Μακάριος εκείνος όστις θέλει φυλάξη και κρατήση έως τέλους την αμώμητον και αγίαν ημών Ορθόδοξον Πίστιν, την Πίστιν της Μιάς του Χριστού και Μητρός ημών Αγίας Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, και υπομείνει τας διαφόρους θλίψεις, φυλακάς ή και εξορίας και λοιπάς κακώσεις. Ο τοιούτος θέλει στεφανωθή και συναριθμηθή μετά των Ομολογητών και Μαρτύρων. ( Βρεσθένης Ματθαίος νουθετική επιστολή 1936) ΟΙ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΟΥ.
Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
Κυριακή 26 Δεκεμβρίου 2021
Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ
Πέμπτη 23 Δεκεμβρίου 2021
ΑΓΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Η ΡΩΜΑΙΑ
Τετάρτη 22 Δεκεμβρίου 2021
ΕΤΕΡΟΝ ΣΤΥΓΜΙΟΤΥΠΟΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟΝ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΘΗΝΩΝ κ. ΠΑΧΩΜΙΟΥ ''ΛΟΓΟΙ ΕΓΚΟΠΟΙ''!
28. Το πηδάλιον
Πρόσχωμεν! Ο κάθε τίτλος ούκ έστι Μωσαϊκή ράβδος, ουδέ πάλιν τα αξιώματα της Ιερωσύνης όμοια μαγικών ράβδων εις μορφήν όφεων. Όπου η απάτη των οφθαλμών τη μαντική τέχνη των μάγων πολλές ενέργειες εμφανίζει ως αληθείς, έχομεν ανάγκην περισσοτέρας προσοχής και πνευματικής επιμελείας. Όθεν λέγω πρόσχωμεν και αύθις αναφωνώ πρόσχωμεν συν Θεώ Αγίω. Αμήν. Σημειωθήτω προς γνώσιν ότι ο τίτλος Πατριάρχου, Αρχιεπισκόπου, Μητροπολίτου, δεν δίδεται δια χειροθεσίας και δια Αρχιερατικής ευχής, αλλά δια ψήφου, ως τιμητικός τίτλος. Συνεπώς ουδεμία εξουσία έχει επί του Πνεύματος της Εκκλησίας. Ειμή απλώς δίδεται, τιμής ένεκεν, εις τινα τιμώμενον πρόσωπον. Και αν το πρόσωπον το τιμηθέν δια του τίτλου, είναι έντιμον και άξιον και τα έργα του αποβαίνουν έντιμα, άξια, δίκαια, ηθικά, κοινωφελή. Έτσω μία μικρά παρομοίωσις ελάσσονος αξίας. Παρατητούμεν ότι και τα μεγάλα υπερωκεάνεια πλοία οδηγούνται από ένα μικρόν όργανον το οποίον καλείται πηδάλιον και διανύουν χιλιάδες μίλια επί της επιφανείας των θαλασσίων υδάτων.
Το πηδάλιον εις κάθε πλοίον είναι ένα σμικρότατον εργαλείον εις τας χείρας του κάθε πλοιοδηγού. Και όπου βούλεται ο πλοιοδηγός, το πλοίομ οδηγείται. Το πηδάλιον ουδεμίαν ευθύνη έχει. Την πάσαν ευθύνην την έχει ο κυβερνήτης, ο κυβερνών το πλοίον. Κάτι παρόμοιον συμβαίνει και με τους προειρημένους τίτλους. Φυσικά κάθε τίτλος είναι νεκρός, εάν δεν τον ενεργοποιήσει ο φέρων αυτόν.
