεῖνοι πού τήν πολέμησαν δέν ἀκούονται πιά καί ὅλοι τούς ἔχουν λησμονήσει, ἐνῶ ἡ ᾿Εκκλησία, πού πολεμήθηκε ὑψώνεται πάνω ἀπό τόν οὐρανό.
Πραγματικά νά μή δῆς αὐτό ὅτι δηλαδή ἡ ᾿Εκκλησία βρίσκεται εἰς τήν γῆ, ἀλλά ὅτι ἔχει τό πολίτευμά της εἰς τόν οὐρανό. ᾿Από ποῦ φαίνεται αὐτό; Τό ἀποδεικνύουν τά πράγματα. Πολεμήθηκαν ἕνδεκα μαθητές, καί ἡ οἰκουμένη πολεμοῦσε· αὐτοί ὅμως πού πολεμήθηκαν νίκησαν, ἐνῶ αὐτοί πού πολέμησαν, ἀφανίστηκαν. Τά πρόβατα νίκησαν τούς λύκους.
Εἶδες ποτέ βοσκό νά στέλνη τά πρόβατα ἀνάμεσα εἰς τούς λύκους, ὥστε τρέχοντας νά μήν ἠμποροῦν νά σωθοῦν; Ποιός βοσκός τό κάνει αὐτό; ῾Ο Χριστός ὅμως τό ἔκανε, διά νά σοῦ δείξη ὅτι τά κατορθώματα δέν γίνονται σύμφωνα μέ τήν φυσική ἀκολουθία τῶν πραγμάτων, ἀλλά κατά τρόπο ὑπερφυσικό. Γιατί ἡ ᾿Εκκλησία εἶναι ριζωμένη ἀπό τόν οὐρανό. ᾿Αλλά ἴσως ὁ εἰδωλολάτρης μέ κατηγορεῖ γιά ἀνοησία· ἄς περιμένη ὅμως τήν ἀπόδειξη ἀπό τά πράγματα καί ἄς μαθαίνη τήν δύναμη τῆς ἀλήθειας, πώς δηλαδή εἶναι εὐκολώτερο νά σβηστῆ ὁ ἥλιος, παρά νά χαθῆ ἡ ᾿Εκκλησία».
῾Αγ. ᾿Ιωάν. Χρυσοστόμου
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ ΣΤΑ ΕΡΗΜΙΚΑ ΚΑΤΟΥΝΑΚΙΑ
ΟΥΡΑΝΙΑ ΧΑΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΗΝ ΘΕΟΤΟΚΟ
Eleni Karagiannakou · 47 minutes ago ·
"-Τέλος τὰ βασίλεια. Πόλεμοι... ἀνησυχίαι, σφαγαί, καταστροφαί. Κυρίαρχος ὁ φόβος.-Ὁ φόβος... " είπε ο ασκητής στον ΑΓΙΟ ΝΕΚΤΑΡΙΟ και έβλεπε τις ημέρες μας πριν 100 χρόνια
-Τέλος τὰ βασίλεια. Πόλεμοι... ἀνησυχίαι, σφαγαί, καταστροφαί. Κυρίαρχος ὁ φόβος.-Ὁ φόβος... " είπε ο ασκητής στον ΑΓΙΟ ΝΕΚΤΑΡΙΟ και έβλεπε τις ημέρες μας πριν 100 χρόνια
«Πῶς προπορεύεσθε, ἀδελφέ, ἀπό τόν Πενταπόλεως, τόν πρό πολλοῦ ἐνταχθέντα μεταξύ τῶν ἁγίων ἱεραρχῶν;» - Ὁμολογία ἀσκητοῦ περί τῆς Ἁγιότητος τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Νεκταρίου, Ἐπισκόπου Πενταπόλεως
ΠΗΓΗ ΘΗΒΑΙΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ
Ἀποφεύγοντας λοιπὸν νὰ παρασταθοῦμε καὶ παρακολουθήσουμε εἴτε γενικά, εἴτε μὲ λεπτομέρειες τὴν παραμονή του στὴ χερσόνησο τοῦ Ἄθω, τὴν καταγεμάτη διδαχή, συγκίνηση καὶ δέος, θὰ βρεθοῦμε κοντὰ σὲ μία ἐπίσκεψη ποὺ ἔκανε μιὰ ἀπὸ κεῖνες τὶς ἡμέρες στὰ Καυσοκαλύβια, στὴ δροσερὴ Κερασιὰ κι ἀπὸ ἐκεῖ στὰ Κατουνάκια, στὸ Ἡσυχαστήριο τῶν ζωγράφων Δανιηλαίων, στὴν ἀκροτοπιά, πού, ὅπως λένε, ψέλνουν ἀγγελικά. Ἦταν μία ταλαιπωρία, γιὰ νὰ φθάσει ὡς ἐκεῖ. Ἀλλὰ ὑπερνικήθηκε ἀπὸ τὸν ἔρωτα ποὺ ἔνοιθε γιὰ βυζαντινὲς μελῳδίες, γιὰ κατανυκτικοὺς ὕμνους στὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο.