Όθεν θεμιτά ή αθέμιτα έργα ή και πράξεις ηθικές ή ανήθικες, όταν εμφανίζωνται εις την κοινωνίαν, ευνόητον εστίν, ότι δεν ευθύνεται ο τίτλος, αλλά ο τιτλοφόρος. Τουτέστιν ο ηγεμών νους όταν απωλέσει την ηγεμονίαν αυτού, απόλλυται και η αξία του τίτλου. Ταύτα προς το παρόν τα οποία εν συνόψει περιεγράψαμεν εις εννοιολογικήν αποτίμησιν περί τίτλων και τιτλοφόρων. Εύχομαι εις οιονδήποτε νοήμονα ίνα αποδώση τεκμαρτώς την έγκριτον έννοιαν και αληθή θέσιν και αξίαν του τίτλου. Προσοχή μεγίστης χρείας ίνα μή ο τίτλος μας οδηγήση εις πυθμένα Άδου. Οπότε θα είναι πολύ αργά. Ο Θεός έστω βοηθός ημών συν ημίν πάσιν.
ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΤΗΣ Ι' ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ!
Ο Χριστός, ενώ έχει μια αγάπη απέραντη για τον άνθρωπο μισεί θανάσιμα την υποκρισία.Δηλαδή, δεν μισεί τίποτε πιο πολύ από την υποκρισία. Κι' αυτή την τακτική Του έδειξε καθ' όλη τη διάρκεια της εγκόσμιας ζωής Του, όπως καταγράφεται στα ιερά Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης.
Στάθηκε απέναντι στον αμαρτωλό και πεσμένο άνθρωπο με στοργή, συμπόνια και αγάπη. Συγχώρησε τα λάθη του και τον βοήθησε να ανασηκωθεί. Μα απέναντι στην υποκρισία στάθηκε με σκληρότητα και ήταν πάντα άτεγκτος.
Μια τέτοια υποκριτική στάση στηλιτεύει ο Χριστός στο σημερινό Ευαγγέλιο. Όταν η συγκύπτουσα γυναίκα θεραπεύεται κατά την ημέρα του Σαββάτου, της αργίας των Ιουδαίων, ο αρχισυνάγωγος βρίσκει αφορμή, για να κατηγορήσει τον Χριστό πως θεραπεύει κατά την ημέρα αυτή της αργίας.
Αυτήν την υποκριτική διάθεση σε σκληρά λόγια ο Χριστός αποδοκιμάζει και ακολούθως θέτει την αλήθεια στη θέση της. Να τι λέγει ακριβώς ο Ευαγγελιστής Λουκάς, μεταφέροντας τα λόγια του Χριστού. <<Υποκριτή, ο καθένας σας το Σάββατο δεν λύνει το βόδι του και τον όνο από το παχνί και τα ποτίζει; Κι αυτή εδώ που είναι κόρη του Αβραάμ και την έδεσε ο σατανάς δεκαοκτώ χρόνια, δεν έπρεπε να λυθεί από αυτό το δέσιμο την ημέρα του Σαββάτου;>>.
Ξεσκεπάζεται η υποκρισία του αρχισυναγώγου, που δήθεν ενδιαφερόταν για την αργία του Σαββάτου, την εντολή δηλαδή του Θεού. Γιατί ετούτος ο άνθρωπος ήταν γεμάτος από φθόνο και κακότητα. Τηρούσε την αργία του Σαββάτου, μα δεν έκανε το καλό και την ημέρα αυτή. Έτσι άλλα αισθανόταν και άλλα διακήρυττε άλλα είχε στο νου του και άλλα έδειχνε στους ανθρώπους.
Λείπουν άραγε τέτοιοι άνθρωποι από κάθε εποχή; Γεμάτος είναι ο κόσμος μας απ' αυτούς, αφού και εμείς οι ίδιοι κάποιες φορές περάσαμε από τα μονοπάτια της υποκρισίας. Γι' αυτό πρέπει να γνωρίζουμε να φυλαγόμαστε από αυτήν και τους υποκριτές που <<απ' έξω φαίνονται άγιοι και μέσα τους είναι γεμάτοι με όλες τις κακίες που υπάρχουν>>.
Οι υποκριτές είναι αυτοί που φωνάζουν περισσότερο για το νόμο και τις εντολές του Θεού, τους Ιερούς κανόνες, την τάξη και την αλήθεια. Μα δεν τα πιστεύουν. Απλώς υποκρίνονται και παίζουν κακό θέατρο. Και <<όποιοι τα πολυφωνάζουν αυτά, αυτοί μήτε τα ξέρουν, μήτε τα έμαθαν, μήτε τα σεβάστηκαν ποτέ τους>>.
Ετούτοι δε οι άνθρωποι που υποκρίνονται, είναι τεχνίτες άριστοι και μαέστροι σπουδαίοι. Καλύπτουν τους εαυτούς τους με ευσέβεια δήθεν, ενώ αυτοί οι ίδιοι με το τίποτε μπορούν να κάνουν κάθε είδους κακό. <<Να τους πεις λόγω, δεν ακούνε. Να τους κάμεις καλό, δε συγκινούνται>>.
Γι' αυτό σ' αυτούς ακριβώς ο Χριστός είπε τα φοβερά εκείνα <<ουαί>> Του, τα <<αλλοίμονο!>>. <<Αλλοίμονό σας γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριτές γιατί μοιάζετε με τάφους ασβεστωμένους, οι οποίοι εξωτερικά μεν φαίνονται ωραίοι, εσωτερικά όμως είναι γεμάτοι από οστά νεκρών και κάθε είδους ακαθαρσίας. Έτσι και εσείς εξωτερικά μεν φαίνεσθε στους ανθρώπους δίκαιοι, όμως εσωτερικά είστε γεμάτοι υποκρισίας και ανομίας>>.
Ο Χριστός με τα λόγια Του αυτά υπαινίσσεται τα πολλά εμπόδια που βάζει η υποκρισία, για να σταματήσει κάθε καλό. Γιατί ο υποκριτής θέλει να δείχνει αυτό ακριβώς που δεν είναι. Να διακηρύσσει πως ενδιαφέρεται και κόπτεται για το νόμο και τις εντολές του Θεού, ενώ σκοπό του έχει να ματαιώνει την εκτέλεση κάθε καλού και σωστού.
Να παριστάνει τον μαχητή της αλήθειας. Να κάνει επαναστάσεις δήθεν εναντίον του κατεστημένου. <<Να βάζει φωτιές στις περιουσίες των άλλων. Να ξεθεμελιώνει τα πάντα>>, επειδή τον πήρε ο πόνος για ολ' αυτά! <<Πως χάνονται οι άνθρωποι! Πως γκρεμίζονται ιεροί θεσμοί! Πως χαίρουν οι εχθροί! Πως χορεύει ο διάβολος!>>
Και ολ' αυτά που συμβαίνουν, άραγε όλους μας δεν τρομάζουν; Δεν φοβόμαστε για το κακό που γίνεται και με τη δική μας συνδρομή; Για την τιμωρία που μας επιφυλάσσει ο Θεός;
Αγαπητοί αδελφοί, διαβάζοντας τα Ιερά Ευαγγέλια, γνωρίζουμε πως ο Χριστός αγάπησε και αγαπά όλους τους ανθρώπους. Και τους αμαρτωλούς και τους κουρασμένους, τους αρρώστους και ταπεινούς, τους απλούς και καλοπροαίρετους όλους δίχως διάκριση με την αυτή δύναμη και πλουσιότητα.
Αυτούς δε που δεν αγάπησε είναι οι υποκριτές, γιατί τελικά αυτοί δεν το θέλουν. Αυτοί με τη στάση τους Τον αποδιώχνουν απ' τη ζωή τους και χαράσσουν δικό τους δρόμο να διαβούν. Γιατί πώς να το πούμε. Η αγάπη δεν συμβαδίζει μήτε μπορεί να υπάρχει μαζί με την υποκρισία.
Τελικά, αν λέμε πως αγαπούμε το Θεό και πιστεύουμε σ' Αυτόν και δεν αγαπούμε τους ανθρώπους ούτε τους εμπιστευόμαστε τότε είμαστε υποκριτές και ψεύτες. Το λέγει άλλωστε ο λόγος του Θεού δια στόματος του αποστόλου Ιωάννου <<εάν κάποιος ειπεί ότι αγαπά το Θεό και τον αδελφό του μισεί, εκείνος είναι ψεύτης!>>.