Στὰ Κατουνάκια οἱ περίφημοι ζωγράφοι Δανιηλαῖοι ἀπὸ ἀδελφὸ σὲ ἀδελφὸ φύλαγαν τὸ θησαυρὸ τοῦ ἀρχαίου μέλους, ἰσοκρατοῦσαν καὶ ἔμελπαν τὴν ὑμνολογία χρωματίζοντας τὸ λόγο σὰν ἄγγελοι. Κάτι τὸ ἀσύλληπτο, τὸ «ῥαντίζον τὴν ψυχὴν θεϊκὴν δρόσον καὶ ἀγαλλίασιν». Στὸ Ἡσυχαστήριό τους, περίφημο γιὰ τὴν Ἀβραμιαία φιλοξενία του, ἐμόναζαν καὶ τότε κάπου δώδεκα ἀδελφοί, οἱ ὁποῖοι ζοῦσαν μεταξύ τους μὲ ἄκρα ὑπακοή, ἁπλότητα καὶ ἀγάπη. Ἐκτελοῦσαν τὶς ἱερὲς ἀκολουθίες μὲ τέτοια κατάνυξη, ποὺ ὁ ἐπισκέπτης λησμονοῦσε τὰ πάντα, αἰθεροπιανόταν, ξέφευγε ἀπὸ τὴ χοϊκὴ οὐσία καὶ ἐπιθυμοῦσε νὰ μὴ σαλέψει ποτὲ ἀπὸ κεῖ. Κάπου δέκα λεπτὰ τῆς ὥρας πορεία, κάτω ἀπὸ τὸ Ἡσυχαστήριό τους, ἦταν τὸ φρικτὸ Καρούλι, ἕνας ἀπόκρημνος βράχος πάνω ἀπὸ ἑκατὸ μέτρα, ὅπου κάτω χαμηλὰ στὶς ἀκριές του βρεχόταν ἀπὸ τὸ μανιασμένο κῦμα.
Οἱ Δανιηλαῖοι δὲν εἶχαν εἰδοποιηθεῖ γιὰ τὴν ἐπίσκεψή του, δὲν ἤξεραν ποιὸς εἶναι. Παρουσιάστηκε μὲ καλογερικὸ σκοῦφο, μὲ τὰ παλαιὰ ράσα ποὺ χρησιμοποιοῦσε στὴν καλλιέργεια τῶν λουλουδιῶν τοῦ κήπου τῆς Ῥιζαρείου, μὲ χοντρὲς καλογερίστικες ἀρβύλες. Εἶπε πὼς ἦταν ἕνας μοναχὸς ἀπὸ τὴν Ἀθήνα. Τὸν ὑποδέχθηκαν ὅμως ὅπως πάντα μὲ ἐγκαρδιότητα, μὲ Ἀβραμιαία, ὅπως εἴπαμε, καλοσύνη καί, ἀφοῦ τὸν ἐκέρασαν νωπὰ σῦκα, φουντούκια μὲ ἀγριόμελο, εὐχαριστήθηκαν ποὺ θὰ ἔμενε μερικὲς μέρες κοντά τους νὰ παρακολουθήσει τὶς ἱερὲς ἀκολουθίες.
Ἀλλὰ τὰ λίγα λόγια του, περίεργο, εἶχαν οὐσία, τόξευαν ἀκτῖνες «Θείου Φωτός!». Ὅπου καθὼς σὲ μιὰ στιγμὴ ὕστερα ἀπὸ τὶς πρῶτες περοποιήσεις σιγοπερπατοῦσαν μὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς ἀδελφοὺς Δανιηλαίους, τὸν πέμπτο της συντροφιᾶς, κατευθυνόμενοι πρὸς τὸ φοβερὸ βράχο τοῦ Καρουλίου, συναπαντοῦν ἕναν ἄγνωστο «περίεργο» ἐρημίτη, μελαμψό, μὲ καταμπαλωμένο κίτρινο ράσο, λιπόσαρκο, μὲ δύο μεγάλα μάτια ποὺ σὲ καθήλωναν...
-Εὐλογεῖτε...ψιθύρισε ὁ Νεκτάριος. Κι ἀπόμεινε ἐκστατικός.
-Ὁ Κύριος, ἀποκρίθηκε αὐτός. Καὶ μονομιᾶς ἔκανε παρατήρηση στὸν ἀδελφὸ Δανιήλ.