Τι να το κάνουμε πως φωνάζουμε και κοπτόμαστε μερικές φορές για το νόμο και τις εντολές του Θεού, δίχως να γνωρίζουμε πως ολ' αυτά είναι αγάπη και μόνο με την αγάπη εφαρμόζονται; Στηρίζονται στην αγάπη και δίχως αυτήν δεν μπορούν να υπάρχουν.
Μη λησμονούμε ν' αγαπούμε το Θεό και τους ανθρώπους. Και τότε ο νόμος, οι εντολές Του θά' ρθουν να στερεώσουν την αγάπη μας και να ενισχύσουν την πίστη μας. ΑΜΗΝ.
Τρίτη 21 Δεκεμβρίου 2021
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΩΝ ΕΚ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ''ΛΟΓΟΙ ΕΓΚΟΠΟΙ'' ΤΟΥ ΜΑΚ. ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΘΗΝΩΝ κ. ΠΑΧΩΜΙΟΥ!
54. Ισότιμοι και ισόκυροι οι επίσκοποι
Οι απόγονοι του Κάϊν δεν ησύχασαν, αλλά ητοίμασαν πυρομαχικά δια εξόντωσιν των δύο επισκόπων, του υπεργήρου Αργολίδος Παχωμίου και του μεστού τη ηλικία Σεβασμιωτάτου Πατρών Ευσταθίου. Εντεύθεν ειργάζοντο πυρετωδώς κατά λάθος Άγιοι και επιθυμηταί της υπεραρχείου εξουσίας. Τι εννοώ υπεράρχειον εξουσίαν; Θα απαντήσωμεν αρχήν ποιούμενοι με έναν ερώτημα. Ο κάθε Αρχιεπίσκοπος εν τη Εκκλησία του Χριστού άρχει των επισκόπων ή της επισκοπής του; Πάλαι ποτέ Αρχιερεύς τις υπέδειξέ μοι εις την Αρχιερατικήν φυλλάδα: <<Για δες τι γράφει>> Λέγω: <<Υπέρ του Αρχιεπισκόπου, δείνος>>. Επομένως ο κάθε επίσκοπος εις την επισκοπήν του προσφωνείται Αρχιεπίσκοπος. Συμπεραίνεται ότι άρχει της επισκοπής του ουχί των επισκόπων, Διότι οι πάντες επίσκοποι εισίν ισότιμοι, ισόκυροι τη επισκοπική εξουσία και ουδείς υπέρτιμος. Διότι οι πάντες το αυτό πόμα επίομεν, τη αυτή Θεία Χάριτι εχειροτονήθημεν. Ο τίτλος του Αρχιεπισκόπου δίδεται δια ψηφοφορίας και ουχί δια χειροτονίας, χειροθεσίας και ευχής. Οπότε δεν είναι αξίωμα, αλλά τίτλος δια την υπηρεσίαν της Εκκλησίας και ποτέ δεν είναι δυνατόν ίνα αποδεχθώμεν ως εξουσίαν. Διότι είναι αδύνατον εκ της φύσεως απολύτως αδύνατον. Όθεν ο οιοσδήποτε Αρχιεπίσκοπος ας μή καυχάται ματαίως.
57. Οι δύο <<βόμβες>>
Αυτήν την ζοφεράν εικόνα των ζηλοφθόνων θνητών την βλέπομεν, ίνα παρελαύνη έμπροσθεν ημών. Ήγουν οι επιθυμηταί των οθνείων ιδρώτων ουδέ επί στιγμήν ησύχασαν, αλλά πυρετωδώς εκινήθησαν προς εξόντωσιν των δύο επισκόπων, Παχωμίου και Ευσταθίου. Λοιπόν ετοίμασαν το εκτελεστικόν απόσπασμα. Επέλεξαν μερικούς κανόνας εκ του Ιερού Πηδαλίου, με τους οποίους κατεσκεύασαν δύο βόμβες. Μίαν υδρογονοπυρηνικήν και μίαν χημικήν. Όποθεν ενυπογράφως, υπευθύνως και εν ψυχρώ, δια του πυραυλικού μηχανισμού τον οποίον ετοίμασαν, εξαπέστειλαν εις τας κεφαλάς των δύο Σεβαστών Αρχιερέων. Την πρώτην βόμβα ωνόμασαν καθαίρεσιν και την δευτέραν ωνόμασαν αφορισμόν. Είδατε τί λεβέντες και τί παλληκάρια ακροβολιστάς διαθέτει η Εκκλησία του Χριστού! Ω! Να μή τους βασκάνη κανείς! Εύγε εις την ανδρείαν τους ότι τέσσαρεις νεώτατοι μαχηταί ενίκησαν ένα γέροντα ενενήκοντα πέντε (95) ετών, όστις το κατά δύναμιν είχεν ευεργετήσει αυτούς.
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟΝ ''ΛΟΓΟΙ ΕΓΚΟΠΟΙ'' ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΓΟΧ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ κ. ΠΑΧΩΜΙΟΥ!
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΓΟΧ ΑΘΗΝΩΝ
ΠΑΧΩΜΙΟΥ
ΛΟΓΟΙ ΕΓΚΟΠΟΙ
ΗΤΟΙ
ΛΟΓΙΑ ΑΝΟΜΑ, ΕΡΓΑ ΠΑΡΑΝΟΜΑ
Τα λόγια τους μας κούρασαν,
Τα έργα τους μας απογοήτευσαν
Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος,
Εξαμίλια Κορινθίας
2021
44. Ασεβείς φωνασκίαι
Ως έθος, μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, της πανηγύρεως εγένετο η λιτάνευσις της Ιεράς Εικόνος του Ιερού Ναού, προηγουμένων του Τιμίου Σταυρού, των εξαπτερύγων, των Λαβάρων, των Ιερών Λειψάνων, και ακολουθούντων των Κληρικών, του Σεβ. Πατρών Ευσταθίου και των δύο Ιερομονάχων μετά του Ιερού Ευαγγελίου και του θυμιατηρίου και εν συνεχεία των ψαλτριών, των Μοναζουσών και των ευσεβών προσκυνητών. Η εμή αμαρτωλότης παρέμεινεν εις τον Ιερόν Ναόν, καθ΄ο ούκ ηδυνήθην, ένεκεν της γνωστής ασθενείας, ίνα συμμετάσχω εις την Λιτανείαν. Αίφνης άμα τη εξόδω της λιτανευτικής πομπής εκ του Ιαρού Ναού, εξανέστη εις λαϊκός, γνωστός και μή εξαιρετέος, μέσης ημικίας, κάτοχος ιδρείας (γνώσεως) γραμμάτων και θεολογικής τοιαύτης, ως αυτοπροβάλλεται καυχόμενος. Εν παρενθέσει αναφέρω ενταύθα, ότι αυτός ο πολύτιτλος και μορφωμένος άνδρας, κατά το παρελθόν ότε είχομεν οι δύο μας μίαν ευκαιριακήν συζήτησιν, μεταξύ άλλων ερεύγετο εις εμέ και τοιάσδε ρήματα: <<Ο Θεός δεν θα εξετάση τον άνθρωπον από την μέση και κάτω, δεν