-Πῶς προπορεύεσθε, ἀδελφέ, ἀπὸ τὸν Πενταπόλεως, τὸν πρὸ πολλοῦ ἐνταχθέντα μεταξὺ τῶν ἁγίων ἱεραρχῶν;
Σὰ νὰ τοὺς κόπηκε ἡ ἀναπνοή. Ὁ Δανιὴλ ἀπόμεινε νὰ κυττάζει χαῦνος. Ἐκεῖνος ἐκύτταζε τὰ μάτια τοῦ ἐρημίτη καὶ σώπαινε. Ἡ καρδιά του γοργοκτυποῦσε. Εἶχε λοιπὸν δίπλα του μίαν ἄγνωστη ἀγωνιστικὴ ψυχή, εὐλογημένη μὲ τὸ ποορατικὸ χάρισμα; Ἄθελά του δάκρυσε.
-Ὑπερευλογημένο τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου μας, ἀδελφέ, ψιθύρισαν τὰ χείλη του. Μὴν ἀναφέρετέ τι διὰ τὸν ταπεινὸν δοῦλον του. Παρακαλῶ... παρακαλῶ, δεχθεῖτε... τὸν ἀσπασμόν μου. Κι ἐπλησίασε κι ἔσκυψε νὰ φιλήσει τὸ ῥοζιασμένο χέρι τοῦ ἐρημίτη.
Ἐκεῖνος τραβήχθηκε μὲ φόβο. Καὶ σκύβοντας μὲ τὴ σειρά του νὰ φιλήσει τὸ χέρι τοῦ ἐπισκέπτη, βρέθηκαν οἱ δύο πρόσωπο μὲ πρόσωπο. Ἀντάλλαξαν ἐγκάρδιο ἀσπασμό.
-Χθὲς οἱ δαίμονες φρύαξαν... ψιθύρισαν τὰ χείλη τοῦ ἀσκητῆ. Μεταβλήθησαν σὲ σμῆνος μεγάλων κωνώπων, μὲ ἔπληττον καὶ προσπαθοῦσαν νὰ μὲ ἀφήσουν χάμου ἀναίσθητον. Πλὴν ὅμως δὲν ἴσχυσαν εἰς τὸ σημεῖον τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Εἰς δὲ τὴν φράσιν «Ἀναστήτω ὁ θεὸς καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ Αὐτοῦ», ἐξηφανίσθησαν.
-Διατί;
-Διότι θὰ μοῦ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ γνωρίσω ἕναν φοβερὸ διώκτην των. Τί νέα ἀπὸ τὸν κόσμο;
-Τί νέα... Πόλεμοι, ἀτασθαλίαι, ζυμώσεις καί...
-Καταλαμβάνω, συμπλήρωσε ὁ ἐρημίτης. Κομπασμός, ὑπερηφάνεια, νοησιαρχία.
Ἀκολούθησε σιγή.
Στὸ μεταξὺ ὁ ἀδελφὸς Δανιὴλ παρατηροῦσε μὲ ἔκσταση τὸν ἀπρόσμενο ἐκεῖνο ἐπισκέπτη, ποὺ ἦταν Ἐπίσκοπος, καὶ προσπαθοῦσε μὲ λόγια συντριβῆς νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν παράλειψη προσφορᾶς τοῦ ἀνάλογου σεβασμοῦ.
-Σᾶς ἀντιλαμβάνομαι, Σεβασμιώτατε, ἐπίασε νὰ λέει ὁ ἀσκητής. Νοσταλγεῖτε τὴν μόνωσιν. Ἀλλ᾿ ἐφόσον θεωρήσατε καθῆκον νὰ ὑπηρετήσετε αὐτοπροσώπως τὸν λαόν, ἐφόσον ὑπελογίσατε τοὺς συνανθρώπους καὶ τοὺς ἀγαπήσατε ἐκ μέσης καρδίας... Θἄρθει καὶ ἡ μόνωσις.
Τὸν κύτταξε πάλι στὰ μάτια καὶ ξαναδάκρυσε.
-Τί φρονεῖτε διὰ τὸν εἰκοστὸν αἰῶνα ποὺ ἔρχεται; σιγορώτησε.
Ὁ ἐρημίτης δὲν ἀποκρίθηκε ἀμέσως. Σήκωσε τὸ βλέμμα ψηλά, πῆρε βαθειὰ ἀναπνοὴ καὶ εἶπε:
-Τέλος τὰ βασίλεια. Πόλεμοι... ἀνησυχίαι, σφαγαί, καταστροφαί. Κυρίαρχος ὁ φόβος.
-Ὁ φόβος... ἐπαναλαβαν τὰ χείλη τοῦ Δανιήλ.
Δὲν εἶπαν ἄλλο τίποτα. Προχώρησαν καὶ οἱ τρεῖς γιὰ τὸ φοβερὸ βράχο...
dimitriosmamoglou
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ στον Σύνδεσμο
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)