τον ενδιαφέρει τον Θεόν δια την σάρκα, μόνον το πνεύμα θα εξετάση>>. Και η εμή αμαρτωλότης, με ένα ύφος αρχοντοχωριάτικο, όσοι με γνωρίζετε αντιλαμβάνεσθε επαρκώς την εικόνα, είπον εις αυτόν: <<Καλά δεν μας λέγετε διατί τα Σόδομα και τα Γόμορα τα εβύθησε ο Θεός;>> Εκείνος αμέσως, ωσάν εύστροφος και πονηροπολιτικοκίνητος όπου είναι, μετέφερεν την συζήτησιν εξ Αθηνών εις το Πεκίνον. Και τότε εγώ του είπα: <<Κινέζικα δεν γνωρίζω, άντε γειά σας>>. Και εδώ κλείνει η παρένθεσις. Όσοι έχετε νούν, αντιλαμβάνεσθε ευ και καλώς μάλα τον χαρακτήρα του ανθρώπου. Αυτός, λοιπόν, ο επίτιμος πρύτανις, εξανέστη άμα τη εξόδω της λιτανευτικής πομπής εκ του Ιερού Ναού, άνευ φόβου Θεού ούτε σεβασμόν ανθρώπινον, ήρχισεν να φωνασκή, λέγων προς τον επίσκοπον Πατρών Ευστάθιον με φωνήν τρίπτυχον, οξείαν, οργίλον και επιτακτικήν, κινώντας την δεξιάν χείρα του: <<Τί θέλεις εδώ; Είσαι παράνομα εδώ>>. Και έτερα αθύρματα της ανοστέου γλώττης, ανεξέλεκτα παρ' αυτού. Εν τω μεταξύ είχε και δύο τρείς <<σωματοφύλακές>> του, δια τυχόν προστασίαν. Σημειωθήτω ότι εις την πομπήν ηκολούθει και ο νομικός σύμβουλος του Ησυχαστηρίου, όστις και περιέγραψε την φασμαγορικήν αυτήν εικόνα της εν λόγω ασεβούς και προκλητικής συμπεριφοράς. Αυτό είναι, δυστυχώς, την σήμερον ημέραν το <<πεφωτισμένον>> πνεύμα ενίων θεολόγων, οίτινες εθόλωσαν τον λόγον, γενόμενοι θολολόγοι. Διο μετά βαθυτάτης λύπης ερώ και αλγούση τη καρδία φθέγγομαι: Επιβεβαιώνεται ο σοφός λόγος του μεγάλου Αποστόλου Παύλου όστις γράφει <<Το γαρ γράμμα αποκτείνει, το δε πνεύμα ζωοποιεί>> (Β' Κορ. γ,6). Εφ' όσον απουσιάζει εκ της διανοίας και της καρδίας των τοιούτων ανθρώπων το πνεύμα του Θεού, τα γράμματα, τα οποία έμαθον, γίνονται μάχαιρα ζήλου και φθόνου, ήτις αποκτείνει. Τί είπωμεν και τί λαλήσωμεν; Ο Θεός να μας φυλάξη και να μας προστατεύση από τας ζηλοφθόνους ενεργείας και τας φονοκτόνους διαθέσεις των τοιούτων ανθρώπων. Αμήν. Γένοιτο Κύριε.
Σάββατο 18 Δεκεμβρίου 2021
ΣΥΝΕΙΔΗΣΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΙΣ!
ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΟΥ ΡΟΣΤΩΦ
Για να δης τα υλικά πράγματα, πρέπει να είναι υγιείς οι σωματικοί οφθαλμοί σου. Για να γνωρίσης τα νοερά πράγματα, πρέπει να είναι υγιείς οι οφθαλμοί της ψυχής σου, να έχης δηλαδή φωτισμένη συνείδησι και διάκρισι. Μόνο μ' αυτή την προϋπόθεσι θα εφαρμόζης σωστά τις εντολές του Θεού <<και ουκ εκκλινείς απ' αυτών εις δεξιά ουδέ εις αριστερά, ίνα συνής εν πάσιν οις εάν πράσσης>> (Ιησ. Ναυή 1.7).
Διάκρισις είναι η ικανότητα της ψυχής να διακρίνη αλάθητα σε κάθε περίπτωσι το καλό από το κακό, το θείο θέλημα από τη δαιμονική απάτη. Με τη διάκρισι θα γνωρίσης πότε και πως πρέπει να πολεμάς τα πάθη, πότε να υποχωρής, πως να αντιμετωπίζης νικηφόρα τις πανουργίες των δαιμόνων, πότε οι λογισμοί σου προέρχονται από τον Θεό και πότε από τους δαίμονες. Αυτή τη νοερή αίσθησι την αποκτούν μόνο όσοι έχουν καθαρή καρδιά και καθαρό σώμα, αμόλυντη συνείδησι και αμόλυντες αισθήσεις.
Η συνείδησίς σου είναι η φωνή και ο έλεγχος του φύλακος αγγέλου, που σου έστειλε ο Θεός στο άγιο βάπτισμα. Και λέω η φωνή του φύλακος αγγέλου, γιατί δεν τολμώ να πω ότι συνείδησις είναι η ίδια η φωνή του Αγίου Πνεύματος μέσα σου.
Η συνείδησίς σου θα φωτισθή και η διάκρισίς σου θα καλλιεργηθή και θ' αναπτυχθή μόνο με τον αγώνα για την απαλλαγή από τα πάθη. Όσο καθαρίζεσαι από τον ρύπο των παθών, τόσο η συνείδησίς σου θα φωτίζεται. Και όσο γωτίζεται η συνείδησις, τόσο θα τελειοποιήται η διάκρισις. Και όσο τελειοποιείται η διάκρισις, τόσο πιο αποτεσματικός και καρποφόρος θα γίνεται ο αγώνας σου κατά των παθών.
Για να κατορθώσης όμως αυτά, γύμνωσε τον νού σου από το δικό σου θέλημα και τη δική σου γνώμη και κατάφευγε στον Κύριο για να σου δίνη τις λύσεις σε κάθε περίστασι, όπως κατάφευγε ο προφήτης ικετεύοντας: <<Γνώρισόν μοι, Κύριε, οδόν εν η πορεύσομαι... Δίδαξόν με του ποιείν το θέλημά σου, ότι συ ει ο Θεός μου>> (Ψαλμ. 142. 8,10). Η φωνή της συνειδήσεως είναι η φωνή του Θεού. Και φωνή του Θεού δεν είναι άλλη από την φωνή των θείων Γραφών, τη φωνή των αγίων, τη φωνή της Εκκλησίας και τη φωνή του πνευματικού σου.
Ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο τον νου και τον ώρισε βασιλιά και επίσκοπο των παθών και των επιθυμιών, για να επιβάλλεται σ' αυτά με σύνεσι και διάκρισι. Γι' αυτό υπάκουε πάντα στον έλλογο νου και όχι στα άλογα σαρκικά πάθη. Αν δεν υπακούς στον νου είσαι τυφλός. Τυφλή είναι και η σάρκα. <<Τυφλός δε τυφλόν εάν οδηγή, αμφότεροι εις βόθυνον πεσούνται>> (Ματθ. 15, 14).
Αν θέλης εσωτερική γαλήνη και ψυχική υγεία στη γη, αν θέλης και την αιώνια μακαριότητα στον ουρανό, τότε κυβέρνησε τα πάθη σου, κάντας υπακοή στη φωνή της συνειδήσεώς σου. Αν σε κυβερνούν τα πάθη, δεν θ' απολαύσης παρά βάρος, πικρία, έλεγχο της συνειδήσεως στη ζωή αυτή, και αιώνια κόλασι στην άλλη.
Ασχολήσου με τα έργα του Θεού, με την καλλιέργεια της ψυχής σου, με την απόκτησι των αρετών, που θα σου χαρίσουν τα άφθαρτα αγαθά. Η σάρκα γρήγορα θα φθαρή, η επιθυμία θα μαραθή, μόνο η ψυχή θα ζήση αιώνια. <<Ο γαρ εάν σπείρη άνθρωπος, τούτο και θερίσει. Ότι ο σπείρων εις την σάρκα εαυτού εκ της σαρκός θερίσει φθοράν, ο δε σπείρων εις το πνεύμα εκ του πνεύματος θερίσει ζωήν αιώνιον>>. (Γαλ. 6, 7-8).